Wykop.pl Wykop.pl
  • Główna
  • Wykopalisko105
  • Hity
  • Mikroblog
  • Zaloguj się
  • Zarejestruj się
Zaloguj się

Popularne tagi

  • #ciekawostki
  • #informacje
  • #technologia
  • #polska
  • #swiat
  • #motoryzacja
  • #podroze
  • #heheszki
  • #sport

Wykop

  • Ranking
  • Osiągnięcia
  • FAQ
  • O nas
  • Kontakt
  • Reklama
  • Regulamin
Piotr_Gasiorowski

Piotr_Gasiorowski

Dołączył 2 lata i 6 mies. temu
  • Obserwuj
  • Akcje 720
  • Znaleziska 708
  • Mikroblog 12
  • Obserwujący 25
  • Obserwowane 30

5

Wojny końcówek. Orłu czy orłowi?

Wojny końcówek. Orłu czy orłowi?

Gramatyka polska ewoluuje od setek lat i nadal ulega dość szybkim zmianom. Dotyczy to szczególnie odmiany rzeczowników rodzaju męskiego. Na przykład celownik typu "orłowi" zastępuje dawniejsze "orłu". Stara końcówka trzyma się w formach "panu, ojcu, bogu, bratu, diabłu, światu, lwu" i kilku innych.

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 8 godz. i 42 min temu
  • 3
  • #
    jezykpolski
  • #
    poprawnoscjezykowa
  • #
    historiajezyka
  • #
    jezykoznawstwo
  • #
    deklinacja
  • #
    gruparatowaniapoziomu

18

Car, szampan i gąsienice

Car, szampan i gąsienice

Historia oryginalnego wynalazcy, Adolphe'a Kégresse'a, który zaczynał karierę na dworze cara Mikołaja II jako szef jego warsztatów samochodowych i osobisty kierowca. Kégresse był twórcą half-tracku, czyli napędu półgąsienicowego, do dziś stosowanego w różnych pojazdach specjalistycznych.

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 07.09.2026, 16:37:58
  • 1
  • #
    motoryzacja
  • #
    historiatechniki
  • #
    samochody
  • #
    halftrack
  • #
    napedgasienicowy
  • #
    gruparatowaniapoziomu

241

Mol, czyli chemiczny tuzin

Mol, czyli chemiczny tuzin

Czym jest właściwie mol (jednostka układu SI, nie owad) i jaka jest jego dokładna wartość? To niby proste sprawy, których uczymy się w szkole, ale kto później pamięta, o co chodziło? Doświadczony chemik wyjaśnia dzieje mola i jego użyteczność.

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 04.09.2026, 15:30:05
  • 76
  • #
    chemia
  • #
    jednostkimiar
  • #
    mol
  • #
    atomy
  • #
    czasteczki
  • #
    gruparatowaniapoziomu

18

Dlaczego nie wszystkie szczepionki są takie same

Dlaczego nie wszystkie szczepionki są takie same

Istnieje wiele typów szczepionek: od tradycyjnych (jak wirusowe atenuowane czy anatoksyny) do innowacyjnych (jak szczepionki wektorowe czy mRNA). Oddziałują one w bardzo różny sposób na układ odpornościowy. Jeśli chcecie sobie usystematyzować wiedzę na ten temat, zapraszamy do lektury.

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 02.09.2026, 09:13:48
  • 1
  • #
    szczepionki
  • #
    immunologia
  • #
    typyszczepionek
  • #
    ukladodpornosciowy
  • #
    zdrowie
  • #
    gruparatowaniapoziomu

5

Aspiracje kolonialne przedwojennej Polski i podróż dookoła świata

Aspiracje kolonialne przedwojennej Polski i podróż dookoła świata

Po odzyskaniu niepodległości w 1918 r. Polacy byli pełni optymizmu. Pojawiły się marzenia o eksploracji odległych kontynentów i hasła typu "Żądamy kolonij dla Polski". Zorganizowano także ekspedycję harcerską, która w nieco ponad dwa lata okrążyła świat samochodem marki Ford T.

