29 czerwca 1930 roku w Borzęcinie urodził się Sławomir Mrożek, dramaturg i satyryk, autor Tanga i mistrz teatru absurdu. Jego twórczość tak wryła się w język, że wyrażenie jak z Mrożka funkcjonuje do dziś, nawet wśród tych, którzy nigdy nie przeczytali ani jednej jego sztuki.
z
28 czerwca 1956 roku robotnicy z Poznania wyszli na ulice, żądając chleba i wolności, a komunistyczne władze odpowiedziały wojskiem. Dziś, w 70. rocznicę, w Poznaniu hołd ofiarom składają prezydent Nawrocki oraz przywódcy Węgier, Łotwy i Albanii.
z
27 czerwca 1978 roku Mirosław Hermaszewski wystartował z Bajkonuru na pokładzie Sojuza 30, stając się pierwszym Polakiem w kosmosie. Misja trwała osiem dni, statek okrążył Ziemię 126 razy, a załoga dokowała do stacji orbitalnej Salut 6. Polska była tylko czwartym krajem z obywatelem na orbicie.
z
26 czerwca 1971 roku piorun trafił w zbiornik z ropą w rafinerii w Czechowicach-Dziedzicach. Wybuch i fala płonącej ropy zabiły 37 strażaków i żołnierzy, a ponad 100 osób doznało ciężkich poparzeń. To wciąż najtragiczniejsza akcja gaśnicza w historii powojennej Polski.
z
25 czerwca 1976 roku robotnicy w Radomiu, Ursusie i Płocku zastrajkowali przeciw drastycznym podwyżkom cen żywności. Władze brutalnie spacyfikowały protesty, zginęły dwie osoby, a tysiące trafiły do aresztów. Wieczorem rząd wycofał podwyżki, a wydarzenia zapoczątkowały powstanie KOR.
z
23 czerwca 1986 roku, w dniu swoich imienin, Wanda Rutkiewicz jako pierwsza kobieta i pierwsza Polka stanęła na szczycie K2. Wspinała się z francuskim małżeństwem Barrardów, które zginęło podczas zejścia, w sezonie, w którym na K2 zginęło trzynaście osób.
z
22 czerwca 1941 roku Wehrmacht zaatakował Związek Radziecki bez wypowiedzenia wojny. By ukryć przygotowania, Niemcy wykorzystali nawet wizytę włoskiej delegacji kulturalnej, a napad ogłosił w radiu Goebbels, otwierając komunikat muzyką Liszta.
z
20 czerwca 1566 roku na zamku Gripsholm urodził się Zygmunt III Waza, syn Katarzyny Jagiellonki. Przez 45 lat rządził Polską, przeniósł stolicę z Krakowa do Warszawy i toczył spory ze szlachtą oraz o koronę szwedzką.
z
19 czerwca 1963 roku w Opolu startował pierwszy Krajowy Festiwal Piosenki Polskiej. Zrodził go pomysł trojki dziennikarzy Polskiego Radia. Na scenie stanęły Ewa Demarczyk, Bohdan Łazuka i Piwnica pod Baranami. W 2026 roku festiwal obchodzi już 63. edycję.
z
18 czerwca 1815 roku 225 polskich szwoleżerów gwardii walczyło w centrum wojsk Napoleona. Po klęsce to właśnie oni osłaniali odwrót cesarza. Jako ostatni opuścili pole bitwy, a ich trąbki były ostatnim dźwiękiem słyszanym pod Waterloo.
z
W Muzeum Archidiecezjalnym w Poznaniu wystawiono szczątki Bolesława Chrobrego i królowej Rychezy. Unikalna okazja przy 1001. rocznicy śmierci pierwszego króla Polski, który koronował się w 1025 roku.
z
15 czerwca 1952 roku w londyńskim hotelu nożem zginęła Krystyna Skarbek, agent SOE i ulubienica Churchilla. Skakała na spadochronie do Francji, uciekła z Gestapo, uratowała jeńców. Po wojnie pracowała jako pokojówka. Zginęła z ręki odrzuconego adoratora w wieku 44 lat. Dziś 74. rocznica.
z
14 czerwca 1940 roku Niemcy wywieźli 728 polskich więźniów z tarnowskiego więzienia do obozu koncentracyjnego w Auschwitz. Wśród nich byli żołnierze kampanii wrześniowej, studenci i działacze podziemia niepodległościowego. Wojnę przeżyło tylko 325 z nich. Dziś Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Obozów.
z
Policja interweniowała przed południem na Wawelu w związku z odpaleniem rac i wywieszeniem wielkoformatowych flag na mur
z
12 czerwca 1987 roku Ronald Reagan wezwał Gorbaczowa do zniszczenia muru berlińskiego. Przemówienie miało silny wątek polski, Reagan popierał Solidarność i nałożył sankcje na PRL po stanie wojennym. Mur runął 2,5 roku później.
z
11 czerwca 1694 roku pod wsią Hodów garstka husarzy i pancernych przez 6 godzin odparła szturmy dziesiątek tysięcy Tatarów. Gdy skończyła się amunicja, strzelali tatarskimi strzałami. Tatarzy odeszli z niczym. Jan III Sobieski osobiście nagrodził obrońców.
z
10 czerwca 1942 roku 50 więźniów z karnej kompanii Auschwitz II-Birkenau podjęło zbiorową ucieczkę podczas robót ziemnych. Udała się dziewięciu, w tym przyszłemu aktorowi Augustowi Kowalczykowi. Następnego dnia Niemcy rozstrzelali 20 i zagazowali 320 więźniów w odwecie.
z
9 czerwca 1944 roku Niemcy uruchomili operację Sturmwind, rzucając ponad 30 tysięcy żołnierzy na polskich partyzantów w Lasach Janowskich. Oddziały AK, Batalionów Chłopskich i radzieccy partyzanci przez tydzień stawiali zacięty opór. Największe zbrojne starcie Polskiego Podziemia.
z
8 czerwca 1951 roku w Krakowie urodziła się Olga Jackowska, znana jako Kora, liderka Maanamu i pierwsza dama polskiego rocka. Dziś minęłoby 75 lat. Warto pamiętać, że muzyka, którą tworzyła, od "Cykad na Cykladach" po "Kocham cię kochanie moje", nie starzeje się ani trochę.
z