Wykop.pl Wykop.pl
  • Główna
  • Wykopalisko217
  • Hity
  • Mikroblog
  • Zaloguj się
  • Zarejestruj się
Zaloguj się

Popularne tagi

  • #ciekawostki
  • #informacje
  • #technologia
  • #polska
  • #swiat
  • #motoryzacja
  • #podroze
  • #heheszki
  • #sport

Wykop

  • Ranking
  • Osiągnięcia
  • FAQ
  • O nas
  • Kontakt
  • Reklama
  • Regulamin
Piotr_Gasiorowski

Piotr_Gasiorowski

Dołączył 2 lata i 2 mies. temu
  • Obserwuj
  • Akcje 632
  • Znaleziska 622
  • Mikroblog 10
  • Obserwujący 23
  • Obserwowane 30

9

Czy wirusy są formą życia?

Czy wirusy są formą życia?

Wirusy sprawiają kłopot tym biologom, którzy proponują definicję "życia" opartą na sztywnych kryteriach. Wirusy spełniają tylko część z nich, ale... wiele zależy od interpretacji. A może "prawdziwym" wirusem jest komórka, nad którą materiał genetyczny wirusa przejął kontrolę?

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 13 godz. i 8 min temu
  • 4
  • #
    wirusy
  • #
    wirusologia
  • #
    biologia
  • #
    zycie
  • #
    ewolucja
  • #
    gruparatowaniapoziomu
Piotr_Gasiorowski
Piotr_Gasiorowski
Autor
5 godz. i 10 min temu via Wykop
  • 3
@BlueBerryCaffe: To jest pytanie powracające w biologii i ciągle dyskutowane, a nie takie, na które raz udzielono odpowiedzi i odtąd mamy spokój.
Piotr_Gasiorowski
Piotr_Gasiorowski
Autor
5 godz. i 8 min temu via Wykop
  • 1
@noHuman: Żeby dokładniej zrozumieć, czym jest życie i czym są wirusy.

4

Co mają z sobą wspólnego wątroba, onuca i Wąchock

Co mają z sobą wspólnego wątroba, onuca i Wąchock

Druga część serii poświęconej zapomnianym przedrostkom słowiańskim, wciąż rozpoznawalnym w niektórych polskich słowach i nazwach geograficznym. Dzisiejsi użytkownicy języka są zwykle nieświadomi ich istnienia i nie rozumieją ich funkcji. Dziś przedrostek "wą-" (jak w słowach wątek, wąwóz i wądół).

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: przedwczoraj, 15:21:11
  • 0
  • #
    jezykpolski
  • #
    etymologia
  • #
    jezykislowianskie
  • #
    jezykoznawstwohistoryczne
  • #
    pochodzenieslow
  • #
    gruparatowaniapoziomu

5

Od programu Apollo do Oriona i Artemis. Co dalej?

Od programu Apollo do Oriona i Artemis. Co dalej?

Załogowy program księżycowy NASA wybudził się z półwiecznego letargu. Jak rozwiną się lądowania na Księżycu? Czy powstanie wokółksiężycowa stacja orbitalna i stałe bazy na powierzchni Srebrnego Globu?

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 13.04.2026, 09:55:24
  • 1
  • #
    astronautyka
  • #
    ksiezyc
  • #
    artemis
  • #
    lotykosmiczne
  • #
    gruparatowaniapoziomu
  • #
    nasa

41

Żywe skamieniałości, czyli zapomniane przedrostki słowiańskie

Żywe skamieniałości, czyli zapomniane przedrostki słowiańskie

Co mają z sobą wspólnego wyrazy takie jak sąd, sąsiad, sumienie i sąsiek? Skąd się wzięły nazwy miejscowe Sępólno, Sąspów i Santok? Kim był staropolski sąpierz?

