Hubble w "kosmicznym warsztacie", grudzień 1993 r., ładowania wahadłowca Endeavour, misja STS-61, jakieś 600 km ponad (a może pod :) Ziemią. Kto by nie chciał mieć takiego widoku w pracy? ( ͡° ͜ʖ ͡°) Jedno z moich ulubionych zdjęć astronautycznych. Mam akurat do tej fotografii jakiś szczególny sentyment.

Kiedy miałem 8 czy 9 lat dostałem od rodziców album "Wszechświat w obiektywie" - dużą książkę pełną ciekawych jak naPokaż całość

Prosiliście mnie o wpis na temat misji Voyagerów, którym zawdzięczamy niemal całą wiedzę o zewnętrznych planetach Układu Słonecznego. Rzecz jasna takowy się pojawi, lecz uznałem, że zanim przyjdzie nań pora, trzeba uhonorować prawdziwego pioniera badań gazowych olbrzymów - sondę Pioneer 10, która była pierwszym wytworem ludzkiej ręki, który przebył pas planetoid.

Program Pioneer był, jak sama nazwa wskazuje, jedną z pierwszych poważniejszych prób eksploracji kosmosu. Jego początki były jednak stosunkowo nieudane - zPokaż całość

Wywędrowaliśmy ostatnio dość daleko od Słońca. Region Obłoku Oorta wydaje się przestrzenią niezwykle odległą. Rok świetlny, jaki dzieli najbardziej zewnętrzne z jego obiektów od naszej Dziennej Gwiazdy to jednak wciąż tylko niespełna ¼ dystansu do najbliższego gwiezdnego sąsiada – Proximy Centauri. Sonda Voyager 2, szybsza z sióstr bliźniaczek, która w 1977 roku opuściła Ziemię dotrze w pobliże innej bliskiej gwiazdy, Ross 248 za około 38 tysięcy lat. Rozmiar pustki i prędkość, zPokaż całość

Uznałem, że wobec palącej chęci zaspokojenia Waszej wiedzy oraz mojej wpadki ze zdublowanym postem jestem Wam winien zadośćuczynienie. Dlatego już teraz zapraszam na krótką podróż w stronę obłoku Oorta.

Pluton, odkryty w 1930 roku przez Clyde'a Tombaugha krąży wokół Słońca w średniej odległości około 6 miliardów kilometrów, czyli mniej więcej 40 razy dalej niż Ziemia. Daleko za jego orbitą znajduje się formacja, w porównaniu do której Pas Kuipera jest doskonale opracowaną encyklopedią. MowaPokaż całość

Pas planetoid to bez dwóch zdań ciekawa formacja. Znacznie dalej od Słońca znajduje się jednak równie interesujące skupisko ciał, które, ze względu na liczbę tajemnic jakie kryje, zasługuje na oddzielny wpis.

Pas Kuipera, bo o nim mowa, rozpościera się za orbitą Neptuna, ostatniej jak na razie planety Układu Słonecznego. Choć teoretycznie podobny do pasa planetoid, jest od niego znacznie większy i zawiera w sobie większą masę (nawet dwustukrotnie!). Znaleźć w nim można oPokaż całość

Zgodnie z Waszymi sugestiami, dziś przyjrzymy się kolejnemu elementowi naszego Układu Słonecznego, o którym w szkole nie uczą zbyt wiele. Nie uciekniemy daleko od Jowisza, bowiem przeniesiemy się do pasa planetoid, bardzo silnie z największą planetą Układu związaną.

Pas planetoid rozciąga się między orbitami Marsa a Jowisza. Składa się z setek tysięcy drobnych obiektów, spośród których tylko nieliczne (według obecnej wiedzy około 200) osiągają rozmiary przekraczające 100 kilometrów średnicy. Wbrew wyobrażeniom, łączna ichPokaż całość

Czas na dłuższą wizytę w układzie Jowisza. Planeta, która w renesansie zmieniła sposób postrzegania kosmosu kryje w sobie wiele ciekawostek i kilka nierozwiązanych do dziś zagadek.

