[Damasweger]

W związku z dzisiejszymi wydarzeniami, ciekawostka będzie o języku francuskim. Nie no, żart, nie kopmy leżącego. Będzie najdalej jak się da – o węgierskim.

Czemu najdalej? Węgry leżą w środkowej Europie, od wspomnianej Francji dzieli je raptem 620 kilometrów. Otóż Węgrzy przywędrowali z Azji, a obecnie zamieszkane przez nich ziemie zasiedlili około roku 830, czyli całkiem niedawno. Przynieśli ze sobą język, który jest do niczego w tej części świata niepodobny i za Chiny nie mogli się z nikim dogadać.

Uznali, że tak jest dobrze i język ten mimo pewnych wpływów tureckich, słowiańskich i niemieckich doskonale opierał się wszelkim zapożyczeniom czy ewolucji „w kierunku” języków indoeuropejskich dominujących z każdej strony ich państwa. Sami Węgrzy nieco się „rozpłynęli” i genetycznie są podobni do swoich sąsiadów, ale mowę przodków zachowali - dziś ok. 90% używanych na co dzień wyrazów jest czysto węgierskich.

By nie móc się z nikim dogadać powołali nawet instytucję, która od XIX wieku aż do dzisiaj torpeduje próby przedostania się obcych słów do ojczystej mowy. Idzie im to tak dobrze, że na Węgrzech nie ma komputerów, tylko számítógép (maszyna licząca), turyści nie śpią w hotelu, a w miejscu zwanym szálloda (kwatera), a porządku pilnuje rendőrség (strażnicy porządku). Policjanci mają na mundurach nieśmiały napis „POLICE”, ale na radiowozach trudno go znaleźć, co pewnie było powodem niejednej wpadki nieświadomych turystów.


Inne słowa, które w każdym języku brzmią mniej więcej tak samo, a w węgierskim są… węgierskie, to m.in.: „másodperc” (sekunda), „bor” (wino), „orvos” (doktor), „tanuló” (student), „anya” (mama), „szöveg” (tekst), „hétvége” (weekend), „Lengyelország” (Polska ;) ).

Zjawisko to nazywa się puryzmem językowym i jest jeszcze bardziej widoczne w innym nieludzkim języku – islandzkim. Ale o tym kiedy indziej.

#jezykiobce #wegierski #ciekawostki
#ciekawostkijezykowe

Zapraszam do obserwowania fanpage na FB: https://www.facebook.com/c.jezykowe/

[Ultimator]

@Damasweger: mam wrażenie, że jeśli chodzi o dni tygodnia, to jednak mieli częściową kontaminację ze strony Słowian ( ͡º ͜ʖ͡º)

[Damasweger]

@Ultimator Tak, i miesiące też mają "romańskie". Ale to chyba tylko dlatego, że tak było wygodniej, a rzeczona instytucja ds. czystości języka jeszcze nie istniała

[sierpien22]

Przynieśli ze sobą język, który jest do niczego w tej części świata niepodobny

@Damasweger: Kolega z pracy kiedyś pojechał do Finlandii. Napisał nam, że matko język niepodobny do żadnego. Przypomniałem mu, że kiedyś razem na kilka dni byliśmy na Węgrzech. Faktycznie! się zreflektował.
Grupa ugro-fińska, mówi to Panu coś?

[Damasweger]

w tej części świata

@sierpien22 Finlandia leży dość daleko od Węgier. Poza tym, podobieństwa są nikłe i dostrzegalne raczej dla językoznawców. Byłem w Finlandii, język jest przyjemny dla ucha (m.in przez brak zbitek spógłoskowych) i melodyjny. Byłem również na Węgrzech i tam megafonowa zapowiedź na stacji kolejowej brzmi jakby człowiek wymagał reanimacji.

[sierpien22]

@Damasweger: Jak byłeś, to z pewnością wiesz, że na powitanie mówią "hej" :) Wszystko ewoluuje. Za to jakaś taka właśnie nieokreślona "melodia" pozostaje. jó napot kívánok też jest melodyjne. Też byłem tam i tam ostatecznie - jasne, to nie jest ugółem podobne jak czeski i polski; dzisiejsi Węgrzy osiedli w żywiole słowiańskim, Finowie - nordyckim (choć też blisko słowian) - ale te korzenie gdzieś tkwią.

[Damasweger]

@sierpien22 Tak, ostatnie kilkanaście lat to postępująca globalizacja, wraz z upowszechnieniem internetu nawet te konserwatywne języki zaczynają "przepuszczać".

Jak wspomniałem - oba języki korzenie mają wspólne, ale na pierwszy, czy nawet drugi rzut oka czy ucha są skrajnie różne. Ciekaw jestem opinii samych zainteresowanych, co Finowie sądzą o węgierskim, a co Węgrzy o fińskim.

[sierpien22]

@Damasweger: Ale to nie chodzi o kilkanaście lat. Wiki mówi tak:
Prajęzyki, z których powstały następnie fiński i węgierski, rozdzieliły się wiele tysięcy lat temu, toteż ich podobieństwo jest nie większe niż między członkami różnych podrodzin języków indoeuropejskich, na przykład między polskim a niemieckim.
Nadal jednak masz pewne podobieństwa w pl i de. Du-ty. Nacht-noc. itp itd
Bardziej ciekawe by było, co powiedzmy znający tylko mandaryński by powiedział o różnicach