Wszystko
Najnowsze
Archiwum
54
Lodowa mumia sprzed 5300 lat wciąż tętni życiem. Znaleźli w niej żywe bakterie

Badacze odkryli w ciele Ötziego aktywny mikrobiom epoki kamiennej: bakterie jelitowe i lodowcowe drożdże drastycznie różne od współczesnych. Trzy z czterech gatunków drożdży rozkładają fenol stosowany przez konserwatorów. Mumia to dynamiczny ekosystem, nie statyczny zabytek.
z- 18
- #
- #
- #
- #
2
Rozszyfrowali tajemniczy sygnał z kosmosu. Winne gwiazdy zombie

Astronomowie wyjaśnili skąd pochodzą tajemnicze, powtarzające się impulsy radiowe z kosmosu. Źródłem jest układ binarny: biały karzeł (gwiazda zombie) i mały czerwony karzeł, krążące tak blisko siebie, że jeden obieg zajmuje tylko 1,4 godziny. Kradziona materia generuje sygnały.
z- 0
- #
- #
- #
- #
7
Polscy naukowcy znaleźli walenia sprzed 38 mln lat pod Lubartowem

W kopalni bursztynu pod Lubartowem dr Gazda z PANS w Chełmie odkrył żuchwę walenia sprzed 38 milionów lat. Zespół Uniwersytetu Warszawskiego potwierdził: to pierwsze eoceńskie walenie odkryte w Polsce. 38 milionów lat temu przez Lubelszczyznę płynęło morze.
z- 3
- #
- #
- #
- #
- #
9
Dlaczego 9 na 10 osób jest praworęcznych? Oxford ma odpowiedź

Naukowcy z Oxfordu i University of Reading przebadali ponad 2000 osobników z 41 gatunków naczelnych. Dwa etapy ewolucji tłumaczą praworęczność: wyprostowana postawa ciała i specjalizacja półkul mózgowych, przez którą lewa półkula przejęła kontrolę nad mową i precyzyjnymi ruchami.
z- 1
- #
- #
- #
- #
- #
228
Ludzkie oczy wywodzą się od Cyklopa sprzed 600 milionów lat

Naukowcy z Lund i Sussex ustalili, że wszyscy kręgowcy wywodzą się od prastarego robaka z jednym okiem na czubku głowy. To pradawne oko ewoluowało w gruczoł szyszynkowy produkujący melatoninę. Wyjaśnia to, dlaczego siatkówka ssaków rozwinęła się z tkanki mózgowej, a nie skórnej.
z- 64
- #
- #
- #
- #
- #
- #
7
Pierwszy taki w Polsce. Żelazny meteoryt znaleziony 5 dni po obserwowanym upadku

17 kwietnia nad Polską przeleciał bolid. Sieć Skytinel z 11 kamer zawęziła strefę do 300x200 metrów. Efekt: 2,9 kg oktaedrytu pod Łodzią. Pierwszy żelazny meteoryt w Polsce znaleziony tak szybko po obserwowanym upadku. Badania izotopów radioaktywnych ruszyły w sobotę.
z- 0
- #
- #
- #
- #
- #
- #
15
Koniec 60-letniej zagadki fizyki. Mion g-2 to jednak nie piąta siła

Fizycy z Penn State opublikowali w Nature obliczenia, które ostatecznie zamykają 60-letni spór. Anomalia momentu magnetycznego mionu, sugerująca istnienie nieznanych cząstek lub sił, znikła po precyzyjnych obliczeniach sieciowej chromodynamiki kwantowej na superkomputerach.
z- 2
- #
- #
- #
- #
- #
- #
2
Skąd pochodzi kometa 3I/ATLAS? ALMA znalazła odpowiedź i bardzo nas zaskakuje

Teleskop ALMA odkrył, że międzygwiezdna kometa 3I/ATLAS zawiera 30 razy więcej ciężkiej wody niż komety z naszego układu słonecznego. Dowód, że układ, z którego przybyła, jest skrajnie zimny, zimniejszy niż minus 243 stopnie Celsjusza.
z- 1
- #
- #
- #
- #
- #
- #
294
Odkryto gen, który rządzi regeneracją kończyn u wszystkich kręgowców

Badacze porównali aksolotla, danio pręgowane i myszy i odkryli, że regeneracja to jeden wspólny program genetyczny sterowany genami SP6 i SP8. Wyłączenie tych genów u aksolotla blokuje odbudowę kości. To może otworzyć drogę do regeneracji tkanek u ludzi.
z- 36
- #
- #
- #
- #
- #
- #
7
Nowy minerał z polskiego meteorytu nazwany po Koperniku

Polscy naukowcy z Uniwersytetu Śląskiego opisali kopernikit - minerał z meteorytu Morasko pod Poznaniem. Ma zaledwie 0,3 mm średnicy i wzór K(Ti7Cr)O16. Odkrycie trwało dwa lata od znalezienia do publikacji. Nazwa to hołd dla Mikołaja Kopernika i polskiej astronomii.
z- 3
- #
- #
- #
- #
- #
- #
56
Przodkowie ssaków składali jaja. Pierwszy dowód sprzed 250 mln lat