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 10.04.2026, 13:36:41
  • 2
  • #
    historiajezyka
  • #
    jezykislowianskie
  • #
    jezykoznawstwo
  • #
    etymologia
  • #
    jezykpolski
  • #
    gruparatowaniapoziomu
Piotr_Gasiorowski
Piotr_Gasiorowski
Autor
11.04.2026, 13:34:59 via Wykop
  • 1
@Arv_: Jeżeli cokolwiek wydaje się nieprzystępne albo zbyt specjalistyczne, zachęcam do zgłaszania uwag w sekcji komentarzy pod artykułem. Chętnie wyjaśnię wszystko najprościej, jak potrafię. Trudno jednak obejść fakt, że każda dziedzina nauki ma swoją teminologię, metodologię i podstawowy zasób wiedzy, w którym trzeba się choć trochę orientować. W "Eksperymencie Myślowym" staramy się przedstawiać zagadnienia naukowe w sposób zrozumiały, ale bez nadmiernego spłycania i upraszczania.

4

RECENZJA/REKOMENDACJA. Theodore P. Snow, Don Brownlee "Szósty pierwiastek"

RECENZJA/REKOMENDACJA. Theodore P. Snow, Don Brownlee "Szósty pierwiastek"

Węgiel (nr 6 w układzie okresowym) jest z punktu widzenia istot żywych najważniejszym pierwiastkiem we Wszechświecie ze zględu na swoją wyjątkową zdolność do tworzenia dowolnie wielkich i skomplikowanych molekuł. Jak powstał? Czemu zawdzięcza swoje właścowości? Na czym polega jego obieg na Ziemi?

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 08.04.2026, 10:23:39
  • 1
  • #
    chemia
  • #
    astronomia
  • #
    wegiel
  • #
    wszechswiat
  • #
    zycie
  • #
    gruparatowaniapoziomu

9

Etymologiae. 60 artykułów o pochodzeniu słów

Etymologiae. 60 artykułów o pochodzeniu słów

Naukowe badanie pochodzenia słów to praca detektywistyczna i interdyscyplinarna. Dane językowe muszą być uzupełniane informacją o historii i kulturze, a często także wynikami badań nauk przyrodniczych. Prawdziwy rodowód słów zwykle okazuje się zaskakujący: nic nie jest takie, jak się zdaje.

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 03.04.2026, 10:01:04
  • 0
  • #
    etymologia
  • #
    pochodzenieslow
  • #
    jezykoznawstwo
  • #
    historiajezyka
  • #
    slowotworstwo
  • #
    gruparatowaniapoziomu

6

Podcast Druga Opinia. Porozmawiajmy o języku

Podcast Druga Opinia. Porozmawiajmy o języku

Co dała ludziom umiejętność mówienia i dlaczego zwierzęta porozumiewają się inaczej. Kiedy świat usłyszał pierwsze słowo. Czy kiedyś będziemy wszyscy mówili w jednym języku. Jaką przewagę nad językiem wyuczonym mają języki dziedziczone po naszych przodkach. O genie mowy, którego nie ma itd.

Piotr_Gasiorowski
z
drugawersja.pl
dodany: 02.04.2026, 20:19:49
  • 2
  • #
    jezyk
  • #
    ewolucja
  • #
    historiajezyka
  • #
    wielojezycznosc
  • #
    jezykoznawstwoewolucyjne
  • #
    gruparatowaniapoziomu

39

Podcast Druga Wersja: Wszystko o promieniowaniu i promieniotwórczości

Podcast Druga Wersja: Wszystko o promieniowaniu i promieniotwórczości

Jak kochający mąż zabił żonę za pomocą pierścionka. Jak długo działał reaktor jądrowy skonstruowany przez Matkę Naturę. Dlaczego nie powinniśmy gubić urządzeń zawierających pierwiastki radioaktywne. W jakich przypadkach wchodzenie do piwnicy wiąże się ze szczególnym niebezpieczeństwem itd.

