Trymusowe ciekawostki: upadek cywilizacji rzymskiej widziany w rozpowszechnieniu blondynów w spodniach.

Gdy dziś wielu widzi zagrożenie w tzw. multikulti, którego najjaskrawszą oznaką ma być rosnący udział ludzi o ciemnej karnacji w populacji Europy, a z drugiej strony we wszelkich wynalazkach nowoczesnej mody męskiej (mężczyzni w dziwacznych tunikach etc) branych za oznakę ożywienia tendencji "postępowych" sytuacja schyłku imperium rzymskiego była zadziwiająco i paradoksalnie odwrotna.

Rzymianie nie byli rasistami we współczesnym tego słowa znaczeniu.Pokaż całość

Trymusowe ciekawostki: król pokrywa klacz.

Obrzędy intronizacji władców kojarzą nam się z przywdzianiem szat, dzierżeniem berła, nałożeniem korony i wielką pijatyką. Jednak w społeczeństwach wczesnohistorycznych (wikingowie, Celtowie etc.) król był także zwornikiem łączącym jego poddanych ze światem natury i bogów. Królowie plemion irlandzkich północnego Ulsteru zanim zasiedli na tronie musieli przejść dość osobliwą inicjację. Jej punktem kulminacyjnym był stosunek płciowy z białą kobyłą w kręgu przyszłych poddanych. Po dokonaniu aktu seksualnego kobyłaPokaż całość

Trymusowe polecanki: kryzys i upadek cesarstwa rzymskiego cz.1

Nie ma chyba w nowożytnej historiografii dzieła porównywalnego do The Decline and Fall of the Roman Empire Edwarda Gibbona. Absolutny rozpisany na kilkanaście tomów (12) klasyk, którego rozmach, znakomite walory językowe i innowacyjność zapewniły mu status jednego z kamieni milowych w dziejach historiografii. Rzadko się zdarza, aby książka naukowa wydana w II. poł. XVIII wieku zachowywała niewątpliwą wartość poznawczą dla współczesnego czytelnika. IPokaż całość

Trymusowe polecanki: najlepsza jednotomowa historia Bizancjum.

Książka Warrena Treadgolda, A History of the Byzantine State and Society, Stanford: Stanford University Press 1997, (1020 stron) dzierży trymusowy tytuł najlepszego jednotomowego opracowania dziejów cesarstwa bizantyjskiego.

+duża szczegółowość (jak na jednotomówkę)

+połączenie historii politycznej, społecznej i religijnej

+doskonale się czyta (bardzo przystępna, nie nuży)

+dostępna w sieci

W porównaniu z tym co mamy na rynku czyli bardzo uproszczonymi opracowaniami jak to od Herrin Judith, rozczarowującymPokaż całość

Trymusowe ciekawostki: jeszcze raz o miarach.

W literaturze ludowej czasów staropolskich wśród bohaterów dających ewidentnie zły przykład często przewija się postać oszusta. Miara piwa czy wódki była wówczas czymś świętym, stąd potępienie dla wszelakiego rodzaju karczmarzy i karczmarek oszukujących podchmielonych już chłopów. Postać ta pojawia się i w ikonografii. Wśród polichromii siedemnastowiecznego kościoła w Słopianowie (wielkopolskie) wyróżnia się scena przedstawiająca diabła dzierżącego za kark nieszczęsną kobietę, która 'nie dolewała".

Ówczesny chłop wPokaż całość

Trymusowe ciekawostki: rzut kamieniem.

Wbrew pozorom wyrazenie to nie ma charakteru abstrakcyjnego i wywodzi sie z pierwotnych miar dlugosci. Wowczas gdy nie wymagano od miar dokladnosci, ale prostoty, praktycznosci i intuicyjnosci, miary takie jak 'na rzut kamieniem', 'na strzal z łuku', 'na rzut siekierą' 'na slyszalnosc rżenia konia' były oczywistym i wygodnym narzędziem poruszania się w przestrzeni. Wszelkie łokcie, stopy, sążnie należą już do wyszego stadium rozwoju miernictwa. Na Słowacji jeszcze podPokaż całość

Trymusowe ciekawostki: kłopotliwe bliźnięta.

