antycypować
1. «przewidywać, wyprzedzać to, co ma nastąpić»
2. filoz. «przyjmować jakiś pogląd z góry, bez dowodzenia»
#madreslowko

Egzonim – nazwa używana w określonym języku dla obiektu geograficznego znajdującego się poza obszarem, gdzie ten język ma status oficjalny, i różniąca się swoją formą od nazwy używanej w języku lub językach oficjalnych na obszarze, gdzie znajduje się dany obiekt geograficzny. Innymi słowy jest to tłumaczenie nazw (np. miast). #

Endonim – nazwa obiektu geograficznego w jednym z języków używanych na danym obszarze, gdzie dany obiekt się znajduje. Jeżeli taka nazwa jest zatwierdzonaPokaż całość

antyszambrować - długo czekać na czyjąś audiencję, na spotkanie z osobą ważną i decyzyjną. Współcześnie czasownik antyszambrować ma wydźwięk żartobliwy, jednak dawniej był to ‚pełnoprawny’ czasownik oznaczający czekanie na spotkanie z decydentem.

PRZYKŁAD: Przez okrągły miesiąc antyszambrował pod drzwiami wszystkich możnych tego świata, jednak i tak nie dostał dofinansowania do swojego nietypowego projektu.

od francuskiego antichambre - przedpokój

@Pokaż całość

Eksplikacja – objaśnienie znaczenia wyrazu lub zdania. #

Eksplikacja powinna charakteryzować się ścisłością, naukową użytecznością i prostotą. W logice tradycyjnej funkcję eksplikacji pełnią definicje.

Od łacińskiego explicatio – „tłumaczenie", „wyjaśnienie".

#madreslowko

Rudymentarny

1. początkowy, elementarny; szczątkowy.
2. rudymenty elementy, początki, podstawy (jakiejś wiedzy); pozostałości, szczątki; biol. narządy szczątkowe.

Etym. - łac. rudimentum 'zaczątek; początek' od rudis 'surowy; nieokrzesany; ignorant',
#madreslowko

Katastrofa tlenowa – wielkie przemiany środowiska Ziemi w okresie paleoproterozoiku 2,4 - 2,0 miliarda lat temu. #

Gdy około 2,7 mld lat temu pojawiły się pierwsze formy posiadające zdolność fotosyntezy tlenowej, zaczęły one wytwarzać znaczne ilości tlenu, jednak wzrost jego ilości w atmosferze wystąpił ponad 300 mln lat później. Tłumaczy się to tym, że pierwsze cząsteczki tlenu wydzielane były do wody, tlen ten reagował z żelazem i z węglem.

W owym czasie organizmy fotosyntezującePokaż całość

Indoktrynacja – proces korzystający z propagandy w celu wpajania określonych ideologii, poglądów lub przekonań.

Określenie to stosowane jest na przykład w odniesieniu do działań systemu państwowego w krajach totalitarnych, czasem innych – w sensie negatywnym. Istotną cechą indoktrynacji jest świadome pozbawianie odbiorców wiedzy o kierunkach przeciwnych do promowanych.

Typowym przykładem stosowania indoktrynacji jest niemiecka, hitlerowska organizacja młodzieżowa Hitlerjugend. Również radziecki okupant na ziemiach polskich w czasie II wojny światowej prowadził komunistyczną indoktrynację ludności.

WspółczesnymPokaż całość

Analemma – w astronomii linia zakreślana na nieboskłonie przez punkt, w którym znajduje się Słońce widziane z określonego miejsca codziennie o tej samej godzinie. #

Na Ziemi linia ta ma kształt ósemki (obrazek do wpisu (tu jej powstawanie, same zdjęcia były robione w Edmonton w Kanadzie)).

