Zamienili kilometr sześcienny antarktycznego lodu w teleskop, który bada kosmos za pomocą niemal nieuchwytnych cząstek. Co udało się nim odkryć i dlaczego zasłużyło to na Nagrodę Nobla? Nagrodę Nobla z fizyki 2026 otrzymał Francis Halzen za decydujący wkład w obserwatorium IceCube.

Nowa analiza danych z przeglądu Dark Energy Spectroscopic Instrument wskazuje, że czarne dziury mogą skutecznie przyrastać także w galaktykach dyskowych o względnie spokojnej historii ewolucji - takich, które nie mają wyraźnego zgrubienia centralnego gwiazd.

Międzynarodowy zespół naukowy zmierzył orbitę planety GJ 3090 b, oddalonej od nas o około 73 lata świetlne, i okazało się, że biegnie ona "pod prąd". To pierwszy taki przypadek przy czerwonym karle, a do tego bez oczywistego winowajcy: nie widać masywnego sąsiada, który mógłby ją wywrócić.

Przez dekady naukowcy uważali gwiazdy typu R Coronae Borealis (RCB) za samotne pozostałości po gwałtownych połączeniach dwóch białych karłów. Odkrycie niezwykłego obiektu WISE J005128.08+645651.7 podważa ten utrwalony pogląd. (tekst po ang.)

Od dekad astronomowie szukali odpowiedzi na pytanie: dlaczego Słońce zawiera wyraźnie mniej srebra, niż wynikałoby z analizy pierwotnych meteorytów uformowanych z tej samej materii. Zespół z Uniwersytetu w Uppsali właśnie pokazał, że srebro nigdy nie "zniknęło"...

Mirosław Dworniczak recenzuje i poleca. Brytyjska astrofizyczka i popularyzatorka nauki Becky Smethurst ("Dr Becky") w przystępny sposób wyjaśnia, czym są czarne dziury (od zwykłych do supermasywnych), jakie są ich właściwości i w jaki sposób ujawniają swoją obecność.

...z supernowych, czyli skumulowanego strumienia neutrin pochodzących ze wszystkich supernowych zapadających się grawitacyjnie w całej historii Wszechświata. Bezpośrednia detekcja tego sygnału od początku projektu Super-Kamiokande była jednym z najważniejszych celów eksperymentu.

Gromada Bullet była dotychczas uznawana za dowód istnienia ciemnej materii. Najnowsze obserwacje Teleskopu Jamesa Webba zdają się wykluczać ciemną materię. Są również zgodne z alternatywnym wyjaśnieniem (Zmodyfikowana dynamika newtonowska - MOND), które jej nie uwzględnia.

Międzynarodowy zespół naukowy odkrył radiogalaktykę o kształcie łuku i strzały, z gigantyczną strukturą łukową rozciągającą się na niemal 1,8 miliona lat świetlnych. Artykuł opublikowano w czasopiśmie "Monthly Notices of the Royal Astronomical Society".

A gdyby czarne dziury wcale nie były czarnymi dziurami? Nowe badania sugerują, że w ostatnich chwilach życia masywnej gw

Do katalogu dodano łącznie 161 sygnałów wykrytych między kwietniem 2024 roku a końcem stycznia 2025 r. Wśród najważniejszych wyników znalazły się dowody na istnienie czarnych dziur drugiej generacji i najdokładniejsza jak dotąd lokalizacja źródła fal grawitacyjnych na niebie.

SDSS J1106+1939 to kwazar o masie miliardów Słońc, który zamiast tylko jeść, zaczął... niszczyć. (artykuł po ang.)

Zespół astronomów z Uniwersytetu w Warwick opracował nowy sposób szacowania mas młodych, wciąż ukrytych w dyskach protoplanetarnych planet wyłącznie na podstawie kształtu i jasności pyłowych pierścieni wokół gwiazdy. Artykuł na ten temat został opublikowany w czasopiśmie "The Astrophysical Journal".

Fizyka dopuszcza istnienie mikroskopijnych czarnych dziur, obiektów, które mogą zrodzić się z ledwie uchwytnego impulsu energii, o ile najpierw zaistnieje pewien szczególny, krystaliczny stan czasoprzestrzeni. Fizycy z Niemiec i Austrii jako pierwsi opisali ten stan dokładnym wzorem matematycznym.

Międzynarodowy zespół badaczy z udziałem dr. K. Hryniewicza z Narodowego Centrum Badań Jądrowych opracował nowy model opisujący gorący gaz otaczający supermasywną czarną dziurę w aktywnej galaktyce Mrk 509. Wyniki badań pomagają lepiej zrozumieć strukturę materii w otoczeniu aktywnych jąder galaktyk