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 31.08.2026, 10:24:37
  • 0
  • #
    historia
  • #
    polska
  • #
    kolonializm
  • #
    podroze
  • #
    samochody
  • #
    gruparatowaniapoziomu

42

Późne runy i zmierzch świata wikingów

Późne runy i zmierzch świata wikingów

Na początku epoki wikingów Skandynawowie zredukowali tradycyjny alfabet runiczny sprzed 700 r. n.e. do 16 liter. Zasób ten powiększono późnym średniowieczu, reformując pismo runiczne na wzór alfabetu łacińskiego. Około 600 r. z runami mogli się zetknąć Słowianie osiedlający się w Europie Środkowej.

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 28.08.2026, 15:28:40
  • 8
  • #
    historiapisma
  • #
    runy
  • #
    mlodszyfuthark
  • #
    wikingowie
  • #
    slowianie
  • #
    gruparatowaniapoziomu

4

Katherine Eban: Gorzkie pigułki. Mroczna prawda o tańszych zamienikach

Katherine Eban: Gorzkie pigułki. Mroczna prawda o tańszych zamienikach

Leki generyczne (tańsze zamienniki) nie muszą być gorsze od oryginalnych. Czy jednak praktyki ich producentów są zawsze uczciwe? Czy badania ich skuteczności i bezpieczeństwa są przeprowadzane rzetelnie i właściwie kontrolowane? Co robią producenci z zamiennikami niespełniającymi norm?

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 26.08.2026, 12:13:29
  • 0
  • #
    medycyna
  • #
    leki
  • #
    przemyslfarmaceutyczny
  • #
    zamienniki
  • #
    lekigeneryczne
  • #
    gruparatowaniapoziomu

10

Areo i aero, czyli kontaminacja

Areo i aero, czyli kontaminacja

Jak pownniśmy pisać: areopag czy aeropag? areodynamika czy aerodynamika? Co oznaczają często mylone przedrostki areo- i aero-, jakie jest ich pochodzenie i dlaczego nie należy ich mylić?

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 24.08.2026, 09:02:40
  • 2
  • #
    jezykpolski
  • #
    jezykoznawstwo
  • #
    etymologia
  • #
    przedrostki
  • #
    poprawnoscjezykowa
  • #
    gruparatowaniapoziomu

7

Vaclav Smil. Jak nakarmić świat: historia i przyszłość żywności

Vaclav Smil. Jak nakarmić świat: historia i przyszłość żywności

Książka analityka i futurologa Vaclava Smila o tym, czy nasza cywilizacja jest w stanie wyżywić rosnącą populację globalną, nie środowiska naturalnego do ostatecznej katastrofy. Jak nie marnować żywności? Jak ją rozprowadzać? Czy alternatywne źródła białka (jak hodowla komórkowa) mają przyszłość?

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 19.08.2026, 10:28:14
  • 4
  • #
    zywnosc
  • #
    cywilizacja
  • #
    futurologia
  • #
    rozwojcywilizacji
  • #
    ekologia
  • #
    gruparatowaniapoziomu

5

Syntetyczne komórki, czyli SpudCells: czy to początek sztucznego życia?

Syntetyczne komórki, czyli SpudCells: czy to początek sztucznego życia?

Autor (biochemik) szczegółowo analizuje funkcjonowanie SpudCells i zastanawia się, czy mamy do czynienia z prawdziwymi syntetycznymi komórkam, porównywalnymi z prostymi formami życia, czy tylko z imitacją pewnych aspektów metabolizmu, wymagających jednak sztucznego podtrzymywania.

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 17.08.2026, 10:30:06
  • 0
  • #
    spudcell
  • #
    biochemia
  • #
    biologia
  • #
    sztucznezycie
  • #
    ewolucja
  • #
    gruparatowaniapoziomu

18

Pismo anglofryzyjskie (futhorc) i anglosaskie napisy runiczne

Pismo anglofryzyjskie (futhorc) i anglosaskie napisy runiczne

Anglosasi i Fryzowie rozwinęli pierwotne pismo runiczne, dodając do niego znaki potrzebne do wyrażania głosek, które pojawiły się w ich językach. Po wprowadzeniu w Wielkiej Brytanii alfabetu łacińskiego runy były używane nadal przez wykształconych skrybów w różnych "zastosowaniach specjalnych".

