Wykop.pl Wykop.pl
  • Główna
  • Wykopalisko196
  • Hity
  • Mikroblog
  • Zaloguj się
  • Zarejestruj się
Zaloguj się

Popularne tagi

  • #ciekawostki
  • #informacje
  • #technologia
  • #polska
  • #swiat
  • #motoryzacja
  • #podroze
  • #heheszki
  • #sport

Wykop

  • Ranking
  • Osiągnięcia
  • FAQ
  • O nas
  • Kontakt
  • Reklama
  • Regulamin
Piotr_Gasiorowski

Piotr_Gasiorowski

Dołączył 2 lata i 7 mies. temu
  • Obserwuj
  • Akcje 729
  • Znaleziska 717
  • Mikroblog 12
  • Obserwujący 25
  • Obserwowane 30

42

Produkcja powideł śliwkowych widziana oczami chemika

Produkcja powideł śliwkowych widziana oczami chemika

Kiedy smażymy powidła śliwkowe, w garnku zachodzi wielka liczba reakcji chemicznych, od których zależy konsystencja, kolor, aromat i smak powideł (na przykład karmelizacja cukrów i reakcja Maillarda). Jak robić powidła, żeby zwiększyć efektywność reakcji pożądanych, a uniknąć niepożądanych?

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 13 godz. i 4 min temu
  • 10
  • #
    kuchnia
  • #
    powidla
  • #
    sliwki
  • #
    chemia
  • #
    reakcjechemiczne
  • #
    gruparatowaniapoziomu
Piotr_Gasiorowski
Piotr_Gasiorowski
Autor
12 godz. i 11 min temu via Wykop
  • 9
@real_scoria: Każda kucharka i każdy kucharz uprawiają chemię stosowaną, tylko nie zawsze o tym wiedzą.
Piotr_Gasiorowski
Piotr_Gasiorowski
Autor
5 godz. i 44 min temu via Wykop
  • 0
@Victor_Manzon: To już Molier zauważył.

12

A. Chodos, J. Riordon: Cząstka widmo. Nieuchwytne i tajemnicze neutrino

A. Chodos, J. Riordon: Cząstka widmo. Nieuchwytne i tajemnicze neutrino

O neutrinach wciąż wiemy niewiele. Nie znamy nawet ich masy; wiemy tylko, że jest niesłychanie mała, ale niezerowa. Prawie nie można ich wykryć, ale dzięki temu "prawie" istnieje astronomia neutrinowa. Historię badań nad tymi tajemniczymi cząstkami prezentują autorzy: fizyk i dziennikarz naukowy.

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: przedwczoraj, 10:15:56
  • 1
  • #
    fizyka
  • #
    kosmologia
  • #
    czastkielementarne
  • #
    wszechswiat
  • #
    neutrina
  • #
    gruparatowaniapoziomu

19

Architekci i samochody

Architekci i samochody

Le Corbusier, Walter Gropius, Frank Lloyd Wright czy Buckminster Fuller znani są jako genialni wizjonerzy architektury XX wieku. Mniej wiadomo o ich innych dokonaniach, na przykład o tym, że zajmowali się także projektowaniem samochodów. Pisze o tym Piotr R Frankowski, znawca dziejów motoryzacji.

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 28.09.2026, 16:51:53
  • 0
  • #
    technika
  • #
    motoryzacja
  • #
    samochody
  • #
    architektura
  • #
    projektowanie
  • #
    gruparatowaniapoziomu

12

Wojny końcówek. Laptopu czy laptopa?

Wojny końcówek. Laptopu czy laptopa?

Ewolucja języka polskiego ma często przebieg chaotyczny. Przykładem jest rywalizacja końcówek dopełniacza -a, -u. Mają one różne pochodzenie (pierwsza kontynuuje indoeuropejską formę innego przypadka, ablatywu). Nieprzewidywalne wahania typu wieczora/wieczoru lub laptopa/laptopu trwają do dziś.

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 25.09.2026, 08:25:23
  • 4
  • #
    historiajezykapolskiegoi
  • #
    jezykoznawstwo
  • #
    etymologia
  • #
    gramatyka
  • #
    poprawnapolszczyzna
  • #
    gruparatowaniapoziomu

16

Nobel 2026 z chemii kto w czołówce notowań?

Nobel 2026 z chemii kto w czołówce notowań?

