cytat na wtorek.
#temysli #cytatywielkichludzi #madreslowko

Pamiętajcie Mircy:

"Kto wydaje wyrok bez wysłuchania drugiej strony, jest niesprawiedliwy, chociażby nawet wydał wyrok słuszny." - L.A. Seneka

#cytaty #madreslowko #filozofia

Fizjonomika – pseudonauka utrzymująca, że wygląd twarzy, jej cech charakterystycznych decyduje u człowieka o jego przynależności do określonej grupy charakterologicznej, a nawet może decydować o powodzeniu w życiu i całym losie. Fizjonomicy przewidują lub rozpoznają właściwości umysłowe i postawy uczuciowe badanego na podstawie twarzy, postury i czynności wykonywanych bezwiednie. Najwięcej wiadomości uzyskują jednak z twarzy. # #

Od greckiego φύσις – „natura" i γνώμων – „wskazówka, oznakaPokaż całość

Lakuna – termin techniczny z zakresu krytyki tekstu oznaczający ubytek tekstu w wyniku defektu jego transmisji, w leksykografii porównawczej zaś braku odpowiednika bądź nawet niemożliwości utworzenia takiego odpowiednika wynikającej z rozmaitości języków. #*

Przyczyną powstania lakuny może być fizyczne uszkodzenie manuskryptu, z którego wykonywana jest nowa kopia rękopiśmienna, np. brak strony lub całej zszywki. W starożytności używano zwojów papirusowych, w których najbardziej narażony na zniszczenie był koniec (znajdujący się na wierzchuPokaż całość

Endemia – stałe występowanie jakiejś choroby na określonym terenie. #

Występowanie przypadków tej samej choroby zakaźnej (np. ospy, cholery, dżumy) lub niezakaźnej (np. wola endemicznego, awitaminozy), na określonym terenie, utrzymujące się nawet przez wiele lat na tym samym poziomie. #

#madreslowko

Ciekawostka, słowo deprawować nie pochodzi od negacji de- (jak np. w destabilizacja) i słowa prawo. Mamy np. angielskie "depraved", a tłumaczenie słowa prawo nie bardzo z tym współgra. Co ciekawsze sam początek de- (jak np. w dewaluacja) wcale nie oznacza tu negacji, a coś zupełnie przeciwnego.

Deprawować polszczyzna zapożyczyła najprawdopodobniej z niemieckiego depravieren, ale losy tego wyrazu można prześledzić do łacińskiego pravus, które wcale nie znaczy '

Pokaż całość

Eponim – słowo utworzone od nazwy własnej, jak również osoba (historyczna lub fikcyjna, człowiek, bóg, heros), rzadziej zwierzę lub przedmiot, od którego wzięła się nazwa jakiejś innej rzeczy, zjawiska, miejsca, miejscowości. #

Od greckiego ἐπώνυμος eponymos – „dawca imienia, nazwy". Słowo to wywodzi się ze starożytności, kiedy do datowania wydarzeń używano imion urzędników eponimicznych (okres kadencji). #

Przykłady to temat rzeka. Na Wikipedii istnieje lista eponimów.

Oczywiście wiele jednostekPokaż całość

Znać kogoś jak zły szezlong - znać kogoś bardzo dobrze, zwłaszcza z nie najlepszej strony

#madreslowko #slowkonadzis

Aglet – niewielka plastikowa lub metalowa osłona występująca zwykle na zakończeniu sznurowadła chroniąca je przed strzępieniem. Jej twardość i zwartość ułatwiają również przeciskanie ich przez dziurki bądź inne wąskie szczeliny. # #

Słowo "aglet" (lub "aiglet") wywodzi się ze starofrancuskiego "aguilette" (lub "aiguilette") i jest zdrobnieniem od "aguille" (lub "aiguille") oznaczającego igłę. To z kolei pochodzi od "acusPokaż całość

ruminacje (łac. ruminatio - przeżuwanie)

1. rodzaj obsesyjnych myśli charakteryzujący się ciągłymi wątpliwościami co do jakości i faktu wykonanych czynności (występujące najczęściej w zespole obsesyjno-kompulsywnym); uporczywe myślenie o nieprzyjemnych wydarzeniach, "przeżuwanie" jakiegoś zagadnienia

2. powtarzające się, świadome prowokowanie cofania się pokarmu z żołądka do jamy ustnej w celu ponownego przeżucia i połknięcia pokarmu

#madreslowko

#wybory #madreslowko #madroscizyciowe #polityka

jak burdel nie przynosi zysku to wymienia się dziwki a nie firanki

taka stara mądrość życiowa odnośnie nadchodzących wyborów

abrewiatura, abbreviatura «system skrótów stosowanych w starożytnych i średniowiecznych pismach albo w notacji muzycznej»

Przykład użycia, w znaczeniu nieco przenośnym:

„Aleksander zaś, spospolitowana kopia i abrewiatura greckich dziejów, wynajduje teraz Hellena Kosmopolitycznego i tak zwany »hellenizm«”

#madreslowko

Pokaż spoiler

#madreslowko

Pragotron – potoczna nazwa paletowej tablicy informacyjnej, urządzenia pokazującego informacje o przyjazdach i odjazdach pociągów. #

Słowo pochodzi od nazwy dawniej czechosłowackiego, a dziś czeskiego przedsiębiorstwa zajmującego się produkcją zegarów, zegarów paletowych oraz różnego rodzaju tablic informacji wizualnej ZPA Elektročas – Pragotron. #

#madreslowko #pociagi ← nie bijcie :)

Interlokutor – rozmówca. #

Od francuskiego interlocuteur o takim samym znaczeniu.

