Więc chodź, pomaluj mój świat

Na żółto i na niebiesko

Wojna kolonialna

Pojęcie to - jako określenie pewnego rodzaju operacji wojskowych i polityczno-wojskowych - było obecne w XIX wieku całkiem oficjalnie. Z reguły oznaczało to, że pewne "cywilizowane" mocarstwo prowadziło wojnę daleko od swoich granic z dużo słabszym państwem/plemieniem/grupą plemion (itd.). Co więcej, takie wojny mogły być prowadzone jednocześnie, a także mogły zbiegać się z większymi i poważniejszymi konfliktami zbrojnymi, które "państwo metropolitalne" musiało prowadzić. Historia wojskowości XVIII i XX wieku zna wiele (wiele dziesiątek, a pewnie i setek) podobnych konfliktów zbrojnych, dlatego podam tylko przykłady z naszej własnej historii - narodowej.

W Rosji było stosunkowo niewiele wojen czysto "kolonialnych" (choć przez kilka stuleci trwały konflikty graniczne z mniej lub bardziej słabo rozwiniętymi sąsiednimi plemionami). Właściwie do "klasycznych" wojen kolonialnych zaliczyłbym tylko wojnę kaukaską, wyprawy na Bucharę, Kokand i Geok-Tepe (oraz inne plemiona turkmeńskie) w ostatniej trzeciej połowie XIX wieku + udział w tłumieniu rebelii bokserów (rebelii ihetyńskiej) w Chinach.

Jakie są cechy charakterystyczne takich konfliktów? - Niskie napięcie dla państwa metropolitalnego, które prowadzi wojnę. Wyprawy takie nie wymagały zaangażowania wszystkich sił zbrojnych państwa (co więcej, większość sił zbrojnych w ogóle w nich nie uczestniczyła, działały tylko stosunkowo niewielkie jednostki). Dla przeważającej większości poddanych Imperium Rosyjskiego wojna była odczuwalna jedynie jako dodatkowe zainteresowanie przy zakupie gazet, które opisywały prawdziwe i wyimaginowane wyczyny generałów, oficerów i żołnierzy na polach dalekich bitew z "Chałatnikami" (pogardliwa nazwa środkowoazjatyckich wrogów Petersburga lub Moskwy) lub "Chodżami". Wojny te nie miały praktycznie żadnego negatywnego wpływu na gospodarkę i finanse państwa, a straty w nich ponoszone były nieznaczne i łatwe do odrobienia w ramach regularnego poboru do wojska. Z wyjątkiem tego, że bardzo długa i skomplikowana wojna kaukaska spowodowała trudności z jej rosnącym finansowaniem, ale to już prywatny szczegół - nawet w szczytowym momencie działań wojennych 7/8 rosyjskiej armii cesarskiej nie wzięło w niej udziału.