Gościem odcinka jest Prof. Andrzej Buko archeolog, specjalista od wczesnego średniowiecza, z Uniwersytetu Warszawskiego. Rozmawiamy o rewolucji w archeologii dzięki nowym technologiom, odkryciach dotyczących początków państwa polskiego oraz o etniczności, granicach i roli elit.

Gościem odcinka jest prof. Gościwit Malinowski, filolog klasyczny, autor podcastu Interpretacje. W rozmowie poruszamy temat pochodzenia Polaków i Słowian, znaczenia i ewolucji nazwy Polska, a także kontrowersji wokół teorii autochtonicznej i allochtonicznej.

Gościem odcinka jest prof. Paweł Kras, historyk średniowiecza z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Rozmawiamy o Inkwizycji czym była w rzeczywistości, dlaczego powstała i z czym faktycznie walczyła. Profesor tłumaczy genezę tej instytucji, jej funkcjonowanie oraz miejsce w systemie prawa.

Czy szczęście jest rzeczywiście najważniejszą wartością, skąd wzięło się hasło nie będziesz posiadał nic i będziesz szczęśliwy, jak religia i język terapeutyczny wpływają na nasze życie oraz czy ludzie naprawdę tak bardzo się od siebie różnią.

Rozmawiamy o tym, po co człowiekowi religia, jak kształtowały się jej formy od wierzeń pierwotnych po współczesność i jakie funkcje pełni w życiu jednostki oraz wspólnoty. Pojawiają się też wątki szamanizmu, mitów, tabu, transu i neoszamanizmu od dawnych rytuałów po ich współczesne odpowiedniki.

W tej rozmowie z prof. Robertem Wiśniewskim, historykiem z Uniwersytetu Warszawskiego specjalizującym się w późnej starożytności, rozmawiamy o religijnej wyobraźni ludzi tamtej epoki o strachu przed demonami, chrześcijańskich praktykach wróżbiarskich i cudach przypisywanych świętym.

Rozmawiamy o emocjach związanych z wychodzeniem na scenę, o tym, jak brzmi Chopin wykonywany od środka, i gdzie spotykają się logika z wrażliwością. Pytam Piotra o improwizację, piękno w matematyce oraz o to, czy muzykę bardziej się odkrywa, czy tworzy.

W tej rozmowie z prof. Marcinem Matczakiem rozmawiamy o granicach państwa, sile prawa i cienkiej linii między porządkiem a przemocą. Zastanawiamy się, kiedy państwo przestaje chronić obywateli, a zaczyna ich terroryzować, oraz czy praworządność może być wadą, gdy wymaga czasu i cierpliwości.

Rozmawiamy o narodzinach judaizmu rabinicznego, Talmudzie, jak Żydzi postrzegali pierwszych chrześcijan i działalności św. Pawła. Poruszamy kwestie sporne obrzezania, relacji z gojami czy koncepcji Narodu Wybranego oraz współczesne kontrowersje, takie jak czerwone jałówki i 3 Świątynia

Rozmawiamy o tym, czego naprawdę uczy się AI, czy możliwa jest sztuczna świadomość i jak maszyny rozumieją język. Pochylamy się nad rolą prawdopodobieństwa, matematyki i semantyki w nowoczesnych modelach, dotykając przy tym pytania, czy AI może odwzorowywać ludzki umysł.

W tej rozmowie z Marcinem Dumą, szefem IBRiS i ekspertem od badań społeczno-politycznych z niemal 20-letnim doświadczeniem, rozmawiamy o tym, jak powstają sondaże, skąd biorą się błędy, czy mogą wpływać na opinię publiczną i dlaczego nie wszyscy chcą w nich uczestniczyć.

W tej rozmowie z prof. Adamem Ziółkowskim cofamy się do początków Rzymu od legendy o Romulusie i Remusie, przez narodziny republiki, aż po upadek cesarstwa. Rozmawiamy o mitach i faktach związanych z założeniem miasta, źródłach potęgi Rzymian, ich religii, prawie, wojnach i polityce.

Odkrywamy, jak wyglądał judaizm w czasach Jezusa. Rozmawiamy o roli Świątyni, kapłanów i proroków, frakcjach takich jak faryzeusze i saduceusze, oczekiwaniach mesjańskich oraz rozdzieleniu chrześcijaństwa i judaizmu. Poruszamy też temat odbudowy Trzeciej Świątyni, źródeł niechęci chrześcijan wobec Ż

Rozmawiamy o polskim autostereotypie, rzekomym państwie z kartonu i historycznym dziedzictwie pańszczyzny. Zastanawiamy się, po co nam ludowa historia, jaką rolę odgrywała przemoc i religia, oraz dlaczego przez wieki nie słyszeliśmy głosu tych, którzy stanowili większość społeczeństwa.

Zanurzamy się w świat Księgi Henocha jednego z najbardziej niezwykłych i kontrowersyjnych apokryfów starożytności. Kim byli upadli aniołowie? Czym jest Apokalipsa Zwierząt? Dlaczego ta księga nie trafiła do kanonu Biblii, a w Etiopii do dziś uważana jest za natchnioną?

Rozmawiamy o prawdziwej skali nierówności w Polsce, ich wpływie na rozwój i szanse życiowe. Poruszamy temat dziedziczenia, roli przedsiębiorców, różnic między miastem a wsią oraz skuteczności programów społecznych, takich jak 500+.

Rozmowa z Szymonem z Wojny Idei na temat wiary w dzisiejszym świecie, zmianach społecznych i praktykach religijnych w młodym pokoleniu.

Rozmawiamy o kamieniach milowych egiptologii, nowoczesnych metod badań, ale też o wierze starożytnych Egipcjan, ich wyobrażeniach życia po śmierci, filozofii i religijnym dualizmie. Zastanawiamy się, ile jeszcze zostało do odkrycia i gdzie dziś warto szukać odpowiedzi.

W tym odcinku rozmawiam z Piotrem Augustyniakiem filozofem, autorem książek m. in. Jezus Niechrystus, Boga nie ma, jest życie, który łączy duchowość, filozofię i mistykę z krytycznym namysłem nad religią. Poruszamy tematy takie jak sens religii, duchowość Wschodu i Zachodu, myśl Nietzschego.

Zagłębiamy się w życie kobiet w starożytnej Grecji, badając ich role społeczne, religijne i codzienne, a także porównujemy sytuację Greczynek z kobietami w innych cywilizacjach, w tym w Rzymie. Dowiemy się, czy Grecy uważali męskie ciała za piękniejsze, jak wyglądały rozwody i zdrady małżeńskie.