Świat wielkiej nauki odlicza już dni do ogłoszenia laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie chemii. Kto jest w gronie faworytów? Czy przewidywania się sprawdzą? Przeczytajcie koniecznie!

tkubowicz
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 23.09.2026, 08:24:44
  • 7
  • #
    nobel
  • #
    chemia
Piotr_Gasiorowski
Piotr_Gasiorowski 23.09.2026, 10:23:04 via Wykop
  • 1
@Surgeon: Na razie człowiek rozwiązał jeden z nich (hipotezę, a teraz już twierdzenie Poincarégo). AI prawdopodobnie rozwiązała ogólny problem Naviera-Stokesa (choć interesujące przypadki szczególne pozostają nierozwiązane). Nie wynalazła przy tym nowej metody, tylko zrobiła to, co robi lepiej niż ludzie (podejście "siłowe" z zastosowaniem tysięcy agentów). Reszta problemów milenijnych (w liczbie pięciu) pozostaje nienaruszona. Wszyscy byliby zapewne wdzięczni AI, gdyby rozstrzygnęła np. hipotezę Riemanna, ale na razie nikt (włącznie z

33

Bitwa o Wielki Wybuch. Jak naprawdę powstał Wszechświat

Bitwa o Wielki Wybuch. Jak naprawdę powstał Wszechświat

Książka Afshordiego i Halpera przedstawia historię koncepcji kosmologicznych i teorii Wielkiego Wybuchu. Dlaczego stał się ona standardowym modelem współczesnej kosmologii? Jakie dane przemawiają za jej przyjęciem? Czy Wielki Wybuch jest przekonującym wyjaśnieniem powstania Wszechświata?

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 21.09.2026, 18:04:51
  • 13
  • #
    kosmologia
  • #
    wszechswiat
  • #
    wielkiwybuch
  • #
    fizyka
  • #
    astronomia
  • #
    gruparatowaniapoziomu

15

Wojny końcówek. Orłu czy orłowi?

Wojny końcówek. Orłu czy orłowi?

Gramatyka polska ewoluuje od setek lat i nadal ulega dość szybkim zmianom. Dotyczy to szczególnie odmiany rzeczowników rodzaju męskiego. Na przykład celownik typu "orłowi" zastępuje dawniejsze "orłu". Stara końcówka trzyma się w formach "panu, ojcu, bogu, bratu, diabłu, światu, lwu" i kilku innych.

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 12.09.2026, 18:48:27
  • 7
  • #
    jezykpolski
  • #
    poprawnoscjezykowa
  • #
    historiajezyka
  • #
    jezykoznawstwo
  • #
    deklinacja
  • #
    gruparatowaniapoziomu

19

Car, szampan i gąsienice

Car, szampan i gąsienice

Historia oryginalnego wynalazcy, Adolphe'a Kégresse'a, który zaczynał karierę na dworze cara Mikołaja II jako szef jego warsztatów samochodowych i osobisty kierowca. Kégresse był twórcą half-tracku, czyli napędu półgąsienicowego, do dziś stosowanego w różnych pojazdach specjalistycznych.

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 07.09.2026, 16:37:58
  • 1
  • #
    motoryzacja
  • #
    historiatechniki
  • #
    samochody
  • #
    halftrack
  • #
    napedgasienicowy
  • #
    gruparatowaniapoziomu

244

Mol, czyli chemiczny tuzin

Mol, czyli chemiczny tuzin

Czym jest właściwie mol (jednostka układu SI, nie owad) i jaka jest jego dokładna wartość? To niby proste sprawy, których uczymy się w szkole, ale kto później pamięta, o co chodziło? Doświadczony chemik wyjaśnia dzieje mola i jego użyteczność.

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 04.09.2026, 15:30:05
  • 77
  • #
    chemia
  • #
    jednostkimiar
  • #
    mol
  • #
    atomy
  • #
    czasteczki
  • #
    gruparatowaniapoziomu

19

Dlaczego nie wszystkie szczepionki są takie same

Dlaczego nie wszystkie szczepionki są takie same

Istnieje wiele typów szczepionek: od tradycyjnych (jak wirusowe atenuowane czy anatoksyny) do innowacyjnych (jak szczepionki wektorowe czy mRNA). Oddziałują one w bardzo różny sposób na układ odpornościowy. Jeśli chcecie sobie usystematyzować wiedzę na ten temat, zapraszamy do lektury.

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 02.09.2026, 09:13:48
  • 1
  • #
    szczepionki
  • #
    immunologia
  • #
    typyszczepionek
  • #
    ukladodpornosciowy
  • #
    zdrowie
  • #
    gruparatowaniapoziomu

6

Aspiracje kolonialne przedwojennej Polski i podróż dookoła świata

Aspiracje kolonialne przedwojennej Polski i podróż dookoła świata

Po odzyskaniu niepodległości w 1918 r. Polacy byli pełni optymizmu. Pojawiły się marzenia o eksploracji odległych kontynentów i hasła typu "Żądamy kolonij dla Polski". Zorganizowano także ekspedycję harcerską, która w nieco ponad dwa lata okrążyła świat samochodem marki Ford T.

