13-15 sierpnia 1920 roku pod Warszawą polskie wojska Józefa Piłsudskiego zatrzymały pochód Armii Czerwonej na zachód. Zwycięstwo nazwane Cudem nad Wisłą ocaliło niepodległość Polski i powstrzymało ekspansję bolszewizmu w Europie. Dziś obchodzimy też Święto Wojska Polskiego.

14 sierpnia 1941 roku w bunkrze głodowym Auschwitz zmarł franciszkanin, który dobrowolnie oddał życie za współwięźnia Franciszka Gajowniczka. Świadkowie wspominali, że konał w spokoju, modląc się i śpiewając, aż oprawcy dobili go zastrzykiem fenolu.

13 sierpnia 1944 roku na ulicy Kilińskiego w Warszawie eksplodował niemiecki pojazd wypełniony 500 kilogramami trotylu, wprowadzony przez powstańców w przekonaniu, że to zdobyczny czołg. Zginęło około 300 osób, a dzień ten do dziś upamiętnia Dzień Pamięci Starówki.

11 sierpnia 1892 roku w Błoniu przyszedł na świat Władysław Anders, dowódca 2 Korpusu Polskiego, zwycięzca spod Monte Cassino i Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie w latach 1944 do 1945.

10 sierpnia 1942 roku Niemcy rozpoczęli wielką akcję likwidacyjną getta we Lwowie, jednej z największych żydowskich dzielnic zamkniętych w okupowanej Europie. Do 23 sierpnia do obozu zagłady w Bełżcu wywieziono około 50 tysięcy osób. Akcja, z krótką przerwą, trwała dwa tygodnie.

10 sierpnia 1898 roku na Wileńszczyźnie przyszedł na świat Tadeusz Dołęga-Mostowicz, autor Kariery Nikodema Dyzmy i Znachora. Zanim został najpoczytniejszym pisarzem przedwojennej Polski, pracował jako zecer i pisał felietony pod pseudonimem. Zginął w 1939 roku pod Kutami.

10 sierpnia 1889 roku urodziła się Zofia Kossak-Szczucka, pisarka, która w 1942 roku współtworzyła Żegotę, organizację ratującą polskich Żydów, i opublikowała słynny Protest, w którym pisała, że kto milczy wobec mordu, staje się jego wspólnikiem.

5 sierpnia 1944 roku, dzień po wybuchu Powstania Warszawskiego, oddziały SS pod dowództwem von dem Bacha i Dirlewangera rozpoczęły systematyczną eksterminację cywilnych mieszkańców Woli. W kilka dni zginęło od 40 do 60 tysięcy osób, a odpowiedzialność poniósł po wojnie tylko jeden z dowódców.

Autor "Ferdydurke" i "Kosmosu" urodził się 4 sierpnia 1904 roku w Małoszycach. Przez dekady emigracji w Argentynie budował literacki obraz polskości pełen dystansu i ironii, a jego twórczość do dziś inspiruje pisarzy i badaczy kultury.

3 sierpnia 1901 roku w Zuzeli przyszedł na świat Stefan Wyszyński, późniejszy prymas Polski zwany Prymasem Tysiąclecia, autor Ślubów Jasnogórskich Narodu i duchowy przywódca Polaków w czasach komunizmu. W 2021 roku został beatyfikowany, a stulecie z okładem jego urodzin obchodzi cały kraj.

2 sierpnia 1943 roku żydowscy więźniowie Treblinki zorganizowali zbrojny bunt, zdobywając b--ń z niemieckiego magazynu i podpalając obóz. Powstanie trwało około pół godziny, a kilkuset osobom udało się uciec, choć większość zginęła w obławie.

W nocy z 2 na 3 sierpnia 1944 roku Niemcy zamordowali w komorach gazowych Auschwitz-Birkenau około 4,3 tysiąca Romów i Sinti, likwidując tak zwany obóz cygański. Łącznie podczas wojny zginęło około pół miliona Romów i Sinti. Od 2011 roku w Polsce obchodzimy tego dnia Dzień Pamięci o ich Zagładzie.

1 sierpnia 1944 roku szesnaście tysięcy żołnierzy 1. Dywizji Pancernej generała Stanisława Maczka dotarło z Wielkiej Brytanii do Normandii. Wzięli udział w decydującej bitwie pod Falaise, którą Brytyjczycy nazwali korkiem zamykającym Niemców w kotle.

31 lipca 1853 roku w lwowskim szpitalu po raz pierwszy praktycznie wykorzystano lampę naftową Ignacego Łukasiewicza, oświetlając salę podczas pilnej operacji. Ta data uznawana jest za symboliczne narodziny polskiego przemysłu naftowego, który później zmienił bieg światowej gospodarki.

29 lipca 1941 roku franciszkanin zgłosił się na śmierć głodową w miejsce Franciszka Gajowniczka, skazanego w odwecie za ucieczkę więźnia. Zmarł 14 sierpnia, a w 1982 roku został kanonizowany przez Jana Pawła II jako męczennik miłości.

28 lipca 1940 roku dywizjon myśliwski 302 Poznański, złożony z polskich pilotów wcielonych do RAF-u, otrzymał swój pierwszy rozkaz dzienny. W bitwie o Anglię i później zestrzelił kilkadziesiąt niemieckich samolotów, tracąc wielu kolegów w walce.

27 lipca 1944 roku zakończyła się bitwa o Lwów, w której żołnierze Armii Krajowej pomogli wyzwolić miasto spod Niemców. Dwa dni później Sowieci zażądali rozbrojenia AK, a dowódców podstępnie aresztowało NKWD. Wielu trafiło do łagrów. [ROCZNICA: 27 lipca 1944]