Umbo z rzymskiej tarczy

Umbo, które było przymocowane do tarczy rzymskiego legionisty, który należał do legionu VIII Augusta. Obiekt datowany jest na wczesny II wiek n.e.; został znaleziony w rzece Tyne w północnej Anglii. Na krawędzi umbo wyczytać można imię Juniusz Dubitatus.
Umbo miało na celu ochronę ręki, wzmocnienie tarczy oraz mogło zostać użyte jako broń ofensywna poprzez uderzenie.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/umbo-z-rzymskiej-tarczy/Pokaż całość

Quintus Fulvius Flaccus – cenzor który oszalał

Kwintus Fulwiusz Flakkus (Quintus Fulvius Flaccus) był synem czterokrotnego konsula o tym samym nazwisku. W 182 r p.n.e został pretorem w Hiszpanii, gdzie odniósł szereg zwycięstw nad ludem Celtoiberów. W 179 r p.n.e, został konsulem w Rzymie, a w 174 został wybrany cenzorem.
Podczas sprawowania urzędu cenzorskiego, postanowił spełnić swoje postanowienie z czasów gdy był pretorem w Hiszpanii. Wtedy to poprzysiągł, że jeśli uda mu się pokonać Celtoiberów wybuduje świątynię Fortunie Ekwickiej (Fortuna Equestris – patronka jeźdźców, formacji wojskowej), a później warstwy społecznej – ekwitów (equites)).
Jak przekazuje historyk Liwiusz, Flawiusz z zapałem zabrał się do realizacji swojego przyrzeczenia. By dodać splendoru budowanej przez niego świątyni, rozporządził nawet zdjąć marmurowe płyty oraz dachówki ze świątyni Junony Lacyńskiej ( miejscowość Lacinium w Brucjum, gdzie znajdowała się słynna świątynia Junony). Świątynię ukończono i poświęcono 13 sierpnia 73 r p.n.e.
Niestety wybudowanie świątyni, zamiast przynieść Kwintusowi przychylność bogów, odniosło wręcz odwrotny skutek. Liwiusz mówi, że „smutek i strach opanowały jego umysł”. Ludność rzymska, uznała, że bogini Junona za świętokradztwo jakiego dopuścił się Flawiusz, bezczeszcząc jej świątynię, rzuciła na niego obłęd. W wyniku czego stracił równowagę ducha i zaczął popadać w coraz głębszą depresję. Kiedy pewnego dnia przyniesiono mu informację, że jeden z jego synów zmarł a drugi jest ciężko chory, załamał się całkowicie. Następnego dnia, w sypialni znaleziono jego ciało wiszące na belce.Pokaż całość

Złota myśl Rzymian na dziś

[Accipis, ut taceas]
„Płacą Ci za to, abyś milczał”
- źródło: Marcjalis, Epigramy, 1, 95

MarcjalisPokaż całość

Tego dnia w Rzymie

Tego dnia, 11 p.n.e. – otwarto teatr Marcellusa. Jest to jedyny teatr w Rzymie, który przetrwał do naszych czasów, zachowując – przynajmniej częściowo – swój wygląd zewnętrzny. Nazwę swoją zawdzięcza Marcellusowi, zięciowi Augusta, który zmarł w roku 23 p.n.e., mając zaledwie 20 lat. Budowla odzwierciedla sposób, w jaki Rzymianie zaadaptowali grecki wynalazek: zewnętrzna ściana wznosi się na trzy kondygnacje, co wynika z faktu, że teatr wzniesiono na płaskimPokaż całość

Złota myśl Rzymian na dziś

[Sit nox cum somno, sit sine lite dies]
„Niech noc nie będzie bezsenna, a dzień upłynie bez kłótni”
- źródło: Marcjalis, Epigrammata, 2.11.90