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 31.08.2026, 10:24:37
  • 0
  • #
    historia
  • #
    polska
  • #
    kolonializm
  • #
    podroze
  • #
    samochody
  • #
    gruparatowaniapoziomu

42

Późne runy i zmierzch świata wikingów

Późne runy i zmierzch świata wikingów

Na początku epoki wikingów Skandynawowie zredukowali tradycyjny alfabet runiczny sprzed 700 r. n.e. do 16 liter. Zasób ten powiększono późnym średniowieczu, reformując pismo runiczne na wzór alfabetu łacińskiego. Około 600 r. z runami mogli się zetknąć Słowianie osiedlający się w Europie Środkowej.

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 28.08.2026, 15:28:40
  • 8
  • #
    historiapisma
  • #
    runy
  • #
    mlodszyfuthark
  • #
    wikingowie
  • #
    slowianie
  • #
    gruparatowaniapoziomu

4

Katherine Eban: Gorzkie pigułki. Mroczna prawda o tańszych zamienikach

Katherine Eban: Gorzkie pigułki. Mroczna prawda o tańszych zamienikach

Leki generyczne (tańsze zamienniki) nie muszą być gorsze od oryginalnych. Czy jednak praktyki ich producentów są zawsze uczciwe? Czy badania ich skuteczności i bezpieczeństwa są przeprowadzane rzetelnie i właściwie kontrolowane? Co robią producenci z zamiennikami niespełniającymi norm?

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 26.08.2026, 12:13:29
  • 0
  • #
    medycyna
  • #
    leki
  • #
    przemyslfarmaceutyczny
  • #
    zamienniki
  • #
    lekigeneryczne
  • #
    gruparatowaniapoziomu

10

Areo i aero, czyli kontaminacja

Areo i aero, czyli kontaminacja

Jak pownniśmy pisać: areopag czy aeropag? areodynamika czy aerodynamika? Co oznaczają często mylone przedrostki areo- i aero-, jakie jest ich pochodzenie i dlaczego nie należy ich mylić?

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 24.08.2026, 09:02:40
  • 2
  • #
    jezykpolski
  • #
    jezykoznawstwo
  • #
    etymologia
  • #
    przedrostki
  • #
    poprawnoscjezykowa
  • #
    gruparatowaniapoziomu

7

Vaclav Smil. Jak nakarmić świat: historia i przyszłość żywności

Vaclav Smil. Jak nakarmić świat: historia i przyszłość żywności

Książka analityka i futurologa Vaclava Smila o tym, czy nasza cywilizacja jest w stanie wyżywić rosnącą populację globalną, nie środowiska naturalnego do ostatecznej katastrofy. Jak nie marnować żywności? Jak ją rozprowadzać? Czy alternatywne źródła białka (jak hodowla komórkowa) mają przyszłość?

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 19.08.2026, 10:28:14
  • 4
  • #
    zywnosc
  • #
    cywilizacja
  • #
    futurologia
  • #
    rozwojcywilizacji
  • #
    ekologia
  • #
    gruparatowaniapoziomu

5

Syntetyczne komórki, czyli SpudCells: czy to początek sztucznego życia?

Syntetyczne komórki, czyli SpudCells: czy to początek sztucznego życia?

Autor (biochemik) szczegółowo analizuje funkcjonowanie SpudCells i zastanawia się, czy mamy do czynienia z prawdziwymi syntetycznymi komórkam, porównywalnymi z prostymi formami życia, czy tylko z imitacją pewnych aspektów metabolizmu, wymagających jednak sztucznego podtrzymywania.

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 17.08.2026, 10:30:06
  • 0
  • #
    spudcell
  • #
    biochemia
  • #
    biologia
  • #
    sztucznezycie
  • #
    ewolucja
  • #
    gruparatowaniapoziomu

18

Pismo anglofryzyjskie (futhorc) i anglosaskie napisy runiczne

Pismo anglofryzyjskie (futhorc) i anglosaskie napisy runiczne

Anglosasi i Fryzowie rozwinęli pierwotne pismo runiczne, dodając do niego znaki potrzebne do wyrażania głosek, które pojawiły się w ich językach. Po wprowadzeniu w Wielkiej Brytanii alfabetu łacińskiego runy były używane nadal przez wykształconych skrybów w różnych "zastosowaniach specjalnych".