Piotr_Gasiorowski
z
drugawersja.pl
dodany: 02.04.2026, 20:13:28
  • 2
  • #
    chemia
  • #
    fizyka
  • #
    promieniotworczosc
  • #
    bronjadrowa
  • #
    skazenieradioaktywne
  • #
    gruparatowaniapoziomu

7

Ludwik Fleck, mikrobiolog, immunolog i filozof. Czas na przypomnienie

Pokaż treści 18+

Ludwik Fleck, mikrobiolog, immunolog i filozof. Czas na przypomnienie

Międzywojenna Polska miała wielu znakomitych uczonych. O niektórych z nich niemal zupełnie nie pamiętamy, choć ich odkrycia i zasługi dla nauki pozostają ważne. Historia obeszła się szczególnie niełaskawie z naukowcami pochodzenia żydowskiego, jak Ludwik Fleck (1896-1961).

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 30.03.2026, 13:03:06
  • 0
  • #
    ludwikfleck
  • #
    naukapolska
  • #
    mikrobiologia
  • #
    immunologia
  • #
    filozofianauki
  • #
    gruparatowaniapoziomu

4

Czy wirusy naprawdę stają się coraz łagodniejsze?

Czy wirusy naprawdę stają się coraz łagodniejsze?

Można spotkać pogląd, że z biegiem czasu wirusy stają się łagodniejsze. Można też spotkać pogląd odwrotny: że kolejne mutacje zwiększają zjadliwość wirusów, jakby zależało im na skutecznej eliminacji żywicieli. Jak w rzeczywistości działa dobór naturalny, kształtujący ewolucję wirusów?

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 27.03.2026, 16:27:03
  • 0
  • #
    wirusy
  • #
    ewolucja
  • #
    zjadliwosc
  • #
    dobornaturalny
  • #
    medycyna
  • #
    gruparatowaniapoziomu

6

Wasyl Mudry - ciekawa postać w historii stosunków polsko-ukraińskich

Wasyl Mudry - ciekawa postać w historii stosunków polsko-ukraińskich

Wasyl Mudry to postać zapomniana w historii zarówno Polski, jak i Ukrainy. Był to jednak ważny polityk przedwojenny, który w epoce starcia totalitaryzmów i nasilania się radykalnego nacjonalizmu próbował działać na rzecz normalizacji stosunków między Polakami a Ukraińcami.

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 25.03.2026, 10:52:06
  • 0
  • #
    polska
  • #
    ukraina
  • #
    historia
  • #
    dwudziestoleciemiedzywojenne
  • #
    biografia
  • #
    gruparatowaniapoziomu

7

Kręte drogi etymologii: nisko, niżej, niz, nizina itd.

Kręte drogi etymologii: nisko, niżej, niz, nizina itd.

O pewnej rodzinie słów. Polskie "niski" pochodzi od praindoeuropejskiego *ni- 'na dole'. Wśród pokrewnych słów jest na przykład *ni-sd-o- 'gniazdo', czyli "miejsce, gdzie siada ptak" (patrz angielskie "nest") . Nizem nazywano w dawnej polszczyźnie nizinę (a zwłaszcza stepy ukraińskiego Zaporoża).

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 20.03.2026, 20:45:35
  • 0
  • #
    jezykoznawstwo
  • #
    etymologia
  • #
    historiajezykapolskiego
  • #
    jezykiindoeuropejskie
  • #
    slowianie
  • #
    gruparatowaniapoziomu

16

Wysoki, wysze i wz wysz. Staropolska wysokość

Wysoki, wysze i wz wysz. Staropolska wysokość

Polski przymiotnik "wysoki" pochodzi od praindoeuropejskiego *ups-. Jego prasłowiański przodek dał początek dużej rodzinie słów, z których większość została dziś zapomniana. Ich miejsce zajęły innowacje, np. "wyszynę" zastąpiła "wyżyna". Skąd pochodzą nazwy takie jak Wyszogród (dawny Wyszegard)?

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 16.03.2026, 21:14:16
  • 0
  • #
    etymologia
  • #
    jezykoznawstwo
  • #
    slowotworstwo
  • #
    historiajezykapolskiego
  • #
    jezykiindoeuropejskie
  • #
    gruparatowaniapoziomu

10

Dlaczego bumerang wraca i inne "proste" pytania

Dlaczego bumerang wraca i inne "proste" pytania

Mirosław Dworniczak poleca książkę Marty'ego Jopsona. Autor wyjaśnia mnóstwo zjawisk, z którymi mamy do czynienia na co dzień, a których często nie rozumiemy. Dzieci nie boją się pytać, "dlaczego tak jest" lub "jak to działa". Dorośli często nie znają odpowiedzi, ale boją się przyznać do niewiedzy.