#madreslowko

Tête-à-tête [wym. tetatet] «spotkanie sam na sam dwóch osób, zwłaszcza przeciwnej płci»

również jako:
nazwa jednej z dopuszczalnych konkurencji gry w petanque. Termin ten jest odpowiednikiem "gry pojedynczej" w tenisie, badmintonie lub innych sportach.

ale też: podwójny fotel (niewielka kanapka) w kształcie litery S, który pozwala dwóm osobom prowadzić rozmowę bez konieczności odwracania głowy Mebel pojawił się w końcu XVIII wieku we Francji, skąd rozprzestrzenił się na całą Europę, popularny był zwłaszczaPokaż całość

#madreslowko #ciekawostki
autarkiczny - samowystarczalny gospodarczo;
autarkia, autarkizm - W ekonomii samowystarczalność gospodarcza państwa, grupy państw, narodu, grupy społecznej, również doktryna polityczna dążąca do takiej samowystarczalności. W filozofii pogląd stoików, wg którego do szczęścia wystarczy cnota. W socjologii sytuacja, w której dana grupa społeczna realizuje właściwe sobie cele społeczne i ekonomiczne całkowicie zamykając się przed wpływami otoczenia zewnętrznego, a zwłaszcza izolując się od wpływu innych grup społecznych.

z greckiego αὐτάρκεια

Autarkia wydajePokaż całość

Paremia prawnicza - krótka sentencja, wyrażająca w sposób przystępny fundamentalną zasadę prawną.
Np. Volenti non fit iniuria - Chcącemu nie dzieje się krzywda
Dura lex, sed lex - Twarde prawo, ale prawo
Lex retro non agit - Prawo nie działa wstecz

I wiele, wiele innych: https://pl.wikipedia.org/wiki/Paremia_prawnicza

Samo słowo paremia to przysłowie, sentencja, maksyma, aforyzm

#madreslowko

Koabitacja, kohabitacja – w polityce współistnienie w obrębie władzy wykonawczej – rządu i prezydenta – pochodzących z przeciwnych obozów politycznych. Sytuacja taka ma miejsce, kiedy w trakcie trwania kadencji prezydenta zostaje wybrany parlament, w którego izbie niższej przewagę uzyskuje partia opozycyjna (lub koalicja partii) w stosunku do prezydenta. Wtedy prezydent zmuszony jest powołać premiera i rząd popierany przez większość parlamentarną, a następnie współpracować z nim oraz dzielić kompetencje władzy wykonawczej. #

FrancuskiePokaż całość

Mitrydatyzm – termin określający zabezpieczanie się przed działaniem trucizny, poprzez stopniowe podawanie dawek trucizny, z których żadna nie jest dawką letalną (inne określenie dawki śmiertelnej).

Określenie wywodzi się od króla Pontu Mitrydatesa VI, który jakoby miał regularnie przyjmować niskie dawki różnych trucizn. Jak mówi legenda, w chwili, gdy został pokonany, próbował popełnić samobójstwo z użyciem trucizny, co jednak nie spowodowało oczekiwanego przez niego efektu i zmusiło do zadania śmierci mieczem.

Mitrydatyzm możePokaż całość

Słówko na dziś:
inteligibilny: pojęcie filozoficzne; racjonalny, logiczny i dlatego poddający się poznawaniu.
#filozofia #studbaza #madreslowko #ciekawostka

Kolejny wpis bez mądrego słówka w #madreslowko. Trochę o pochodzeniu nazw miesięcy.

Grudzień to etymologicznie "okres, gdy ziemia jest pokryta grudami", oczywiście na skutek mrozu.

Kilka innych nazw polskich miesięcy ma podobną budowę, por. styczeń, kwiecień, sierpień, wrzesień. ~Mirosław Bańko #

No i listopad (chyba najbardziej oczywisty), ale pochodzenie tych nazw nie jest według mnie aż tak ciekawe (styczeń - bo na styku lat (jednaPokaż całość

Nie całkiem w tematyce tagu, ale w sumie troszkę tak.

Biustonosz pochodzi od niemieckiego Büstenhalter i jest tzw. półkalką – w pierwszej części wynikiem oddania w piśmie niemieckiej wymowy słowa Büste, w drugiej wynikiem przetłumaczenia niemieckiego Halter - pojemnik lub inny przedmiot służący do trzymania czegoś.

Bliższy oryginałowi biusthalter nie zdążył się na dobre zadomowić w polszczyźnie, gdy stał się słowem przestarzałym.

Rodzimy stanik (od rzeczownika stan) jest zaś słowem mniej

Pokaż całość

Okcydent (łac. occidens - zachód) - cywilizacja zachodnia; kraje zachodnie, zwłaszcza kraje Europy Zachodniej.

#madreslowko

bezhołowie — zakłócenie porządku, zamieszanie, bezład

Bardzo ładne słówko. Nie mogę się doczekać, aż użyję go w jakiejś rozmowie.

#madreslowko