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 14.08.2026, 10:46:55
  • 4
  • #
    historiapisma
  • #
    jezykoznawstwo
  • #
    runy
  • #
    anglosasi
  • #
    wielkabrytania
  • #
    gruparatowaniapoziomu
Piotr_Gasiorowski
Piotr_Gasiorowski
Autor
15.08.2026, 19:21:34 via Wykop
  • 1
@tomilipin: Prof. Lipoński był jednym z moich wykładowców, a potem zostałem jego kolegą z Wydziału Anglistyki UAM.
Piotr_Gasiorowski
Piotr_Gasiorowski
Autor
15.08.2026, 20:37:58 via Wykop
  • 1
@tomilipin: Oczywiście ja też studiowałem (i pracowałem długie lata) w IFA. Instytut przekształcił się w wydział w 2012 r.
Prof. Lipoński jest już od dwunastu lat na emeryturze.

12

Henri Farman: auta i aeroplany

Henri Farman: auta i aeroplany

Nazwisko Henriego Farmana kojarzone jest przede wszystkim z rozwojem lotnictwa. Rzadziej pamięta się o tym, że był także projektantem i konstruktorem znakomitych samochodów luksusowych. Hasło reklamowe firmy brzmiało: "Zwykły samochód się toczy, a Farman szybuje".

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 12.08.2026, 11:50:07
  • 1
  • #
    historiamotoryzacji
  • #
    technika
  • #
    samochody
  • #
    samoloty
  • #
    farman
  • #
    gruparatowaniapoziomu

7

Znaleziono kosmiczny komplet cegiełek życia na asteroidzie

Znaleziono kosmiczny komplet cegiełek życia na asteroidzie

Japońska sonda Hayabusa pobrała i dostarczyła na Ziemię próbkę gruntu asteroidy Itokawa. W próbce odkryto wszystkie pięć zasad azotowych, które wchodzą w skład kwasów nukleinowych (RNA i DNA) in stanowią "litery" kodu genetycznego. To kolejny przykład rozpowszechnienia w Kosmosie "cegiełek życia".

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 10.08.2026, 12:46:54
  • 3
  • #
    zasadyazotowe
  • #
    badaniakosmosu
  • #
    hayabusa2
  • #
    asteroidy
  • #
    pochodzeniezycia
  • #
    gruparatowaniapoziomu

10

Superksiężyc, czyli dziwny jest ten Wszechświat

Superksiężyc, czyli dziwny jest ten Wszechświat

Możliwości obserwacji egzoplanet osiągnęły punkt, gdy realne staje się odkrywanie ich satelitów (egzoksiężyców). Najnowszy kandydat w tej kategorii obiektów jest niezwykły: ma rozmiary Jowisza. Jego status jako księżyca jest dyskusyjny, bo towarzyszy nie zwykłej planecie, ale brązowemu karłowi.

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 07.08.2026, 10:34:23
  • 1
  • #
    astronomia
  • #
    egzoplanety
  • #
    egzoksiezyce
  • #
    eso
  • #
    kosmos
  • #
    gruparatowaniapoziomu
  • <
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 11
  • Strona 1 z 11
  • >

Piotr Gąsiorowski

  • Jestem z zawodu językoznawcą, ale interesuję się także naukami ścisłymi i przyrodniczymi. Zamieszczam głównie "wykopaliska" dotyczące różnych dyscyplin naukowych. Mam uczulenie na szarlatanów i pseudouczonych. Współautor portalu popularyzatorskiego Eksperyment Myślowy. Obecny na BlueSky: https://bsky.app/profile/piotrgasiorowski.bsky.social
  • Wielkopolska
  • https://eksperymentmyslowy.pl/
  • Facebook
  • X (dawny Twitter)

Osiągnięcia

  • Komentator
    od 03.02.2025

    Komentator
  • Rocznica
    od 18.02.2026

    Rocznica
  • Farciarz
    od 08.06.2025

    Farciarz
  • Wykopowicz
    od 10.06.2025

    Wykopowicz

Wykop © 2005-2026

  • O nas
  • Reklama
  • FAQ
  • Kontakt
  • Regulamin
  • Polityka prywatności i cookies
  • Hity
  • Ranking
  • Osiągnięcia
  • Changelog
  • więcej

RSS

  • Wykopane
  • Wykopalisko
  • Komentowane
  • Ustawienia prywatności

Regulamin

Reklama

Kontakt

O nas

FAQ

Osiągnięcia

Ranking