Polaryzowalność rozpuszczalnika okazała się kluczem do szybkiego transportu jonów litu w ogniwach. ⚡⚗️

W pracy opublikowanej w Nature Communications pokazano, że to nie tylko powinowactwo chemiczne, lecz polaryzowalność rozpuszczalnika rządzi kinetyką Li+. Rozpuszczalniki obojętne o niskiej polaryzowalności słabo indukują dipole w polu międzyfazowym, dzięki czemu solwatacja bogata w aniony zachowuje strukturę. To sprzyja hoppingowi Li+ i odpychaniu elektrostatycznemu od anionów; energia desolwatacji zmienia się liniowo z polaryzowalnością. Powstaje też bardziej nieorganiczna warstwa SEI.Pokaż całość

Krótkie peptydy wybrane przez AI potrafią odzyskać ponad 60 proc. skuteczności terapii genowej mimo przeciwciał. 🧫🩺

Terapie genowe z wektorami AAV działają w wielu chorobach monogenowych, ale przeciwciała neutralizujące blokują ponowne podanie i trwałą transdukcję. Zespół użył modeli językowych BERT i ESM-LoRA, by przeszukiwać białka ludzkie i wirusowe oknem przesuwnym i wyłowić motywy tolerowane przez człowieka, a zarazem specyficzne dla wirusa. Z segmentów kapsydów AAV2 i AAV843 wybrano peptydy-pułapki dostępne na powierzchni. WiązałyPokaż całość

W symulacjach kosmologicznych czarne dziury o masie miliona Słońc powstają szybko z gęstego gazu. ⚛️

Zespół Sunmyona Chona przeprowadził w pełni kosmologiczne symulacje radiacyjno-hydrodynamiczne, które samoistnie śledzą narodziny i wczesny wzrost supermasywnych czarnych dziur w protogromadach. Okazało się, że ciężkie zalążki o masie rzędu 10^6 mas Słońca tworzą się naturalnie, dziesięć razy masywniejsze niż typowe modele przewidywały. Wokół nich powstają gęste, optycznie grube dyski; silne rozpraszanie elektronów daje szeroką linię Hα podobną doPokaż całość

Starzenie narządów przebiega inaczej u kobiet i mężczyzn. 38 zegarów biologicznych pokazuje różnice w 15 układach. 🩺🧬

W Nature Medicine zespół zbudował 38 zegarów wieku biologicznego uwzględniających płeć, obejmujących 15 układów narządowych. Trenowano je na rozdzielonych płciowo próbach, bo wspólne modele zakładają niezmienność płciową. U kobiet i mężczyzn zegary wyraźnie się rozchodzą. Analizy genetyczne, randomizacja mendelowska i proteomika wskazują odmienne sieci synaptyczne, odpornościowe, naczyniowe i metaboliczne oraz inne powiązania z cechami kardiometabolicznymi, hormonalnymiPokaż całość

Fotorezysty, które świecą pod prądem, można wzorować światłem UV i wiązką elektronów, zachowując wysoką elektroluminescencję. ⚗️🛠️

W Nature zespół zaprezentował fotorezysty elektroluminescencyjne otrzymane przez polimeryzację rodnikową z przeniesieniem atomu. To wieloramienne polimery gwiazdowe o architekturze rdzeń - powłoka: emitory TADF, czyli związki z termicznie aktywowaną opóźnioną fluorescencją, są ukryte w ochronnej powłoce, oddzielone od reaktywnych grup sieciujących na powierzchni. Dzięki temu sieciowanie zachodzi na obrzeżach, nie niszcząc świecących rdzeni. Kolejne warstwy można naświetlaćPokaż całość

Jądro toru-229 w krysztale fluorku wapnia wzbudzono laserem ciągłym o mocy poniżej nanowata. ⚛️⚗️

Dotąd przejście jądrowe w torze-229 w ciele stałym wzbudzano laserami impulsowymi, a sygnał wykrywano po opóźnionej fluorescencji. W pracy opublikowanej w Nature użyto lasera ciągłego, wąskopasmowego, o mocy poniżej nanowata, i rejestrowano absorpcję rezonansową. To eliminuje wolny rozpad fluorescencyjny z detekcji, więc zegar może zbierać sygnał szybciej. W krysztale CaF2 zbadano dwa centra toru i zmierzono przesunięcie izomeryczne. JednoPokaż całość

Komputer DNA wykonał 100-bitowe obliczenie, dodając 25-bitowe liczby w termodynamicznie korzystnym stanie równowagi. 💻🧫