Zwykło się mówić, że Jowisz jest „królem” planet Układu Słonecznego. To miano jest jednak w pełni uzasadnione. Waży bowiem ponad dwa razy więcej niż pozostałe planety razem wzięte. Jest tak masywny, że powoduje przesunięcie się środka ciężkości naszego Układu ponad górne warstwy atmosfery Słońca co sprawia, żePokaż całość

Tak jak obiecałem, mój kolejny wpis poświęcony będzie ogólnej charakterystyce gazowych olbrzymów. Wczorajsza notka na temat Saturna spotkała się z dużym zainteresowaniem, ale i sporą liczbą pytań na które, mam nadzieję, uda mi się teraz przynajmniej częściowo udzielić odpowiedzi.

Najogólniejszy podział zakłada istnienie w naszym Układzie Słonecznym dwóch typów planet: skalistych (Merkury, Wenus, Ziemia, Mars) oraz gazowych (Jowisz, Saturn, Uran, Neptun). Różnią się one między sobą diametralnie. Te pierwsze są stosunkowo niewielkie, mająPokaż całość

Grzechem byłoby pożegnać układ Saturna bez wpisu o samej tej planecie, drugiej co do wielkości w naszym Systemie Słonecznym.

Przede wszystkim, gęstość Saturna jest mniejsza niż wody - wynosi zaledwie 0,687 grama/centymetr sześcienny. To wartość najmniejsza spośród wszystkich planet Układu i jedyny taki przypadek w całym systemie. Mimo niskiej gęstości, szósta w kolejności oddalenia od naszej Dziennej Gwiazdy planeta i tak jest znacznie cięższa od Ziemi - około 95 razy. Cechą charakterystyczną jestPokaż całość

Fomalhaut b – planeta pozasłoneczna krążąca po orbicie gwiazdy Fomalhaut, odkryta w 2008 przez Kosmiczny Teleskop Hubble’a, znajdująca się około 25 lat świetlnych od Ziemi, w gwiazdozbiorze Ryby Południowej. Planeta Fomalhaut b została uznana za pierwszą planetę pozasłoneczną odkrytą przez bezpośrednią obserwację (oprócz planet przy gwieździe HR 8799, których odkrycie ogłoszono równocześnie), ale późniejsze analizy wskazały, że w rzeczywistości zaobserwowano obłok pyłowy otaczający ten obiekt, zatem wykrycie planety nie było bezpośrednie.

Planeta okrążaPokaż całość

Enceladus to kolejny charakterystyczny punkt w układzie Saturna. Ten stosunkowo niewielki (zaledwie 499 kilometrów średnicy) satelita odbija aż 99% padającego nań światła słonecznego. To największa wartość spośród wszystkich znanych obiektów okrążających naszą Dzienną Gwiazdę. Swoją niezwykle jasną powierzchnię zawdzięcza istnieniu gejzerów, wyrzucających z jego wnętrza cząsteczki lodu. Część z nich opada na księżyc, lecz sporo ulatuje także w przestrzeń kosmiczną, tworząc jeden z pierścieni Saturna.

Skąd na tak niewielkim satelicie, w dodatkuPokaż całość

To, co tak ładnie lśni na zdjęciu poniżej to jedno z jezior znajdujących się na powierzchnii Tytana. Jak wcześniej pisałem, wypełniają je ciekłe węglowodory. Takie zbiorniki pokrywają znaczący obszar, głównie w okolicach biegunów. Tak jak woda na ziemi, węglowodory na największym księżycu Saturna parują a następnie spadają na powierzchnię w postaci deszczu. Na Tytanie występują również rzeki. Niczym na Ziemi, wieje wiatr, którego można posłuchać TUTAJ

Zaobserwowano również twory, mogące być kriowulkanami,Pokaż całość

Mamy nowy dzień, więc nie może zabraknąć kolejnego wpisu. Dziękuję za wszystkie przychylne opinie. Nawet nie wiecie, jak motywują do działania! :)

Gęsta atmosfera Tytana przepuszcza niewiele światła słonecznego. Szacuje się, że jest to zaledwie około 10%. Silny efekt cieplarniany, występujący na tym księżycu nie tylko niweluje jednak spadek temperatury, jaki mogłoby to wywołać a jeszcze dodatkowo ją podnosi, przez co na powierzchnii Tytana jest znacznie cieplej niż na położonych w tym samymPokaż całość

Pozostaniemy w układzie Saturna, lecz teraz przeniesiemy się nieco bliżej tej niezwykle charakterystycznej planety. Przyjrzymy się bowiem Tytanowi, czyli kolejnemu niezwykłemu obiektowi w naszym Układzie Słonecznym.

