Czym jest właściwie mol (jednostka układu SI, nie owad) i jaka jest jego dokładna wartość? To niby proste sprawy, których uczymy się w szkole, ale kto później pamięta, o co chodziło? Doświadczony chemik wyjaśnia dzieje mola i jego użyteczność.

Książka analityka i futurologa Vaclava Smila o tym, czy nasza cywilizacja jest w stanie wyżywić rosnącą populację globalną, nie środowiska naturalnego do ostatecznej katastrofy. Jak nie marnować żywności? Jak ją rozprowadzać? Czy alternatywne źródła białka (jak hodowla komórkowa) mają przyszłość?

Paradoks Medawara: płód jest dla organizmu matki "ciałem obcym". Jak to się dzieje, że układ odpornościowy matki nie tylko nie atakuje płodu, ale nawet chroni go do czasu, gdy dziecko wykształci własną ochronę immunologiczną? Wymaga to wyrafinowanego przeprogramowania układu odpornościowego.

Artykuł o tym, na czym polega terapia genowa i co za jej pomocą można "popsuć" lub poprawić w ludzkim DNA. Na jakim etapie rozwoju można lub powinno się ją stosować? Kiedy ma sens? Jakie są związane z nią zagrożenia? Autor jest biotechnologiem, specjalistą od onkologii i terapii komórkowych.

Norowirusy, sprawcy ostrych zapaleń żołądka i jelit, to jedne z najpospolitszych, najbardziej zakaźnych i najbardziej "niedocenianych" patogenów. Rocznie zakaża się nimi co dziesiąty człowiek na Ziemi. Trudno z nimi walczyć, bo ewoluują błyskawicznie, a brak skutecznych metod ich swoistego leczenia.

David Attenborough kończy dziś 100 lat. Zaczynał karierę, gdy popularyzację nauki i misję ogrodów zoologicznych rozumiano inaczej niż dziś. Właściwie sam stworzył współczesny styl komunikacji z widzami programów edukacyjnych. Przypominamy najważniejsze szczegóły jego biografii.

Mirosław Dworniczak poleca książkę Marty'ego Jopsona. Autor wyjaśnia mnóstwo zjawisk, z którymi mamy do czynienia na co dzień, a których często nie rozumiemy. Dzieci nie boją się pytać, "dlaczego tak jest" lub "jak to działa". Dorośli często nie znają odpowiedzi, ale boją się przyznać do niewiedzy.

Choć powinno być oczywiste, że nauka składa się z teorii modeli i hipotez, które ZAWSZE mogą wymagać korekt lub odrzucenia, jeśli ich przewidywania okażą się sprzeczne z rzeczywistością, wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że gotowość do zmiany zdania jest siłą, a nie słabością nauki.

Szczepionka przeciw HPV działa także u dorosłych. Nie cofa zmian, które już powstały, ale zmniejsza ryzyko nowych zakażeń, nawrotów po leczeniu i powstawania kolejnych zmian przednowotworowych. Szczegóły w artykule.

Czy wirus Nipah, uważany przez WHO za jeden z najgroźniejszych patogenów w ostatnim czasie, jest zdolny do wywołania epidemii na wielką skalę? W jaki sposób monitoruje się jego występowanie i ocenia ryzyko? Dlaczego wciąż pojawiają się nowe, nieznane wcześniej gatunki i szczepy wirusów?

Preparaty "wzmacniające układ odpornościowy" czy "wspierające funkcjonowanie organizmu" są reklamowane w TV, sprzedawane w sklepach i aptekach, ale czy mają jakąkolwiek wartość? Dobrze jest zdawać sobie sprawę, czym jest odpowiedź immunologiczna i co rzeczywiście ją poprawia.

Trzyodcinkowa opowieść o LSD. Przypadkowe odkrycie, niesamowite przygody odkrywcy na rowerze, czasy hipisów, sztuka, ponure eksperymenty amerykańskie.

Propaganda antyszczepionkowa przystosowuje się do nowych okoliczności, ale jej sposób działania pozostaje mniej więcej ten sam i korzysta z wypróbowanych metod pseudonaukowej manipulacji. Jak można im się przeciwstawić?

Rzeczywiste osiągnięcia fizyków rosyjskich/radzieckich, a następnie tajny program wojskowy, wspomagany przez działalność szpiegów, kradzież amerykańskich planów i wykorzystanie resztek nieukończonego niemieckiego programu atomowego. Jak Sowietom udało się zbudować broń jądrową i termojądrową.

To, że "mróz" i "marznąć" są spokrewnione, nie jest chyba zaskoczeniem. Ale po tej samej rodziny słów należą "mierzić", "obmierzły" itp. Już w epoce prasłowiańskiej kojarzono mróz ze wstrętem, czego skutkiem były zmiany znaczenia wyrazów, które się do nich odnosiły. Skąd pochodządzą te słowa?

W 1952 r. piątek przypadał - tak jak dziś - 5 grudnia. Tego dnia zaczął się wielki smog londyński, który w sobotę przybrał rozmiary apokaliptyczne i w kilka dni zabił ponad 12 tys. londyńczyków. Jaki splot warunków powoduje katastrofy tego typu? Jakie nauki powinniśmy z nich wyciągać?

Początki hybrydowej wojny kognitywnej sięgają czasów ZSRR. Służby specjalne bloku komunistycznego wyspecjalizowały się w osłabianiu morale społeczeństw Zachodu przez szerzenie dezinformacji i budzących strach teorii spiskowych. Rzecz jasna Rosja robi to nadal.

Zjawisko ZATO, zamkniętych, tajnych miast, które nie widniały na mapach, nie miały nazw, tylko kryptonimy, a dla swoich mieszkańców były komfortowymi więzieniami, bynajmniej nie zanikło wraz z rozpadem ZSRR. Znakomitą książkę Alice Lugen na ich temat poleca Mirosław Dworniczak, popularyzator nauki.

Choć ziemniaki zaczęto uprawiać późno (w Polsce zaczęły być popularne dopiero około 1800 r.), ich nazwy są bardzo liczne i różnorodne: papa, potato, Kartoffel, Erdapfel, pomme de terre, ziemniak itd. W niektórych krajach (także w Polsce) są ponadto zróżnicowane regionalnie. Skąd się wzięły?

Od 1 września (czyli za dwa dni) wchodzi w życie unijny zakaz stosowania w hybrydowych lakierach do paznokci fotoinicjatora TPO, kluczowego związku inicjującego polimeryzację składników lakieru i jego fotoutwardzanie. Dlaczego wprowadzono ten zakaz i czym grozi kontakt z TPO? Wyjaśnia chemik.