[KubaGrom]

https://tidesandcurrents.noaa.gov/sltrends/sltrends.html Strona NOAA udostępniająca dane ze stacji mierzących poziom morza. Po kliknięciu na strzałkę pokazuje się nazwa i uśredniony trend oraz odnośniki do innych podstron o tej stacji. Generalnie wszędzie morze wzrasta, ale gdzieniegdzie opada. Dane pokazują lokalne, względne zmiany poziomu, więc na efekty klimatyczne nakładają się skutki zapadania lub wypiętrzania lądu z różnych przyczyn; w niektórych miejscach działają też efekty związane ze zmianami przeważających wiatrów.
Średni globalny wzrost absolutnego poziomu oceanów, mierzony altymetrami satelitarnymi, to 4 mm rocznie.

Zapadanie się gruntu wzmacnia efekty w kilku miejscach - w ujściu Missisipi, gdzie rozdział nurtu na kanały spowodował, że nie następują tam coroczne wezbrania pokrywające deltę nową warstwą mułu, natomiast stare osady się kompresują i stąd wzrost poziomu morza rzędu 10 mm rocznie. W Manilii, stolicy Filipin, wypompowywanie wody z warstw wodonośnych powoduje osiadanie terenu. Stąd wzrost poziomu morza o 14 mm rocznie. Przez to niektóre przybrzeżne dzielnice są zalewane przez morze kilka razy do roku.

Wypiętrzanie terenu działa w Norwegii, Finlandii i Szwecji, gdzie morze opada o 7-8 mm rocznie. To wynik wypiętrzania izostatycznego po ustąpieniu lodowców. Efekt jest jeszcze silniejszy w Kanadzie, gdzie miejscami morze opada o 10-15 mm rocznie. Tam nakładają się na to zmiany terenowe po dużych trzęsieniach ziemi. Polodowcowe wypiętrzanie słabnie ku południowi i na przykład na obszarze polskiego wybrzeża Bałtyku ruchy pionowe związane z tą przyczyną są praktycznie zerowe. Natomiast na południe od Gdańska i Szczecina przechodzą nawet w dużo słabsze zapadanie.
Inne punkty z wypiętrzaniem to niektóre wyspy na Morzu Śródziemnym, w tym Rodos, gdzie wypiętrzanie wynika z tektoniki, przesuwania się uskoków i aktywności wulkanicznej. Pod niektórymi wysepkami, na których w czasach historycznych zdarzały się wybuchy wulkanów gromadzi się magma.

Inna ciekawostka - seria pomiarów mareogramu w Świnoujściu zaczyna się w roku 1811 i jest jedną z najdłuższych ciągłych serii pomiarowych w ogóle. Brest we Francji zaczął mierzyć kilka lat wcześniej. Jedyna przerwa w ciągłości to II wojna. Wydaje się, że dane z tej stacji nie są nigdzie dostępne po polsku, bo kiedyś szukałem ich po polskich instytucjach naukowych.
#klimat #morze #geografia #ciekawostki #gruparatowaniapoziomu

[frisorovicz]

@KubaGrom: nie wiedziałem o Świnoujściu, bardzo ciekawa sprawa, dzięki