Istnieje wiele typów szczepionek: od tradycyjnych (jak wirusowe atenuowane czy anatoksyny) do innowacyjnych (jak szczepionki wektorowe czy mRNA). Oddziałują one w bardzo różny sposób na układ odpornościowy. Jeśli chcecie sobie usystematyzować wiedzę na ten temat, zapraszamy do lektury.

Paradoks Medawara: płód jest dla organizmu matki "ciałem obcym". Jak to się dzieje, że układ odpornościowy matki nie tylko nie atakuje płodu, ale nawet chroni go do czasu, gdy dziecko wykształci własną ochronę immunologiczną? Wymaga to wyrafinowanego przeprogramowania układu odpornościowego.

Temat rzadko rozważany, a zasługujący na uwagę: w jaki sposób zmiany klimatyczne mogą się odbić na naszym zdrowiu i na funkcjonowaniu naszego układu odpornościowego? Ludzie żyjący od wielu pokoleń w gorącym klimacie przystosowali się do lokalnych warunków. Jakim kosztem?

Karmienie dzieci mlekiem podstawowa wspólna cecha ssaków polega nie tylko na dostarczaniu pokarmu, ale też na wymianie informacji między układami immunologicznymi matki i dziecka. Gruczoł piersiowy błyskawicznie reaguje na sygnały dotyczące stanu dziecka i wytwarza czynniki odpornościowe.

Zespół prof. Trzonkowskiego z Gdańska stworzył komórki TREG z biologicznym adresem nawigacyjnym. Trafiają precyzyjnie w miejsce choroby zamiast tłumić cały układ odpornościowy. Cukrzyca, Hashimoto, SM, RZS. Patent w USA, Europie i Japonii.

Podczas ciąży zachodzi wymiana komórek między organizmami matki i dziecka za pośrednictwem łożyska. Skutkiem tego jest mikrochimeryzm płodowy i matczyny (obecność komórek pochodzących od innej osoby), utrzymujący się przez dziesiątki lat. Jakie ma on znaczenie dla zdrowia?

Naukowcy z Garvan Institute of Medical Research i Uniwersytetu Nowej Południowej Walii w Sydney są pierwszymi, którzy nagrali, jak komórki układu odpornościowego atakują i pochłaniają (fagocytują) komórki czerniaka.

Bakterie produkujące toksyny Shiga są przyczyną ciężkich zatruć pokarmowych. Jakie są źródła i drogi zakażenia? Jak im zapobiegać? Od czego zależy podatność ludzi na zatrucie? Okazuje się, że ważną rolę odgrywa uwarunkowana genetycznie obecność pewnych receptorów na powierzchni komórek.

Mięso grillowane (zwłaszcza w wysokiej temperaturze na grillu węglowym) zawiera związki chemiczne, które powodują objawy stanu zapalnego i upośledzają funkcje układu odpornościowego. Dalszą konsekwencją może być rozwój nowotworów. Co warto wiedzieć, żeby grillować w bezpieczniejszy sposób?

Międzywojenna Polska miała wielu znakomitych uczonych. O niektórych z nich niemal zupełnie nie pamiętamy, choć ich odkrycia i zasługi dla nauki pozostają ważne. Historia obeszła się szczególnie niełaskawie z naukowcami pochodzenia żydowskiego, jak Ludwik Fleck (1896-1961).

Naukowcy ze Stanford opracowali szczepionkę w sprayu donosowym chroniącą myszy przed koronawirusami, bakteriami szpitalnymi i alergenami. Zamiast celować w konkretny patogen, aktywuje wrodzony układ odpornościowy. Testy na ludziach za kilka lat.

Tasiemiec bąblowcowy to groźny pasożyt. Można się nim zarazić, jedząc nieumyte owoce leśne zabrudzone odchodami lisów, wilków lub psów. Różnice geograficzne w częstości występowania bąblowicy skorelowane są z występowaniem grup krwi układu P1PK, co sugeruje, że jedna z nich chroni przed zakażeniem.

Grupy krwi kojarzą nam się z powszechnie znanym układem ABO. Ale prócz niego odkryto ponad 40 innych układów grupowych. Niektóre z nich, choć nieznane laikom, odpowiadają za powstawanie antygenów, od których zależy nasza odporność na różne infekcje i zarażenia pasożytami. Należy do nich układ P1PK.

Preparaty "wzmacniające układ odpornościowy" czy "wspierające funkcjonowanie organizmu" są reklamowane w TV, sprzedawane w sklepach i aptekach, ale czy mają jakąkolwiek wartość? Dobrze jest zdawać sobie sprawę, czym jest odpowiedź immunologiczna i co rzeczywiście ją poprawia.

Dlaczego odkrycie obwodowej tolerancji immunologicznej i możliwości jej sztucznego wywoływania jest ważne i w pełni zasługuje na tegorocznego Nobla, przyznanego trojgu uczonym (Mary E. Brunkow, Fred Ramsdell, Shimon Sakaguchi) w dziedzinie fizjologii lub medycyny.