Zapoczątkowana w XIX w. historia francuskiej wytwórni samochodowej stworzonej przez Émile'a Delahaye w 1894 r. Atmosfera Belle Époque i estetyka art déco, potem skupienie się na produkcji pojazdów użytkowych, a po latach powrót do samochodów sportowych i luksusowych. Opowiada Piotr R Frankowski.

Mirosław Dworniczak recenzuje i poleca. Brytyjska astrofizyczka i popularyzatorka nauki Becky Smethurst ("Dr Becky") w przystępny sposób wyjaśnia, czym są czarne dziury (od zwykłych do supermasywnych), jakie są ich właściwości i w jaki sposób ujawniają swoją obecność.

Co najmniej 8% genomu człowieka (a także innych ssaków) to pozostałości po dawnych, obecnie nieaktywnych wirusach. Czasem geny wirusowe wpisane na stałe w nasze DNA okazywały się użyteczne. Dzięki kodowanym przez nie białkom mogło np. wyewoluować łożysko umożliwiające żyworodność.

Dawni Germanie opracowali alfabet runiczny (futhark) na początku naszej ery. Inspiracją były pisma północnoitalskie - alfabety typu reckiego/wenetyjskiego, używane też przez Celtów zamieszkujących tereny wokół wschodnich Alp. W jakich okolicznościach Germanie zetknęli się z ideą pisma?

Paradoks Medawara: płód jest dla organizmu matki "ciałem obcym". Jak to się dzieje, że układ odpornościowy matki nie tylko nie atakuje płodu, ale nawet chroni go do czasu, gdy dziecko wykształci własną ochronę immunologiczną? Wymaga to wyrafinowanego przeprogramowania układu odpornościowego.

Artykuł o tym, na czym polega terapia genowa i co za jej pomocą można "popsuć" lub poprawić w ludzkim DNA. Na jakim etapie rozwoju można lub powinno się ją stosować? Kiedy ma sens? Jakie są związane z nią zagrożenia? Autor jest biotechnologiem, specjalistą od onkologii i terapii komórkowych.

Jedna z zagadek polskiej wojny obronnej w 1939 r.: okoliczności obrony i kapitulacji Lwowa, wziętego w kleszcze przez Wehrmacht i Armię Czerwoną, oraz dalszych losów dowódcy obrony miasta, gen Władysława Langnera, po poddaniu Lwowa Sowietom. Uwaga: przygotowywany jest film o obronie Lwowa!

Książka o nauce zwariowanej (choć niekoniecznie niepoważnej). W nauce potrzebni są (obok głównego nurtu) ludzie rozumująxy niekonwencjonalnie, podążający niezależnymi szlakami i wypróbowujący szalone pomysły. Lektura zabawna, ale pouczająca.

W XIX w. językoznawstwo było pod silnym wpływem nauk przyrodniczych, zwłaszcza biologii. Na zasadzie analogii między dyscyplinami nauki zaczęto poszukiwać ogólnych praw rządzących rozwojem języka i decydujących o jego strukturze. Artykuł przedstawia najważniejsze przykłady takiego wpływu.

Kiedy drobny obiekt kosmiczny wchodzi w atmosferę Ziemi, daje początek zjawiskom, w których przewija się słowo "meteor" i jego pochodne ozdobione przyrostkami. Dla specjalisty meteor i meteoryt to bynajmniej nie to samo. A czym jest meteoroid i jaki związek z tym wszystkim ma meteorologia?

Wprowadzenie do nowego stylu kodowania w epoce sztucznej inteligencji. Strona praktyczna, zalety, wady i ograniczenia programowania, w którym AI staje się partnerem człowieka. Jak to robić, żeby nie utracić kontroli nad jakością i stabilnością produktu? Recenzja nowej książki Addy'ego Osmaniego.

Temat rzadko rozważany, a zasługujący na uwagę: w jaki sposób zmiany klimatyczne mogą się odbić na naszym zdrowiu i na funkcjonowaniu naszego układu odpornościowego? Ludzie żyjący od wielu pokoleń w gorącym klimacie przystosowali się do lokalnych warunków. Jakim kosztem?

Trzeci z wpisów poświęconych "żywym skamieniałościom" języka polskiego, w tym przypadku przedrostkom, których pochodzenia i znaczenia już nie rozumiemy. Słowiański prefiks pa- występuje na przykład w słowach: pamięć, pasieka, parobek, pasierb, pagórek i w licznych nazwach wsi, miast lub regionów.

Najnowsza książka poświęcona życiu, karierze naukowej i odkryciom Marii Skłodowskiej-Curie. Bardzo rzetelna, jeśli chodzi o fakty, tło historyczna, a także prezentację procesów chemicznych i reakcji jądrowych. Recenzuje Mirosław Dworniczak, chemik i popularyzator nauki.

Karmienie dzieci mlekiem podstawowa wspólna cecha ssaków polega nie tylko na dostarczaniu pokarmu, ale też na wymianie informacji między układami immunologicznymi matki i dziecka. Gruczoł piersiowy błyskawicznie reaguje na sygnały dotyczące stanu dziecka i wytwarza czynniki odpornościowe.

Podczas ciąży zachodzi wymiana komórek między organizmami matki i dziecka za pośrednictwem łożyska. Skutkiem tego jest mikrochimeryzm płodowy i matczyny (obecność komórek pochodzących od innej osoby), utrzymujący się przez dziesiątki lat. Jakie ma on znaczenie dla zdrowia?

Polecam nowe wydanie biografii Einsteina. Książka opasła (ponad 600 str. głównego tekstu + ponad 100 str. przypisów), ale przekład świetny, czyta się lekko. Książka oparta na źródłach archiwalnych; cała historia Einsteina i związanych z nim osób szczegółowo udokumentowana.

Co oznacza odkrycie na Marsie związków hererocyklicznych w próbkach pobranych przez łazik Curiosity? Chemia organiczna Marsa okazuje się coraz bardziej imponująca i skomplikowana. Czy można stąd wyciągnąć jakieś wnioski co do istnienia tam życia teraz lub w przeszłości?

W naszych jelitach żyje mniej więcej tyle bakterii, ile nasze ciało liczy komórek. Wirusów jest znacznie więcej. Większość z nich to fagi, pasożytujące na bakteriach i regulujące ich populacje. Niektóre wirusy jelitowe mogą być szkodliwe; inne mają ważny, pozytywny wpływ na nasze zdrowie.

Sztuczna inteligencja to nie tylko wielkie modele językowe ostatniej dekady. W różnych formach była rozwijana jako gałąź informatyki od czasów Alana Turinga. Prof. Ryszard Tadeusiewicz, który sam ją uprawiał w czasach "pionierskich", przedstawia historię zjawiska i jego twórców.