Urok reformacji polega na tym, że dzięki niej narodziła się tradycja intelektualnej samodzielności. Gdyby kwestie etyki i istoty chrześcijaństwa zostawić papieżowi, to niewiele by się zmieniło. I za to należy się Lutrowi pomnik, choć on sam pewnie przewraca się w grobie widząc, do czego doprowadził.

Kalwin okrutnie obszedł się z Servetem w więzieniu. Mimo to Servet, prowadząc z nim w trakcie procesu dysputę, zadeklarował, że zmieni poglądy, jeśli ten poda przekonujące argumenty z Pisma Świętego. Kalwin nie był w stanie tego uczynić. W końcu Serveta skazano na stos.

15 grudnia pomnik zostanie odsłonięty w mieście, w którym prawie pół tysiąca lat temu wydano pierwszy polski protestancki przekład Pisma Świętego. Wydane w 1563 roku w Brześciu Pismo Święte było drugim pełnym przekładem na język narodowy z oryginału: greki i hebrajskiego

Niedługo zaraził całą Europę świat swoimi ideami, rozprzestrzeniła się do Polski i prawie przejęła miejsce katolicyzmu, jednak wraz ze śmiercią ostatniego Jagiellona, potem Potopem, poddała się na ziemiach polskich Kontrreformacji.

Dziedzictwo protestantyzmu d. Rzeczpospolitej w dużym stopniu nie przetrwało do naszych czasów, ale nie dlatego, że reformacja odniosła porażkę, ale dlatego, że te obszary zostały wielokrotnie politycznie przeorane - mówi dr Maciej Ptaszyński z Instytutu Historycznego UW.