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 14.08.2026, 10:46:55
  • 4
  • #
    historiapisma
  • #
    jezykoznawstwo
  • #
    runy
  • #
    anglosasi
  • #
    wielkabrytania
  • #
    gruparatowaniapoziomu
Piotr_Gasiorowski
Piotr_Gasiorowski
Autor
15.08.2026, 19:21:34 via Wykop
  • 1
@tomilipin: Prof. Lipoński był jednym z moich wykładowców, a potem zostałem jego kolegą z Wydziału Anglistyki UAM.
Piotr_Gasiorowski
Piotr_Gasiorowski
Autor
15.08.2026, 20:37:58 via Wykop
  • 1
@tomilipin: Oczywiście ja też studiowałem (i pracowałem długie lata) w IFA. Instytut przekształcił się w wydział w 2012 r.
Prof. Lipoński jest już od dwunastu lat na emeryturze.

12

Henri Farman: auta i aeroplany

Henri Farman: auta i aeroplany

Nazwisko Henriego Farmana kojarzone jest przede wszystkim z rozwojem lotnictwa. Rzadziej pamięta się o tym, że był także projektantem i konstruktorem znakomitych samochodów luksusowych. Hasło reklamowe firmy brzmiało: "Zwykły samochód się toczy, a Farman szybuje".

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 12.08.2026, 11:50:07
  • 1
  • #
    historiamotoryzacji
  • #
    technika
  • #
    samochody
  • #
    samoloty
  • #
    farman
  • #
    gruparatowaniapoziomu

7

Znaleziono kosmiczny komplet cegiełek życia na asteroidzie

Znaleziono kosmiczny komplet cegiełek życia na asteroidzie

Japońska sonda Hayabusa pobrała i dostarczyła na Ziemię próbkę gruntu asteroidy Itokawa. W próbce odkryto wszystkie pięć zasad azotowych, które wchodzą w skład kwasów nukleinowych (RNA i DNA) in stanowią "litery" kodu genetycznego. To kolejny przykład rozpowszechnienia w Kosmosie "cegiełek życia".

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 10.08.2026, 12:46:54
  • 3
  • #
    zasadyazotowe
  • #
    badaniakosmosu
  • #
    hayabusa2
  • #
    asteroidy
  • #
    pochodzeniezycia
  • #
    gruparatowaniapoziomu

10

Superksiężyc, czyli dziwny jest ten Wszechświat

Superksiężyc, czyli dziwny jest ten Wszechświat

Możliwości obserwacji egzoplanet osiągnęły punkt, gdy realne staje się odkrywanie ich satelitów (egzoksiężyców). Najnowszy kandydat w tej kategorii obiektów jest niezwykły: ma rozmiary Jowisza. Jego status jako księżyca jest dyskusyjny, bo towarzyszy nie zwykłej planecie, ale brązowemu karłowi.

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 07.08.2026, 10:34:23
  • 1
  • #
    astronomia
  • #
    egzoplanety
  • #
    egzoksiezyce
  • #
    eso
  • #
    kosmos
  • #
    gruparatowaniapoziomu

10

Naturalne, ekologiczne, ziołowe, "bez chemii", ale czy zdrowe i bezpieczne?

Naturalne, ekologiczne, ziołowe, "bez chemii", ale czy zdrowe i bezpieczne?

"Naturalne" to jedno z najbardziej nadużywanych słów w marketingu suplementów, kosmetyków i medycyny alternatywnej. Pamiętajmy jednak, że niektóre z najsilniejszych trucizn znanych nauce produkują żywe organizmy. Nie wszystkie "dary natury" są bezpieczne i przynoszą korzyść zdrowotną.

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 03.08.2026, 10:38:55
  • 1
  • #
    medycyna
  • #
    toksykologia
  • #
    medycynanaturalna
  • #
    ziololecznictwo
  • #
    chemia
  • #
    gruparatowaniapoziomu

23

Aseptyka, antyseptyka i Joseph Lister

Aseptyka, antyseptyka i Joseph Lister

Jak w medycynie dokonał się przełom polegający na zachowaniu czystości i unikaniu zakażeń podczas zabiegów. Między innymi historia Josepha Listera, twórcy zasad antyseptyki. Jeśli coś zdumiewa, to opór, jaki stawiały tym "nowym modom" konserwatywne środowiska lekarskie.