MarcjalisPokaż całość

Pierwszy, drugi i trzeci Rzym

Wpływ Imperium Rzymskiego na dzieje świata bardzo trudno przecenić. Oprócz architektury, języka, alfabetu, sztuki, różnych technologii, bardzo ważny jest pewien model polityczny, ideologia, uznająca Rzym za miasto, któremu dana jest władza nad całym światem. Rzym jednak w V w. n.e. upadł… lecz idea przetrwała i nawet do dziś jest z powodzeniem wykorzystywana w niektórych krajach.
Prawosławny mnich Filoteusz z Pskowa, żyjący na przełomie XV i XVI wieku, w liście pisanym do księcia moskiewskiego Wasyla III pisał: Uważaj i słuchaj, pobożny carze, wszystkie cesarstwa chrześcijańskie zeszły się w twoim jedynym, albowiem dwa Rzymy upadły, trzeci stoi, a czwartego nie będzie, gdyż twoje królestwo chrześcijańskie przez żadne inne nie zostanie zastąpione. W ten sposób ideologia rzymskiego imperializmu dała podstawę imperializmowi rosyjskiemu, który, przez carski imperializm, przez imperializm kraju Rad, i dziś odradza się u naszego wschodniego sąsiada.
Warto przypomnieć, że również na zachodzie Europy spuścizna “Imperium” odziedziczonego po Rzymie była wykorzystywana w celach ideologicznych: najpierw przez Karola Wielkiego, uznającego się za następcę Cesarzy zachodniej części Imperium, potem przez Cesarzy Niemieckich, których tytuł brzmiał do 1806 r. : Imperator Romanorum. Tytuł ten dawał (w teorii) zwierzchnictwo nad całym chrześcijańskim światem. W bliższej przeszłości również Benito Mussolini odwoływał się do imperialnej spuścizny Włoch, próbując przywrócić “pierwszemu Rzymowi” jego pierwotne miejsce – miejsce rządcy całego świata.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/pierwszy-drugi-i-trzeci-rzym/Pokaż całość

Recenzja: Kleopatra. Królowa, która rzuciła wyzwanie Rzymowi i zdobyła wieczną sławę

Książka „Kleopatra. Królowa, która rzuciła wyzwanie Rzymowi i zdobyła wieczną sławę” autorstwa Alberto Angela to pozycja, jak nazwa wskazuje, opowiadająca o królowej Egiptu – Kleopatrze VII, której życie oraz związek z Juliuszem Cezarem, a potem Markiem Antoniuszem na zawsze zapisały się na kartach historii.

Alberto Angela jest włoskim dziennikarzem, paleontologiem, pisarzem, a przede wszystkim pasjonatem historii antycznego Rzymu. W swoim dorobku ma już kilka pozycji tyczących się państwa rzymskiego, spośród których na język polski przetłumaczono dotychczas „Pompeje. Trzy ostatnie dni”, „Jeden dzień w starożytnym Rzymie” oraz „Imperium. Podróż po cesarstwie rzymskim”. Wszystkie książki autora charakteryzują się tym, że są formą opowieści i przewodnika po antycznych lokacjach i wydarzeniach. Pisarz opowiada świat z perspektywy nie tylko sfery wyższej, ale i biedoty.

AlbertoPokaż całość

Złota myśl Rzymian na dziś

[Sit tibi terra levis]
„Niech Ci ziemia lekką będzie”
- źródło: Marcjalis, Epigrammata, 9.29.11

