To, co nazywamy reformacją, było zasadniczo reakcją barbarzyńskich, źle wykształconych i odosobnionych miejsc – zewnętrznych w stosunku do starej i głęboko zakorzenionej cywilizacji rzymskiej – na wpływ tej cywilizacji. Reformacja nie miała związku z „rasą”. Nawet gdyby „rasa teutońska” istniała, reformacja nie pokazuje z nią żadnej zbieżności. Ten prąd oznaczał po prostu zawrócenie z fali kultury rzymskiej, która przez pięćset lat powoli sunęła miarowo naprzód i stopniowo opanowywała

Albowiem lepszy jest jeden dzień w pałacach twoich, niż tysiące: obrałem być najpodlejszym w domu Boga mojego, niźli mieszkać w przybytkach niezbożnych.

W tym samym jednak czasie Trasamund wszczął prześladowanie chrześcijan, aby przez katusze i różne śmiertelne męczarnie zmusić całą Hiszpanię do uznania wiarołomnej nauki ariańskiej. Stąd też zdarzyło się, że pewna Bogu poświęcona dziewica bardzo zamożna, a w przedmiocie swej świeckiej godności szczycąca się senatorskim pochodzeniem, a co nad to wszystko jeszcze bardziej ważne, wyróżniająca się gorliwością w wierze katolickiej,