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 12.03.2026, 10:18:35
  • 8
  • #
    popularyzacjanauki
  • #
    fizyka
  • #
    chemia
  • #
    technika
  • #
    naukaniemieckiego
  • #
    gruparatowaniapoziomu
Piotr_Gasiorowski
Piotr_Gasiorowski
Autor
12.03.2026, 22:04:34 via Wykop
  • 2
@not-sweet: Koniecznie powinieneś od czasu do czasu przeczytać coś, żeby się dokształcić.

8

Planety swobodne i mikrosoczewkowanie grawitacyjne

Planety swobodne i mikrosoczewkowanie grawitacyjne

Szacuje się, że przestrzeń międzygwiezdna Galaktyki jest pełna planet swobodnych, niezwiązanych grawitacyjnie z żadną gwiazdą. Od niedawna zaczęto je wykrywać, korzystając z obserwacji soczewkowania mikrograwitacyjnego. Ważną rolę odegrały przy tym badania polskich astronomów (projekt OGLE).

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 09.03.2026, 11:38:32
  • 0
  • #
    astronomia
  • #
    egzoplanety
  • #
    planetyswobodne
  • #
    teleskopykosmiczne
  • #
    soczewkowaniegrawitacyjne
  • #
    gruparatowaniapoziomu

5

Etymologie intrygujące, choć nie do końca pewne

Etymologie intrygujące, choć nie do końca pewne

Czy polskie słowo "już" i łacińskie "iūs" (prawo) są spokrewnione? Czy istniały wczesne kontakty językowe między ludami indoeuropejskimi i semickimi? Jakie jest pochodzenie imienia biblijnej Ewy? Czy ma coś wspólnego z kartagińskim pozdrowieniem zapożyczonym przez Rzymian?

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 08.03.2026, 11:10:07
  • 0
  • #
    etymologia
  • #
    jezykoznawstwohistoryczne
  • #
    jezykiindoeuropejskie
  • #
    jezykisemickie
  • #
    zapozyczenia
  • #
    gruparatowaniapoziomu

52

Nowa książka Davida Attenborough: "Ocean. Ostanie dzikie miejsce"

Nowa książka Davida Attenborough: "Ocean. Ostanie dzikie miejsce"

David Attenborough (ur. 1926) rok temu wyprodukował film poświęcony oceanom. Książka jest jego uzupełnieniem. Opisuje rafy koralowe, głębiny, otwarte wody pelagiczne, lasy listownic, Arktykę, namorzyny, wyspy oceaniczne i góry podmorskim oraz Ocean Południowy. Co im zagraża? Jak można je chronić?

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 05.03.2026, 15:16:13
  • 2
  • #
    ocean
  • #
    biologia
  • #
    ochronasrodowiska
  • #
    davidattenborough
  • #
    klimat
  • #
    gruparatowaniapoziomu

18

Carrozzeria Castagna, czyli cud na kółkach

Carrozzeria Castagna, czyli cud na kółkach

Manufaktura Carrozzeria Castagna od 1849 roku projektowała powozy, a od końca XIX w. do wczesnych lat powojennych luksusowe, oryginalne i piękne karoserie samochodów. Jej klientami były gwiazdy filmowe, rodziny królewskie, a nawet papież. Piotr R Frankowski opowiada o dziejach i dziełach firmy.

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 03.03.2026, 10:56:41
  • 1
  • #
    samochody
  • #
    karoserie
  • #
    motoryzacja
  • #
    historia
  • #
    technika
  • #
    gruparatowaniapoziomu

42

Dlaczego nauka czasem zmienia zdanie? I jak to może być postrzegane?

Dlaczego nauka czasem zmienia zdanie? I jak to może być postrzegane?