Tytan, największy satelita Saturna i drugi największy księżyc w całym systemie Słońca (po Ganimedesie okrążającym Jowisza) liczy sobie 5150 kilometrów średnicy. To więcej niż Merkury. Tym, co go wyróżnia jest jednak nie tylko rozmiar, a przede wszystkim istnienie atmosfery z prawdziwego zdarzenia. Dość powiedzieć, że ciśnienie atmosferycznePokaż całość

Temat Japeta miałem zamknąć już dwa wpisy temu, ale z racji tego, że wciąż odnajduję w zakamarkach pamięci nowe smaczki, cykl zostaje przedłużony przynajmniej o jedną porcję informacji.

Wskazywałem wielokrotnie anomalie związane z kształtem Japeta, lecz poza łańcuchem górskim i nietypowymi kraterami nie zagłębiałem się szczególnie w to, co znajduje się na jego powierzchni. A okazuje się, że także i tutaj jest kilka ciekawych rzeczy.

Wielu zwolenników ma teoria mówiąca, że na tym księżycuPokaż całość

Zgodnie z sugestiami, opowiem co nieco o teoriach dotyczących Japeta.

W zasadzie może lekko dziwić brak publikacji opisujących ten ksieżyc. Jest ich zaskakująco niewiele jak na liczbę zagadek, które kryje. Po części jest to na pewno "zasługa" krążącego w tym samym układzie i równie zagadkowego Tytana, lecz takie zaniedbanie niewątpliwej anomalii, jaką jest Japet, stanowi znakomitą pożywkę dla głosicieli wszelakich teorii. Jak nietrudno się domyślić na podstawie moich wcześniejszych wpisów, gros z nichPokaż całość

Sporo już napisałem na temat Japeta, lecz jednej kwestii jeszcze nie poruszyłem. Mowa o orbicie tego satelity która, a jakże, jest diametralnie inna niż większości krążących wokół niego ciał. Tym, co ją charakteryzuje, jest przede wszystkim bardzo duże odchylenie od płaszczyzny "równikowej" Saturna. Podczas gdy inne satelity krążą wokół planety niemal dokładnie "na wysokości" (jeżeli mogę to tak w praktyczny sposób nazwać) jej równika (największe odchylenie - 0,3 stopnia wykazuje Rea, drugiPokaż całość

Tak jak obiecałem, pora na kolejną ciekawostkę związaną z Japetem. Tym razem dwa słowa o kraterach uderzeniowych na planecie.

Słysząc słowo "krater", każdemu z nas rysuje się w głowie dokładnie sprecyzowany obraz. Potężna dziura w ziemi, powstała po uderzeniu jakiegoś obiektu w jej powierzchnię, otoczona wzniesieniem z wybitego przez potężną siłę materiału. Co jednak jest w kontekście mojego wpisu okrągłe? Ano to, że ta dziura jest okrągła

Szybka wizyta w wyszukiwarce pozwoli Wam sprawdzić,Pokaż całość

Czas na kolejną porcję informacji na temat Japeta.

Ten dwukolorowy księżyc Saturna od dawna jest dla badaczy prawdziwą zagadką. Nie tylko ze względu na przytaczane wcześniej anomalie związane z masą i kształem, ale również (a może i przede wszystkim) barwą. Połowa Japeta jest bowiem śnieżnobiała, podczas gdy druga - niezwykle ciemna. Stąd to ciało posiada bardzo zmienne albedo (zdolność odbijania światła), co płatało psikusy już XVII-wiecznym odkrywcom satelity.

Dlaczego Japet jest (mówiąc w uproszczeniu)Pokaż całość