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 31.07.2026, 10:43:00
  • 0
  • #
    aseptyka
  • #
    antyseptyka
  • #
    zakazenia
  • #
    lister
  • #
    medycyna
  • #
    gruparatowaniapoziomu

32

Dlaczego maszyny się uczą? Matematyczne podstawy "magii" AI

Dlaczego maszyny się uczą? Matematyczne podstawy "magii" AI

Rewolucja AI nie opiera się na "magicznej" nowej matematyce, ale na zestawie dobrze znanych, starych narzędzi: wektorach, macierzach, rachunku różniczkowym, statystyce, rachunku prawdopodobieństwa i teorii optymalizacji, połączonych z mocą obliczeniową komputerów i siłą ogromnej liczby danych.

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 29.07.2026, 13:01:33
  • 5
  • #
    sztucznainteligencja
  • #
    matematyka
  • #
    uczeniemaszynowe
  • #
    dopasowaniewzorcow
  • #
    struktury
  • #
    gruparatowaniapoziomu

15

Człowiek a ludzie

Człowiek a ludzie

Dlaczego liczbą mnogą od "człowieka" są "ludzie"? Skąd się wzięły te słowa i jak to się stało, że w językach słowiańskich połączyły się w parę?

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 27.07.2026, 10:40:03
  • 5
  • #
    jezykoznawstwohistoryczne
  • #
    jezykislowianskie
  • #
    etymologia
  • #
    jezykpolski
  • #
    jezykiindoeuropejskie
  • #
    gruparatowaniapoziomu

23

Zabicie Osamy bin Ladena a walka z polio

Zabicie Osamy bin Ladena a walka z polio

Afganistan był jednym z ostatnich miejsc na Ziemi, gdzie występowały przypadki polio. Lekarze byli blisko całkowitej eradykacji choroby, ale w ich działania wmieszała się polityka. Jak akcja zakończona egzekucją dokonaną na bin Ladenie skomplikowała walkę z polio (chorobą Heinego-Medina).

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 24.07.2026, 12:13:52
  • 3
  • #
    medycyna
  • #
    epidemiologia
  • #
    polio
  • #
    polityka
  • #
    talibowie
  • #
    gruparatowaniapoziomu

427

Ignacy Łukasiewicz pionier przemysłu naftowego

Ignacy Łukasiewicz pionier przemysłu naftowego

Ignacy Łukasiewicz, farmaceuta, przemysłowiec i społecznik, był pionierem wydobycia ropy naftowej na skalę przemysłową, produkcji nafty i jej wykorzystania np. w lampach naftowych. Jedna z ważniejszych postaci polskiej nauki i techniki w XIX w., niestety w dużym stopniu zapomniana.

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 22.07.2026, 17:23:12
  • 35
  • #
    lukasiewicz
  • #
    ropanaftowa
  • #
    nafta
  • #
    historiaprzemyslu
  • #
    naukapolska
  • #
    gruparatowaniapoziomu
  • <
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 11
  • Strona 1 z 11
  • >

Piotr Gąsiorowski

  • Jestem z zawodu językoznawcą, ale interesuję się także naukami ścisłymi i przyrodniczymi. Zamieszczam głównie "wykopaliska" dotyczące różnych dyscyplin naukowych. Mam uczulenie na szarlatanów i pseudouczonych. Współautor portalu popularyzatorskiego Eksperyment Myślowy. Obecny na BlueSky: https://bsky.app/profile/piotrgasiorowski.bsky.social
  • Wielkopolska
  • https://eksperymentmyslowy.pl/
  • Facebook
  • X (dawny Twitter)

Osiągnięcia

  • Komentator
    od 03.02.2025

    Komentator
  • Rocznica
    od 18.02.2026

    Rocznica
  • Farciarz
    od 08.06.2025

    Farciarz
  • Wykopowicz
    od 10.06.2025

    Wykopowicz

Wykop © 2005-2026

  • O nas
  • Reklama
  • FAQ
  • Kontakt
  • Regulamin
  • Polityka prywatności i cookies
  • Hity
  • Ranking
  • Osiągnięcia
  • Changelog
  • więcej

RSS

  • Wykopane
  • Wykopalisko
  • Komentowane
  • Ustawienia prywatności

Regulamin

Reklama

Kontakt

O nas

FAQ

Osiągnięcia

Ranking