MarcjalisPokaż całość

Kmin rzymski w czasach starożytnych

W starożytnym Rzymie stosowano całą gamę przypraw zamorskich takich jak pieprz czarny i długi, imbir, kardamon i cynamon. Jednak najczęściej zarówno w kuchni, jak i w lecznictwie wykorzystywano surowce rosnące lokalnie — kolendrę, miętę i kmin rzymski. Ostatni z nich wykorzystywano zarówno jako składnik potraw, surowiec kosmetyczny jak i roślinę rytualną. Gdzie handlowano tą przyprawą? Jakie choroby nią leczono? Odpowiedź w poniższym artykule.
KMIN RZYMSKI W GRECJI
Jedną z najstarszych relacji dotyczących wykorzystania owoców kuminu są tablice pokryte pismem linearnym B. Zostały one znalezione w pałacu w Mykenach (XIV w. p.n.e.). Opisują one także sezam i koper włoski. Według mitów powyższa nieruchomość była domem króla Agamemnona. W czasach, gdy czasy świetności Rzymu miały dopiero nadejść, w Grecji kmin rzymski był już doskonale znany. Dlatego nie powinno dziwić, iż w IV i III w. p.n.e. kumin obok kolendry i oregano jest wspominany w tragediach greckich. W kolejnych wiekach również Rzymianie pochwycili powyższy motyw w tragediach Plauta (254–184 p.n.e.) oraz Terencjusza (195–159 p.n.e.) pojawia się postać kucharza, który wykorzystuje condimenta (łac. przyprawy) pochodzące z dalekich stron. Wśród nich można wymienić cylicyjski szafran, egipską kolendrę i kumin z Etiopii. Do 80 r. n.e. na Bliskim Wschodzie i na obszarze basenu Morza Śródziemnego handel kuminem, a także olibanum i labdanum kontrolowali Nabatejczycy — semicki lud zamieszkujący Półwysep Arabski.
KMIN RZYMSKI W LECZNICTWIEPokaż całość

Tego dnia w Rzymie

Tego dnia, 305 n.e. – cesarz rzymski Dioklecjan abdykował i zamieszkał w pałacu w Splicie, abdykował również współcesarz Maksymian. Nowymi augustami zostali dotychczasowi cezarowie Konstancjusz I Chlorus i Galeriusz, ich zastępcami (cezarami) Sewer II i Maximinus II Daia.

https://imperiumromanum.pl/tego-dnia-w-rzymie/#1-5

#antycznyrzym #imperiumromanum #tegodniawrzymie #wydarzenia #gruparatowaniapoziomu #historia #tegodnia #tegodniawrzymie #ancientrome #rzymPokaż całość

Złota myśl Rzymian na dziś

[Transire suum pectus mundoque potiri]
„Wznieść się ponad granice ludzkich możliwości i przewodzić światu”
- źródło: Maniliusz, Astronomica 4.392

ManiliuszPokaż całość

Sposoby prowadzenia działalności gospodarczej w Rzymie. Spółki

Spółki rozumiane dziś jako podmioty prawa handlowego z osobowością prawną nie istniały w starożytnym Rzymie, natomiast istniała podobna instytucja prawna, której echa znajdziemy w dzisiejszym prawie.
Spółka (societas) była kontraktem na którego podstawie dwie lub lub więcej osób, zwanych wspólnikami (socii) podejmowało się zobowiązania do wzajemnych świadczeń celem osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego- najczęściej określonych zysków.
Swój początek ta instytucja bierze z dawnej wspólności majątkowej powstałej w wyniku przejścia spadku na dzieci po śmierci ojca. Ta forma była na tyle wygodna dla rozliczeń, że często kontynuowano ją długo po podziale spadku i nawet cudzoziemcy zauważyli plusy tego rozwiązania. Jej wzorem powstała najszersza forma spółki, gdzie aktualny i nawet przyszły majątek był wnoszony na jej poczet tzw. sociatas omnium bonorum lub forma ograniczona z określonym wkładem wspólników w formie majątku czy wniesionej pracy – sociatas unius negotiationis. Niedopuszczalne były kontrakty tzw. lwich spółek (societas leonina) w których jeden wspólnik uczestniczył tylko w zyskach, a drugi tylko w stratach – podział miał być równy lub proporcjonalny do wkładu.
Po rozwiązaniu spółki wspólnicy likwidowali wzajemne zobowiązania prawne i gospodarcze na drodze podziału współwłasności czy jeśli dochodziło do braku zgody – na drodze sądowej.Pokaż całość

Tego dnia w Rzymie

Tego dnia, 311 n.e. – cesarz rzymski Galeriusz wydał edykt tolerancyjny przyznający chrześcijanom wolność religijną. Był to pierwszy w dziejach akt prawny, ustanawiający wolność religijną dla chrześcijan na terenie Cesarstwa Rzymskiego. Na mocy tego aktu prawnego chrześcijanie mogli całkowicie jawnie wyznawać swoją religię. Musieli zostać zwolnieni z więzień bądź kamieniołomów (jeśli trafili tam na fali restrykcji), a obiekty sakralne zagarnięte przez władzę cesarską miały do nich powrócić. ÓwPokaż całość

