W 1961 roku w amerykańskim reaktorze SL-1 doszło do jednej z najbardziej niezwykłych katastrof jądrowych w historii. Jeden źle wysunięty pręt kontrolny wystarczył, by reaktor osiągnął moc 20 GW i zabił całą obsługę.

To miejsce błyskawicznie przywodzi na myśl eksplozję reaktora, radioaktywną chmurę, która przeszła nad Europą, oraz możliwość nuklearnej apokalipsy. Katastrofa w Czarnobylu stała się częścią zbiorowej wyobraźni świata.

Choć świat kojarzy to miejsce głównie z betonowym sarkofagiem i tragedią z 1986 roku, w okolicznych wioskach wciąż tli się życie. Artykuł przybliża losy ostatnich 11 mieszkańców, dla których wojna i czas stały się większym zagrożeniem niż promieniowanie, z którym koegzystują od dekad.

W momencie pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę pozostawało ich około dwudziestki. Jeszcze trudniejsze niż przed atakiem warunki życia - i po prostu biologia - zrobiły swoje. Liczba samosiołów z opuszczonych wiosek w Czarnobylskiej Strefie Zamkniętej zmniejszyła się o połowę.

Aby w pełni zrozumieć, jak doszło do katastrofy w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej należy w pierwszej kolejności pojąć eksperyment, który zakończył wybuchem. Do wypadku nie doszło bowiem w czasie normalnej eksploatacji Reaktora jądrowego nie da się całkowicie wyłączyć w ciągu kilku sekund.