Na Marsie ma kształt kropli o takiej, źródło obrazka na stroniePokaż całość

#madreslowko

desensytyzacja - odwrażliwienie, metoda terapeutyczna mająca na celu osłabienie reakcji lękowej na dany bodziec. Polega na stopniowym oswajaniu pacjenta z jego fobią poprzez kreowanie sytuacji będących łągodniejszą wersją tego, czego pacjent się obawia. Klasyczny przykład to np. w leczeniu arachnofobii: pokazywanie najpierw zdjęć pająków, potem obserwowanie pająków przez szybę itd.

posępnica - dawniej termin medyczny oznaczający głęboką depresję psychiczną, melancholię.

repulsjaPokaż całość

Karłowacenie wyspowe – trend ewolucyjny, rodzaj karłowacenia, którego skutkiem jest występowanie na wyspach gatunków o rozmiarach mniejszych niż u gatunków kontynentalnych, z których wyewoluowały. #

Wśród hipotez tłumaczących karłowatość wyspiarską dominuje pogląd, że jest to wynik dostosowania się do pojemności środowiska – w warunkach niedoboru pokarmu dobór naturalny preferuje osobniki mniejsze, które oprócz tego, że potrzebują mniej pokarmu do nasycenia, mogą łatwiej poszukiwać pokarmu w trudno dostępnych wyspiarskich siedliskach.

Nie jest to ściśle "Pokaż całość

cytat na wtorek.
#temysli #cytatywielkichludzi #madreslowko

Pamiętajcie Mircy:

"Kto wydaje wyrok bez wysłuchania drugiej strony, jest niesprawiedliwy, chociażby nawet wydał wyrok słuszny." - L.A. Seneka

#cytaty #madreslowko #filozofia

Fizjonomika – pseudonauka utrzymująca, że wygląd twarzy, jej cech charakterystycznych decyduje u człowieka o jego przynależności do określonej grupy charakterologicznej, a nawet może decydować o powodzeniu w życiu i całym losie. Fizjonomicy przewidują lub rozpoznają właściwości umysłowe i postawy uczuciowe badanego na podstawie twarzy, postury i czynności wykonywanych bezwiednie. Najwięcej wiadomości uzyskują jednak z twarzy. # #

Od greckiego φύσις – „natura" i γνώμων – „wskazówka, oznakaPokaż całość

Lakuna – termin techniczny z zakresu krytyki tekstu oznaczający ubytek tekstu w wyniku defektu jego transmisji, w leksykografii porównawczej zaś braku odpowiednika bądź nawet niemożliwości utworzenia takiego odpowiednika wynikającej z rozmaitości języków. #*

Przyczyną powstania lakuny może być fizyczne uszkodzenie manuskryptu, z którego wykonywana jest nowa kopia rękopiśmienna, np. brak strony lub całej zszywki. W starożytności używano zwojów papirusowych, w których najbardziej narażony na zniszczenie był koniec (znajdujący się na wierzchu poPokaż całość

Też tak macie że do wypowiedzi pasuje Wam jakieś mniej popularne słowo, jednak w ostatnim momencie decydujecie się skorzystać z jego popularnej alternatywy, ponieważ macie wrażenie że Wasz interlokutor ( ͡º ͜ʖ͡º) nie zrozumie o chodzi?

#madreslowko #rozkminy #przemyslenia

Endemia – stałe występowanie jakiejś choroby na określonym terenie. #

Występowanie przypadków tej samej choroby zakaźnej (np. ospy, cholery, dżumy) lub niezakaźnej (np. wola endemicznego, awitaminozy), na określonym terenie, utrzymujące się nawet przez wiele lat na tym samym poziomie. #

#madreslowko

Ciekawostka, słowo deprawować nie pochodzi od negacji de- (jak np. w destabilizacja) i słowa prawo. Mamy np. angielskie "depraved", a tłumaczenie słowa prawo nie bardzo z tym współgra. Co ciekawsze sam początek de- (jak np. w dewaluacja) wcale nie oznacza tu negacji, a coś zupełnie przeciwnego.

Deprawować polszczyzna zapożyczyła najprawdopodobniej z niemieckiego depravieren, ale losy tego wyrazu można prześledzić do łacińskiego pravus, które wcale nie znaczy '

Pokaż całość

Eponim – słowo utworzone od nazwy własnej, jak również osoba (historyczna lub fikcyjna, człowiek, bóg, heros), rzadziej zwierzę lub przedmiot, od którego wzięła się nazwa jakiejś innej rzeczy, zjawiska, miejsca, miejscowości. #

Od greckiego ἐπώνυμος eponymos – „dawca imienia, nazwy". Słowo to wywodzi się ze starożytności, kiedy do datowania wydarzeń używano imion urzędników eponimicznych (okres kadencji). #

Przykłady to temat rzeka. Na Wikipedii istnieje listaPokaż całość