Złota myśl Rzymian na dziś

[Tres faciunt collegium]
„Trzech stanowi kolegium”
- opis: reguła prawa rzymskiego, która zakłada ważność obrad w przypadku obecności trzech osób.
- źródło: Digesta Iustiniani, 50, 16,85Pokaż całość

Karneol ukazujący artystę w trakcie pracy

Wspaniały rzymski karneol z wizerunkiem artysty w trakcie malowania popiersia kobiety. Obiekt datowany jest na I-III wiek n.e. i ma długość zaledwie 1,2 cm.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/karneol-ukazujacy-artyste-w-trakcie-pracy/

#Pokaż całość

Tego dnia w Rzymie

Tego dnia, 220 p.n.e. – urodził się Pakuwiusz, rzymski dramaturg, poeta, siostrzeniec Enniusza. Zajmował się także malarstwem. Prawie całe życie spędził w Rzymie. Pisał głównie satyry i tragedie, z których do naszych czasów zachowało się 13 tytułów i nieliczne fragmenty. W swych pracach nawiązywał do tragików greckich, szczególnie do Eurypidesa i Sofoklesa. Cyceron uważał go za jednego z największych rzymskich tragików.

https://imperiumromanum.pl/tego-dnia-w-rzymie/#29-4

#antycznyrzym #imperiumromanumPokaż całość

Złota myśl Rzymian na dziś

[Impensa monumenti supervacua est; memoria nostra durabit si vita meruimus]
„Niepotrzebne jest stawianie mi pomnika. Pamięć o nas trwa, jeśli zasłużyliśmy na to życiem”
- źródło: Pliniusz Młodszy, Listy, IX, 19

SekstusPokaż całość

Rekonstrukcja kuchni w rzymskim barze

Interesująca rekonstrukcja kuchni w rzymskim barze ulicznym (coupona lub thermopolium), znajdującej się w muzeum Lugdunum we francuskim mieście Lyon.
Tego typu bary znajdowały się na parterze insuli. Typowe thermopolium składało się z małej izby z wysuniętą długą kamienną/murowaną ladą. W takiej ladzie osadzone były gliniane słoje (dolia), w których umieszczano usmażone i przygotowane jedzenie. W tej rekonstrukcji widzimy tył kuchni, w której ustawiony był osobny stół, na którym można było pokroić jedzenie. Widoczne jest także palenisko na żar z węgla lub piec (furnus).
Dla porównania, domy rzymskie posiadały kuchnie małe, budowane w sposób minimalistyczny. Były to pomieszczenia ciemne, zadymione i bez okien. Na ścianach znajdowały się haczyki i łańcuchy do zawieszania naczyń (garnki, patelnie), noży, widelców do mięsa, sita, tarek czy innych naczyń.
Kuchnie były luksusem, na którym nie wszyscy mieszkańcy Rzymu mogli sobie pozwolić, stąd właśnie liczne bary na ulicy, z których korzystali chętnie plebejusze.Pokaż całość

Tego dnia w Rzymie

Tego dnia, rozpoczynało się Ludi Florales. Święto przypominało karnawał, obchodzone ku czci bogini kwiatów i płodności. Zwano je także Floralia. Ludzie tańczyli przybrani barwnymi gilandami. Na stołach układano stosy kwiatów.

https://imperiumromanum.pl/tego-dnia-w-rzymie/#28-4

#antycznyrzym #imperiumromanum #tegodniawrzymie #wydarzenia #gruparatowaniapoziomu #historia #tegodnia #tegodniawrzymie #ancientrome #rzym #ciekawostki #venividivici #Pokaż całość

Złota myśl Rzymian na dziś

[Amici, diem perdidi]
„Przyjaciele, straciłem dzień”
- opis: przypomniawszy sobie, że nic dobrego nikomu nie wyświadczył przez cały dzień.
- źródło: Swetoniusz, Tytus 8Pokaż całość