Taka pacyfikacja jednostek uwięzionych w systemie jest dla kapitału możliwa także dzięki czwartemu narzędziu: reprodukcji wspierających system ideologii (głównie za pomocą władzy sprawowanej nad kulturą). W filmie Aronofsky’ego akcentowany jest rasizm, jedna z ideologii immanentnych kapitalizmu, zrodzona wraz z systemem na przełomie XV i XVI wieku. Od tej pory każdy próg w rozwoju kapitalizmu będzie zarazem progiem w rozwoju rasizmu. „Nie ma rasizmu bez kapitalizmu, ani kapitalizmu bez rasizmu” (Frantz Fanon).

(Z

Nikt nie wymordował więcej komunistów niż

Ważne jest jeszcze jedno: młodzi “antykomuniści” chociaż podają się za prawicę, to w rzeczywistości atakują dawny socrealizm z pozycji czysto indywidualistycznych, demoliberalnych. Dawny socrealizm niezależnie od swoich treści, starał się wpoić ludziom przekonanie, że warto żyć i poświęcać się dla czegoś, co wykracza poza “jednostkową samorealizację”, że istnieje jakaś “święta sprawa”, jakaś idea, dla której warto żyć i ponosić ofiary. Człowiek prawicy powinien umieć rozróżniać pomiędzy ideologiczną treścią a