W średniowieczu narodziny bliźniąt uznawano za dowód, iż matka utrzymywała stosunki seksualne z dwoma różnymi mężczyznami.

F. Gies, Live in Medieval City

#trymhistoria #historia #ciekawostki

Trymusowe ciekawostki: nierówne płci.

Pewne greckie źródło z początku V w. p.n.e. informuje nas, że kobiecie karmiącej dziewczynkę (niemowlę) przysługiwały dwa razy mniejsze racje żywnościowe niż kobiecie karmiącej chłopca. Nic lepiej nie ilustruje charakterystycznego dla cywilizacji greckiej postrzegania płci...

Jeśli ktoś chce świetnego wprowadzenia w świat kobiet antyku polecam książkę pod wiele mówiącym tytułem Goddesses, Whores, Wives And Slaves: Women in Classical Antiquity (Sarah Pomeroy).

#trymhistoria #historia #ciekawostki

Trymusowe ciekawostki: nierówny pojedynek.

We wczesnym średniowieczu popularnym sposobem na rozstrzyganie sporów sądowych były tzw. sądy Boże (iudicia Dei, ordalia). Jedną z przyjętych wariantów był pojedynek stron (duellium). Istotnym problemem trapiącym prawników była jednak kwestia dopuszczalności walk kobiety i mężczyzny. Ci którzy akceptowali tego typu pojedynki zalecali, aby dla wyrównania szans mężczyzna walczył zakopany po pas w ziemi...

Najlepszą książkę poświęcił sądom Bożym R. Bartlett, Trial by Fire and Water: The MedievalPokaż całość

Trymusowe ciekawostki nr 42: antykrólicza rewolucja.

Mało kto wie, ale pierwszymi oznakami rewolucyjnego ducha jeszcze kilka miesięcy przed zburzeniem Bastylii było powszechne na wsi tępienie królików i niszczenie gołębników. Chłopi uzbrojeni w pałki, sierpy i kosy przeczesywali okoliczne łąki i lasy bezlitośnie tępiąc zwierzęta, pozostające dotąd pod ścisłą ochroną (polowanie na nie było zarezerwowane dla szlachetnie urodzonych). Podobnie wyżywano się na wydzielonych w kościołach ławkach dla miejscowych panów.

Jednym z pierwszych objawówPokaż całość

Trymusowe ciekawostki nr 41: perwersyjni władcy renesansu.

Znamy doskonale wyczyny krwawych rzymskich cesarzy uwiecznione w dziełach Tacyta czy Swetoniusza. Nieszczęśliwie na naszym rynku niewiele jest opracowań przybliżających niesławne sylwetki włoskich despotów doby renesansu. Przebiegłość, wiarołomstwo i okrucieństwo podnieśli oni do rangi sztuki i zdawali się wzajemnie prześcigać w jej pielęgnowaniu. Dajmy tylko krótkie przykłady, resztę rezerwujmy na szerszy wpis na blogu.

Ferrante, który w 1458 roku zastąpił na tronie Neapolu swego ojcaPokaż całość

Trymusowe ciekawostki nr 40 - anorektyczne świnie.

Zanim doszło do XVIII wiecznej rewolucji w rolnictwie cała Europa borykała się z problemem paszy dla zwierząt. Dotkliwy brak pastwisk, odpowiednich obór, i kwestie mentalne sprawiały, że nie potrafiono zapewnić hodowanym zwierzętom odpowiedniej ilości pożywienia na zimę. Jesienią wybijano zatem część stad, a reszta musiała jakoś dotrwać do pierwszych wiosennych traw. Jeszcze w XVII wieku bydło było wiosną tak osłabione wychudzeniem, że ręcznie wynoszono jePokaż całość

Trymusowe ciekawostki nr 39: Żydzi.

W oficjalnej propagandzie III Rzeszy Żydów ukazywano jako rasę pasożytującą na dumnym narodzie niemieckim. Podkreślano ich rzekomą bezproduktywność i wrodzoną skłonność do unikania uczciwej pracy. W wielu miastach Rzeszy, a później na podbitych terenach urządzano pokazy, w trakcie których zmuszano Żydów do wykonywania poniżających, pozbawionych sensu prac. Jednym z najczęstszych takich zajęć było ręczne mycie ulic. Wiele z takich eventów zostało uwiecznionych na fotografiach.