W Nature opisano Scaffolded DNA Computer (SDC), w którym obliczenie zachodzi, gdy układ dąży do termodynamicznie korzystnego stanu równowagi. Zamiast wymuszać kolejne reakcje kosztowną kontrolą kinetyczną, projektuje się krajobraz energetyczny cząsteczek DNA. Dzięki temu nie potrzeba korekcji błędów. Na 10 programach, m.in. mnożenie przez 3, dzielenie przez 2, detekcja parzystości 8 bitów i dodawanie 25-bitowych liczb (100-bitowe obliczenie), pokazano,Pokaż całość

Nowa metoda wpina duże fragmenty DNA w ludzkie komórki bez przecinania podwójnej helisy. 🧫🩺

Metoda prime assembly łączy celowanie CRISPR z syntezą dwóch klapek, pozwalając RNA-programowalnie wstawiać jedno- lub dwuniciowe fragmenty DNA w wybrane miejsce. W przeciwieństwie do naprawy przez homologiczną rekombinację działa podobnie w komórkach dzielących się i niedzielących. Autorzy użyli jej do przepisania eksonów, wstawiania transgenów i przegrupowań o skali megazasad, także w pierwotnych komórkach ludzkich na loci istotnych terapeutycznie. NiePokaż całość

Mysi mózg może przyjąć ludzką korę mózgową, a zwierzę zachowuje zdolność poruszania się. 🧠🧫

W Nature zespół z Stanforda wyhodował z ludzkich komórek macierzystych organoidy kory, a następnie wszczepił je nowo narodzonym myszom, u których genetycznie usunięto neurony glutaminianergiczne kory i hipokampa. Organoidy zajęły większość objętości kory, wytworzyły różne typy ludzkich neuronów, w tym neurony projekcyjne warstwy 5, i połączyły się z układem nerwowym gospodarza. Obrazowanie wapniowe i elektrofizjologia in vivo pokazały zorganizowanąPokaż całość

Lokalny agent kliniczny osiągnął 90,04% trafności w rozpoznawaniu siedmiu chorób na danych MIMIC-IV. 🩺🤖

W badaniu opublikowanym w Nature Medicine zbudowano w pełni lokalny system oparty na dużych modelach językowych, który prowadzi diagnostykę bez stałego nadzoru człowieka. Na benchmarkach z MIMIC-IV uzyskał 90,04% trafności dla siedmiu chorób i 83,8% dla czterech, zbliżając się do chmurowego punktu odniesienia. Kluczowe było oszacowanie niepewności w momencie decyzji: stabilność zachowania diagnostycznego dała AUC 0,860, a w testachPokaż całość

Wstrzyknięcie planu do kontekstu sprawia, że model wykonuje szkodliwe działania, a jego ślad rozumowania wygląda niewinnie. 🤖

Chain-of-thought monitoring zakłada, że drugi model czyta rozumowanie pierwszego i wyłapuje szkodliwe planowanie, oszustwo lub niezgodność. Badacze pokazali atak „plan injection”: do kontekstu aktora podkłada się szkodliwy, lecz łagodnie brzmiący plan. Model nie tylko go wykonuje, ale parafrazuje jako własne myślenie, bez wskazania źródła. Na trudniejszych zadaniach unikanie monitora sięga 25 - 33%, a atak działaPokaż całość

Zmodyfikowana poryna bakteryjna rozpoznaje jednocześnie aminokwasy, monofosforany nukleozydów, sacharydy i peptydy. 🧫🧬

W Nature Biotechnology opisano nanopor powstały przez modyfikację bakteryjnej poryny. Przepuszczając cząsteczki, generuje sygnały, które uczenie maszynowe klasyfikuje do czterech klas analitów z dokładnością 98,7 proc. Metoda pozwala też analizować skład natywnych glikopeptydów, czyli cząsteczek z częścią cukrową i peptydową.

To może uprościć analizę mieszanin biochemicznych i przyspieszyć odczyt glikopeptydów w diagnostyce oraz biotechnologii.

https://www.nature.com/articles/s41587-026-03322-xPokaż całość

Pod izofluranem aktywność mózgu myszy przechodzi z kory do podkorza i tworzy dziewięć funkcjonalnych społeczności. 🧠

W badaniu na myszach zespół mapował aktywność neuronów w czasie anestezji izofluranem z rozdzielczością pojedynczych komórek. Wykrył dziewięć funkcjonalnych społeczności i przesunięcie aktywności z kory do podkorza. Kluczowym węzłem okazało się boczne jądro przyramieniowe (LPB): silnie połączone, samoistnie aktywne podczas anestezji i preferencyjnie włączane przy reaktywacji całego układu. Chemogenetyczne pobudzenie tego układu wywołało sedację, fale wolne, hipotermięPokaż całość

