[1] http://sady.up.krakow.pl/sady.wyklady.htm
[2] https://www.copernicuscollege.pl/kursy/filozofia-nauki
#nauka #historianauki #filozofia
15

W XIX w. językoznawstwo było pod silnym wpływem nauk przyrodniczych, zwłaszcza biologii. Na zasadzie analogii między dyscyplinami nauki zaczęto poszukiwać ogólnych praw rządzących rozwojem języka i decydujących o jego strukturze. Artykuł przedstawia najważniejsze przykłady takiego wpływu.
z12

Polecam nowe wydanie biografii Einsteina. Książka opasła (ponad 600 str. głównego tekstu + ponad 100 str. przypisów), ale przekład świetny, czyta się lekko. Książka oparta na źródłach archiwalnych; cała historia Einsteina i związanych z nim osób szczegółowo udokumentowana.
z850

Jeszcze w XIX w. lekarze opiekowali się rodzącymi kobietami i operowali w surdutach brudnych od krwi i ropy, byli dumni z tego, że nie myją rąk, a śmiertelność z powodu zakażeń przypisywali działaniu fluidów i miazmatów. Wezwanie do przestrzegania higieny traktowali jako wymysł wariata.
z279

Żeby nawigować, trzeba wyznaczać dokładnie nie tylko szerokość geograficzną, ale i długość, co ze względu na ruch obrotowy Ziemi i brak stałych punktów odniesienia okazało się trudne i wymagało m.in. precyzyjnych pomiarów czasu (z dokładnością nie mniejszą niż sekunda na dobę). Jak sobie poradzono?
z27

Może się wydawać, że nie ma we Wszechświecie nic prostszego niż próżnia, czyli "pusta przestrzeń". Ale pojęcie próżni ma drugie, trzecie, a pewnie i czwarte dno. Pierwszy odcinek serii, która będzie kontynuowana w najbliższych dniach: o tym, jak powstało pojęcie próżni i jak próbujemy ją uzyskać.
z3

W Kenii odkopano najbardziej kompletny szkielet wczesnego przodka człowieka, jaki kiedykolwiek znaleziono. Kości należą do zaskakująco wysokiego 12-letniego chłopca z gatunku Homo erectus (ergaster)
z6
Odkrycia takie jak: prawo powszechnego ciążenia, opis ruchu przyspieszonego czy graficzny rachunek całkowy pochodzą od scholastyków. Średniowieczni teologowie stworzyli też metodę fizyki, którą zaadaptowali potem twórcy mechaniki, elektrodynamiki czy zasady wariacyjnej. Książka do pobrania i eseje
z9

Historia z morałem. O tym, jak korsarz Elżbiety I, Martin Frobisher, szukając przejścia północno-zachodniego w Arktyce, odkrył rzekome kopalnie złota na Ziemi Baffina i wskutek efektu potwierdzenia (confirmation bias) sprowadził do Anglii wielki ładunek bezużytecznych kamieni.
z7

O alchemiku, który próbował z moczu otrzymać srebro i otrzymał, choć drogą pośrednią, a przy okazji odkrył nowy pierwiastek chemiczny – fosfor.
z4

Idea doboru naturalnego miała współodkrywcę – Alfreda Russela Wallace’a. Nie zgadzał się on jednak z Darwinem w kwestii ewolucji człowieka.
z
3

"Haber podczas wojny rozkwitł, poswięcał się obowiązkom niemal bezgranicznie. Nawet samobójstwo Clary nie wytrąciło go z rytmu pracy: nazajutrz pojechał, tak jak było zaplanowane, na front doglądać przygotowań do kolejnych ataków gazowych."
z

8

Hermann Göring był asem lotnictwa z I wojny światowej oraz zapalonym myśliwym. Był również twórcą dzisiejszego prawa wobec zwierząt – III Rzesza, jako pierwsza na świecie wymagała od myśliwych, że poza polowaniem na zwierzynę, muszą je dokarmiać, chroniono zagrożone gatunki.
z4

Dlaczego mamy różne grupy krwi? Na czym polegają różnice? Ich odkrycie okupione jest śmiercią ludzi i pracą lekarzy niosących pomoc – obszerny artykuł BBC [eng]
z5

Film zrealizowany przez Komitet Badań Naukowych. Historia nauki. Zarys badań polskich ośrodków naukowych do 2004r.
z