Mirosław Dworniczak recenzuje i poleca. Brytyjska astrofizyczka i popularyzatorka nauki Becky Smethurst ("Dr Becky") w przystępny sposób wyjaśnia, czym są czarne dziury (od zwykłych do supermasywnych), jakie są ich właściwości i w jaki sposób ujawniają swoją obecność.

...z supernowych, czyli skumulowanego strumienia neutrin pochodzących ze wszystkich supernowych zapadających się grawitacyjnie w całej historii Wszechświata. Bezpośrednia detekcja tego sygnału od początku projektu Super-Kamiokande była jednym z najważniejszych celów eksperymentu.

Gromada Bullet była dotychczas uznawana za dowód istnienia ciemnej materii. Najnowsze obserwacje Teleskopu Jamesa Webba zdają się wykluczać ciemną materię. Są również zgodne z alternatywnym wyjaśnieniem (Zmodyfikowana dynamika newtonowska - MOND), które jej nie uwzględnia.

Międzynarodowy zespół naukowy odkrył radiogalaktykę o kształcie łuku i strzały, z gigantyczną strukturą łukową rozciągającą się na niemal 1,8 miliona lat świetlnych. Artykuł opublikowano w czasopiśmie "Monthly Notices of the Royal Astronomical Society".

A gdyby czarne dziury wcale nie były czarnymi dziurami? Nowe badania sugerują, że w ostatnich chwilach życia masywnej gw

Do katalogu dodano łącznie 161 sygnałów wykrytych między kwietniem 2024 roku a końcem stycznia 2025 r. Wśród najważniejszych wyników znalazły się dowody na istnienie czarnych dziur drugiej generacji i najdokładniejsza jak dotąd lokalizacja źródła fal grawitacyjnych na niebie.

SDSS J1106+1939 to kwazar o masie miliardów Słońc, który zamiast tylko jeść, zaczął... niszczyć. (artykuł po ang.)

Zespół astronomów z Uniwersytetu w Warwick opracował nowy sposób szacowania mas młodych, wciąż ukrytych w dyskach protoplanetarnych planet wyłącznie na podstawie kształtu i jasności pyłowych pierścieni wokół gwiazdy. Artykuł na ten temat został opublikowany w czasopiśmie "The Astrophysical Journal".

Fizyka dopuszcza istnienie mikroskopijnych czarnych dziur, obiektów, które mogą zrodzić się z ledwie uchwytnego impulsu energii, o ile najpierw zaistnieje pewien szczególny, krystaliczny stan czasoprzestrzeni. Fizycy z Niemiec i Austrii jako pierwsi opisali ten stan dokładnym wzorem matematycznym.

Międzynarodowy zespół badaczy z udziałem dr. K. Hryniewicza z Narodowego Centrum Badań Jądrowych opracował nowy model opisujący gorący gaz otaczający supermasywną czarną dziurę w aktywnej galaktyce Mrk 509. Wyniki badań pomagają lepiej zrozumieć strukturę materii w otoczeniu aktywnych jąder galaktyk

Kilka ciekawych zagadnien dotyczących prędkości czy odległosci między gwiazdami/galaktykami

Gamma Cassiopeiae to jasna gwiazda w asteryzmie o kształcie litery W - dobrze widoczna z Polski nieuzbrojonym okiem. Jest tak zwaną gwiazdą typu Be: masywną, szybko rotującą gwiazdą o gorącej powierzchni, otoczoną własnym dyskiem gazu wyrzuconego z równikowych obszarów.

Teleskop XRISM, prowadzony przez japońską agencję kosmiczną JAXA we współpracy z NASA i ESA, po raz pierwszy bezpośrednio zmierzył prędkość niezwykle gorącego gazu wyrzucanego z centrum pobliskiej galaktyki M82. Okazuje się, że ten wiatr gwiazdowy pędzi z prędkością ponad 3 mln km/h...

Przez ponad 45 lat naukowcy uważali, że istnieją dwa rodzaje rotacji różnicowej: taka jaką obserwujemy w przypadku Słońca oraz przeciwna. Naukowcy z Japonii skupili się w swoich badaniach na gwiazdach podobnych do Słońca: średniej wielkości żółtych karłach, które są stabilne przez miliardy lat...

Nieliniowe efekty, wymagające zbadania pełnych unikatowych rozwiązań równań Einsteina, są przedmiotem teoretycznych badań prowadzonych w Zakładzie Astrofizyki Relatywistycznej i Kosmologii Obserwatorium Astronomicznego UJ. Jednym z takich nieliniowych efektów jest tzw. sprzężenie zwrotne...

Discovered in July 2025 by the ATLAS survey telescope, interstellar comet 3I/ATLAS is racing through our solar system on a hyperbolic trajectory. This rare visitor from beyond our stars has a small, highly active nucleus rich in carbon dioxide and unusual compounds. Scientists are closely studying i