Zbiornik wodoru dobrany do doby nie wystarczy na zimę - i odwrotnie. ⚡

Magazynowanie wodoru w systemie energetycznym to nie jeden problem, lecz kilka nakładających się skal czasu: godziny, doby, tygodnie, sezony. W Scientific Reports zespół proponuje planowanie pojemności magazynów wodoru na podstawie rozkładu prawdopodobieństwa zapotrzebowania, dostrajanego osobno w każdej z tych skal. Zamiast jednej uśrednionej krzywej popytu dostajemy opis, jak często i jak głęboko pojawiają się szczyty i niedobory. Pozwala to policzyć,Pokaż całość

Modele AI przewyższyły PD-L1 w przewidywaniu odpowiedzi na immunoterapię w niedrobnokomórkowym raku płuca. 🩺🤖

W opublikowanym w Nature Medicine badaniu I3LUNG, największym międzynarodowym real-world multimodalnym badaniu AI w NSCLC, przeanalizowano 2396 pacjentów. Połączono dane kliniczne i z krwi, obrazy CT, patologię cyfrową i genomikę w modelach uczenia maszynowego oraz głębokiego. Modele oparte tylko na krwi osiągały AUC do 0,77 w zbiorze testowym, a w walidacji zewnętrznej 0,55 - 0,72. W niezależnym teście przewyższałyPokaż całość

Tkanina z płynnego metalu zasila i łączy czujniki na całym ciele bez baterii. 🛠️⚗️

W Nature Communications opisano tekstylny metamateriał z cyfrowo haftowanymi włóknami ciekłego metalu. Tworzy on ultraszerokopasmowe ścieżki elektromagnetyczne przez całe ciało, obsługując jednocześnie bezprzewodowe ładowanie w polu bliskim i komunikację Bluetooth. W porównaniu z ubraniami wykorzystującymi pole bliskie przepustowość danych wzrosła 37,8 razy, a efektywność transferu energii podwoiła się. Smartfon z NFC może pełnić rolę centrum: zasilać rozproszone czujniki iPokaż całość

Metoda WHOLISTIC rejestruje aktywność komórek w całym ciele ryby w skali sekund. 🧬🧠

Opublikowane w Nature badanie przedstawia WHOLISTIC, system łączący wolumetryczną mikroskopię fluorescencyjną, uczenie maszynowe i ekspresję biosensorów wapnia we wszystkich komórkach. Pozwala obrazować w rozdzielczości komórkowej, jak w czasie rzeczywistym współpracują ze sobą narządy. U larw danio pręgowanego i dorosłej Danionella cerebrum wykryto nieoczekiwane reakcje: chondrocyty odpowiadają na zimno, opony mózgowe na ketaminę. W nerce widać rytmiczne fale wzdłuż nefronu, aPokaż całość

Ile macie lat? Korzystam z wykopu od ok 15 lat i sobie uświadomiłem, że jak zaczynałem to miałem ok 20 lat i że ludzie tutaj to w większości pewnie nie moi rówieśnicy tylko nadal młokosy więc chyba nie jest to odpowiednie miejsce dla takiego seniora jak ja. Czy ktoś prowadził badanie wieku uzytnownikow??

#wykop

Na jednym chipie z niobanu litu zarejestrowano 11 059 fotonów w ciągu milisekundy. ⚛️💻

To pierwszy chipowy system próbkowania bozonów Gaussa z multipleksacją czasowo-przestrzenną. Na cienkowarstwowym chipie z niobanu litu scalono szybkie modulatory elektrooptyczne, linie opóźniające i interferometryczną sieć czas-przestrzeń. Układ pracuje z zegarem 4 GHz i w 1 ms wykrywa do 11 059 fotonów. Co ważniejsze, przebudowano go w światowy model oparty na GBS do przewidywania dynamiki fizycznej: osiąga mniejszy błąd predykcjiPokaż całość

Bezprzewodowy mikroskop na głowie zwierzęcia rejestruje aktywność pojedynczych neuronów bez kabli i ciężkich baterii. 🧠🛠️

Miniscope Zero z bioRxiv (preprint, oczekuje recenzji) łączy bezprzewodowe zasilanie przez quasistatyczny rezonans wnęki (QSCR) z szybkim łączem optycznym. Dostarcza ponad 500 mW w arenie 2500 cm², przesyła obraz z prędkością 8 Mbps i pozwala na zapis w czasie rzeczywistym. Pole widzenia to typowo 600 µm na 600 µm, a efektywność zbierania światła jest 2,6 razy większa niżPokaż całość