Choć powinno być oczywiste, że nauka składa się z teorii modeli i hipotez, które ZAWSZE mogą wymagać korekt lub odrzucenia, jeśli ich przewidywania okażą się sprzeczne z rzeczywistością, wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że gotowość do zmiany zdania jest siłą, a nie słabością nauki.

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 27.02.2026, 20:00:37
  • 26
  • #
    nauka
  • #
    medycyna
  • #
    metodanaukowa
  • #
    naukaaspoleczenstwo
  • #
    weryfikacja
  • #
    gruparatowaniapoziomu

11

MKUltra, mroczna operacja pseudomedyczna CIA

MKUltra, mroczna operacja pseudomedyczna CIA

Tajny program CIA pod kryptonimem MKUltra prowadzono w latach 50. i 60. XX w., testując (także na nieświadomych obywatelach) pseudonaukowe metody kontroli umysłu za pomocą środków chemicznych. Korzystano także z "doświadczenia" niemieckich i japońskich zbrodniarzy wojennych.

Piotr_Gasiorowski
z
eksperymentmyslowy.pl
dodany: 20.02.2026, 09:47:54
  • 7
  • #
    pseudonauka
  • #
    cia
  • #
    mkultra
  • #
    kontrolaumyslu
  • #
    lsd
  • #
    gruparatowaniapoziomu
Piotr_Gasiorowski
Piotr_Gasiorowski
Autor
20.02.2026, 17:07:29 via Wykop
  • 2
@qciek: W dużej części były pseudonaukowe, prowadzone w sposób nie tylko nieludzki, ale także bez przestrzegania rygoru eksperymentalnego; często towarzyszyło im fałszowanie danych (jak w badaniach Sigmunda Raschera nad hipotermią w Dachau). Ich wyniki (pomijając nawet aspekt etyczny) mają nikłą wartość z naukowego punktu widzenia. Jaką − choćby jedną − realną korzyść odniosła medycyna czy biologia z "badań genetycznych" (cudzysłów zamierzony) Josefa Mengelego nad bliźniętami? Co wniósł Mengele do wiedzy
Piotr_Gasiorowski
Piotr_Gasiorowski
Autor
23.02.2026, 18:58:40 via Wykop
  • 0
@qciek: Powtarzam pytanie: czego mianowicie genetycy dowiedzieli się z badań Mengelego? Nawet jeśli nie żyją, to powinny zostać jakieś ślady w ich publikacjach. Analogia do Wernhera von Brauna nie jest trafna, bo jego osiągnięcia techniczne z czasów wojny znamy, podobnie jak wkład w amerykański program kosmiczny, i nikt nie kwestionuje jego talentów inżynierskich.
  • <
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 11
  • Strona 1 z 11
  • >

Piotr Gąsiorowski

  • Jestem z zawodu językoznawcą, ale interesuję się także naukami ścisłymi i przyrodniczymi. Zamieszczam głównie "wykopaliska" dotyczące różnych dyscyplin naukowych. Mam uczulenie na szarlatanów i pseudouczonych. Współautor portalu popularyzatorskiego Eksperyment Myślowy. Obecny na BlueSky: https://bsky.app/profile/piotrgasiorowski.bsky.social
  • Wielkopolska
  • https://eksperymentmyslowy.pl/
  • Facebook
  • X (dawny Twitter)

Osiągnięcia

  • Komentator
    od 03.02.2025

    Komentator
  • Rocznica
    od 18.02.2026

    Rocznica
  • Farciarz
    od 08.06.2025

    Farciarz
  • Wykopowicz
    od 10.06.2025

    Wykopowicz

Wykop © 2005-2026

  • O nas
  • Reklama
  • FAQ
  • Kontakt
  • Regulamin
  • Polityka prywatności i cookies
  • Hity
  • Ranking
  • Osiągnięcia
  • Changelog
  • więcej

RSS

  • Wykopane
  • Wykopalisko
  • Komentowane
  • Ustawienia prywatności

Regulamin

Reklama

Kontakt

O nas

FAQ

Osiągnięcia

Ranking