Wspomina o tymPokaż całość

Trymusowe ciekawostki nr 38: nekroantyk

Herodot, którego mieliście okazję w szkole poznać jako ojca historii nie wzdrygał się przed przedstawianiem swoim czytelnikom tego "jak było" nawet w kwestiach tak osobliwych jak nekrofilia.

W drugiej księdze swych dziejów dosadnie ilustruje uniwersalną zasadę ograniczonego zaufania na przykładzie egipskich speców od balsamowania.

Żon wybitnych mężów, gdy umrą, nie daje się od razu balsamować, a tak samo tych niewiast, które są bardzo piękne i więcej były

Pokaż całość

Trymusowe ciekawostki: Cult of carts.

Ikonografia średniowieczna zawiera charakterystyczne wyobrażenie ludzi ciągnących wozy. Jest to odbicie powracającego w ówczesnych kronikach motywy cudownej mobilizacji ludności przy budowie katedr. Cud taki zanotował m. in. opat pewnego klasztoru (Haimo z Saint Pierre sur Dives), opisując jak nagle tłumy mieszkańców Chartres wyległy z miasta i zaprzęgły się się do wozów załadowanych materiałami budowlanymi, aby brodząc po kolanach w błocie dokończyć budowę jednej z najwspanialszych katedr świata.Pokaż całość

Trymusowe ciekawostki: perwersyjni Rzymianie.

Starożytni przejawiali niezwykłe zainteresowanie wszelkimi dziwactwami. Wśród arystokracji do dobrego tonu należało posiadanie zdeformowanego niewolnika, najlepiej karła zaspokajającego wszelkie zachcianki swojego pana. Nie tylko istniały w Atenach i w Rzymie specjalne targi, na których można było wypatrzyć najciekawsze "dziwactwa" (kastraci, bliźnięta syjamskie, obojnaki etc.), ale jeśli wierzyć przekazom (m.in. Arystotelesa, Seneki) podejmowano specjalne zabiegi, aby podobne okazy wyhodować. W największym skrócie polegało to na dostarczaniu noworodkowi minimum pokarmuPokaż całość

Trymusowe ciekawostki: zasrane wojny.

Podziwiając wyczyny wojenne naszych przodków rzadko zdajemy sobie sprawę, że dawne armie były po prostu śmierdzącymi wiecznie obsranymi bandami, przed którymi w popłochu uciekali cywile- nieważne swoi czy obcy. Z powodu tragicznego poziomu higieny, a przede wszystkim braku dostępu do czystej wody i (studnie były zbyt płytkie i często kopane w pobliżu ustępów) i świeżego jedzenia armiom tym stale towarzyszyły choroby zakaźne, zwane gorączkami jelitowymi. Wspólne dla duruPokaż całość

Trymusowe ciekawostki: cywilizacja kamienia gotyckiego.

Interesującą uwagę na temat skali rozwoju budownictwa kamiennego w średniowieczu zamieścił w swej słynnej książce łamiącej mit zacofanego technologicznie średniowiecza J. Gimpel, Medieval Machine, s. 59.

"Między XI a XIII stuleciem wydobyto więcej kamienia w kamieniołomach Francji niż w czasie całej historii starożytnego Egiptu."

#historia #trymhistoria #ciekawostki

Trymusowe ciekawostki: niepiśmienna starożytność.

Według najszerzej dotąd przeprowadzonych badań nad rozpowszechnieniem piśmienności w starożytności podjętych przez Williama Harrisa (Ancient Literacy) zaledwie 10% populacji basenu śródziemnomorskiego potrafiło czytać i pisać. To zaskakująco mało jak na nasze wyobrażenia o tej epoce. Kiedyś kłóciłem się pod jednym tematem z pewnym użytkownikiem @passos utrzymując, że starożytność była przede wszystkim kulturą oralną, dziś wychodzi, że drastycznie nie mijałem się z prawdą.

#trymhistoria #historia #ciekawostki #nauka