Józef Chełmoński był obdarzony niezwykłą pamięcią i zmysłem obserwacji, zwłaszcza przyrody. Dowodzą tego pejzaże, które powstały po jego powrocie do kraju. Wykład poświęcony ptakom, dla których uwiecznione przez Chełmońskiego stawy, jeziora i zalane łąki stanowią miejsce bytowania.

Słów kilka o tym dlaczego jesienią ptaki śpiewają słabiej niż wiosną i które gatunki wykazują taką aktywność.

Pióra tego samego gatunku mogą odznaczać się dużą zmiennością. Doskonałym przykładem jest puszczyk, który w postaci dorosłej posiada aż dwie formy barwne, szarą oraz rdzawo-brązową. Niektóre pióra posiadają przezroczyste wstęgi biegnące w poprzek chorągiewek przez promienie - tzw. prążki głodowe...