Pierwsza część filmu o Piłsudskim i Dmowskim: Tokio 1904, Wersal 1919, Bitwa Warszawska, Narutowicz. Według biografa Dmowskiego, prof. Kawalca, prawdziwa wrogość zaczęła się dopiero w 1920 r., a zapiekła po maju 1926. Fakty, spory historyków i źródła.
z
Przywrócenie Polski na mapę Europy w 1918 roku było ważnym wydarzeniem nie tylko w historii naszego kraju, lecz także ważną zmianą geopolityczną. Postawa mocarstw wobec Rzeczpospolitej była niejednokrotnie niejednoznaczna i zmienna. Kto był naszym wrogiem, a kto przyjacielem?
z
Dziś znów mamy przed sobą wielkie Niemcy, wprawdzie chwilowo osłabione, z niezagojonymi jeszcze całkiem ranami klęski wojennej, ale otwarcie wypowiadające swe pretensje do naszej ziemi nadbałtyckiej, do naszej części bogatego Śląska. Co te pretensje oznaczają?… Nic innego, jak dążenie do zniszczenia naszego, zdobytego dziś stanowiska niezawisłego państwa, do odcięcia nas od morza i od świata, uzależnienia od zachodniego
Komu służyła rewolucja 1905 roku? Na czym polegał epizod japoński, czyli pierwsze starcie Dmowskiego z Piłsudskim. Jaka była sytuacja na terenach zaborczych w przededniu I Wojny Światowej? Jak Dmowski widział Rosję Niemcy i Austrię w kontekście niepodległości ?
z
Dziś znów mamy przed sobą wielkie Niemcy, wprawdzie chwilowo osłabione, z niezagojonymi jeszcze całkiem ranami klęski wojennej, ale otwarcie wypowiadające swe pretensje do naszej ziemi nadbałtyckiej, do naszej części bogatego Śląska. Co te pretensje oznaczają?… Nic innego, jak dążenie do zniszczenia naszego, zdobytego dziś stanowiska niezawisłego państwa, do odcięcia nas od morza i od świata, uzależnienia od zachodniego sąsiada, zrobienia nas hołdownikami Niemiec, nałożenia nam
29 stycznia 1919 roku na konferencji pokojowej w Paryżu Roman Dmowski wygłosił pięciogodzinną mowę, w której przedstawił postulaty polskiej delegacji. Przemowa miała znaczny wpływ na kwestię odrodzenia Polski po I wojnie światowej.
z
Pamiętam, raz w gronie emigrantów z 1863 roku za granicą ostro napadano namnie za kierunek mojej polityki. Jeden z nich, szanowany zresztą antykwariusz Bukowski ze Sztokholmu zawołał:
– Myśmy inaczej działali w 1863 roku, innymi drogami szliśmy do niepodległości!
– Aleście nie doszli – odpowiedziałem. – Ten, kto przegrał, nie ma prawa żądać, żeby go naśladowano.
Przeciw polityce endecji była psychologia szerokich kół społeczeństwa, ich wstręt, ich nienawiść do
Nawet ludzie nieposiadający zbyt bogatej wyobraźni politycznej niech spróbują dziś - gdy mamy zjednoczoną, niepodległą Polskę - pomyśleć, jakby państwo nasze wyglądało bez Poznańskiego, Pomorza i tej części Śląska, która nam się dostała, jakie byłoby jego położenie polityczne, gospodarcze i finansowe, z jakim skutkiem odpierałoby najazd nieprzyjaciela, choćby podobny do tego, któryśmy mieli w roku 1920. W świetle dzisiejszego położenia państwa polskiego ludzie nareszcie powinni zrozumieć całkowicie,
Głównym autorem rozbioru Polski były Prusy i one to, jedyne spośród trzech państw rozbiorczych, były naprawdę zainteresowane w całkowitym zniszczeniu Polski. Tej prawdy żadna sofistyka nie zatrze. Rozszerzenie się Austrii na północny wschód od Karpat nie było podyktowane żadną potrzebą państwa. Rosji były potrzebne wschodnie ziemie Rzeczypospolitej, stanowiące Hinterland jej mocnych stanowisk na brzegach Morza Czarnego i Bałtyku; do dorzecza Warty, Wisły, a nawet Niemna, żadne poważne
Minęło 100 lat, a ogromną część przemyśleń dalej aktualna. Było ostatnio wrzucane 7 lat temu - na fali ostatnich dni myślę, że warto sobie w tle wrzucić i przesłuchać.
zZwycięstwo nad Niemcami, zdruzgotanie ich potęgi – to była pierwsza rzecz, której od tej wojny oczekiwaliśmy. Bo to był pierwszy, najgłówniejszy warunek odbudowania niepodległej Polski. I pierwsza rzecz, którą bezpośrednio dla siebie postanowiliśmy osiągnąć – to oderwanie od państwa niemieckiego ziem polskich. W oderwaniu ziem polskich od Prus tkwiła dla nas decyzja o przyszłości Polski. Bez odbudowania na razie państwa było ono dla tej przyszłości
Przy powierzchownym porównaniu polityki dwóch państw, Prus i Rosji, wobec Polaków polityka pruska zyskiwała. Wprawdzie w zaborze pruskim konsekwentnie, planowo, z wielkim wysiłkiem i z wielkim nakładem środków niszczono polskość i szczepiono niemczyznę, ale czyniono to zawsze ustawowo, z zachowaniem form: obywatel polski wiedział, co go czeka, czemu musi się poddać, a czemu może stawiać opór. Natomiast w zaborze rosyjskim niebezpieczeństwo dla polskości