Skamieniałość Lystrozaurusa z Kotliny Karoo zbadana synchrotronem ujawniła pierwsze niezbite dowody, że przodkowie dzisiejszych ssaków składali jaja. Odkrycie potwierdza długo utrzymywaną teorię ewolucji od jajorodnych gadopodobnych przodków do żyworodnych ssaków.
z- 18
- #
- #
- #
- #
- #
2
Webb odkrył kosmiczne monstrum. Ani planeta, ani gwiazda, a jednak istnieje

29 Cygni b jest zbyt masywna, żeby być klasyczną planetą, ale jej skład chemiczny jednoznacznie wskazuje na planetarne pochodzenie przez akrecję. Webb pokazał, że obiekt wchłonął ogromne ilości metalicznych skał z dysku protoplanetarnego, zupełnie jak zwykła planeta.
z- 1
- #
- #
- #
- #
- #
3
Skan synchrotronem obalił 25-letni rekord Guinnessa najstarszej ośmiornicy

Skamieniałość Pohlsepia mazonensis przez ćwierć wieku figurowała w Księdze Rekordów Guinnessa jako najstarsza znana ośmiornica. Nowy skan synchrotronowy ujawnił, że to nautiloida, nie ośmiornica. Odkrycie przesuwa powstanie ośmiornic na znacznie późniejszy okres.
z- 3
- #
- #
- #
- #
- #
49
Po raz pierwszy pary atomów zaobserwowano w dwóch miejscach naraz

Fizycy z ANU uchwycili pary splątanych atomów helu istniejące jednocześnie w dwóch miejscach. Dotychczas taką superpozycję potwierdzono tylko dla fotonów. Atomy mają masę i podlegają grawitacji, więc odkrycie otwiera drogę do badania granicy między mechaniką kwantową a grawitacją.
z- 7
- #
- #
- #
- #
- #
8
Znaleziono gwiazdę, która zachowała ślad po pierwszych gwiazdach Wszechświata

Astronomowie odkryli gwiazdę PicII-503 z 43 000 razy mniejszą zawartością żelaza niż Słońce. Formowała się z resztek pierwszych gwiazd Wszechświata, zwanych Population III. To pierwsze okno na pradawną chemię sprzed ponad 13 miliardów lat.
z- 2
- #
- #
- #
- #
- #
- #
3
Sensacja w Słupsku: Archeolodzy odkryli przedwojenną maszynę do kawy

W piwnicy dawnej kamienicy w centrum Słupska archeolodzy natrafili na niemal kompletną maszynę do palenia kawy z pierwszej połowy XX wieku. Urządzenie przetrwało zawalenie budynku w 1945 r. i dziś staje się wyjątkowym świadectwem historii miasta.
z- 3
- #
- #
- #
- #
- #
- #
31
Endometrioza to choroba całego ciała eksperci żądają reklasyfikacji

Eksperci żądają zmiany definicji endometriozy zamiast choroby macicy" powinna być klasyfikowana jako schorzenie ogólnoustrojowe, bo wpływa na układ nerwowy, immunologiczny i krążeniowy. Zmiana reklasyfikacji może odmienić diagnozowanie i leczenie 190 milionów kobiet na całym świecie.
z- 5
- #
- #
- #
- #
- #
- #
55
Krew pytona jako alternatywa dla Ozempic bez skutków ubocznych

Naukowcy z CU Boulder i Stanforda odkryli w krwi pytona metabolit pTOS, który wzrasta 1000-krotnie po posiłku węża. Podany myszom zmniejszał apetyt i powodował utratę wagi bez problemów żołądkowych ani utraty mięśni, które towarzyszą Ozempicowi i innym lekom GLP-1. Wyniki w Nature Metabolism.
z- 23
- #
- #
- #
- #
- #
- #
5
Naukowcy z Krakowa odkryli nowy gatunek grzyba w polskich Tatrach

Zespół z Uniwersytetu Rolniczego opisał Cytospora tatrensis grzyb atakujący kosodrzewinę. Co intrygujące: jego najbliżsi krewni żyją na sosnach w Chinach. Wyniki w prestiżowym piśmie mykologicznym Persoonia.
z- 7
- #
- #
- #
- #
- #
- #
282
Pomyłka w laboratorium Cambridge zmieniła sposób tworzenia leków

Badacze z Cambridge przez przypadek odkryli reakcję anty-Friedel-Crafts, która pozwala modyfikować cząsteczki leków na ostatnim etapie produkcji zamiast toksycznych chemikaliów i metali ciężkich wystarczy zwykła lampa LED. Opublikowane w Nature Synthesis. [ENG]
z- 23
- #
- #
- #
- #
- #