18. Johann Gumprecht (1610-1697)
W osiemnastym odcinku tagu #rokzlutniabarokowa wracamy do klasycznej lutni, ale wyjdziemy z Francji, bo będzie o Niemcu Johannie Gumprechcie. Mało o nim wiadomo, pracował w Strasburgu, w mieście pełnił funkcje administracyjne, ale równocześnie w 1652 został w dziele Gymnasma Georga Gumpelzhaimera nazwany jednym z najsławniejszych lutnistów swoich czasów (aczkolwiek nie wiem jak wielkie pojęcie o lutnistach tamtych czasów miał ów Gumpelzhaimer). Jego muzyka stylistycznie jest naPokaż całość

17. Charles Hurel (fl. 1665 - c. 1692)
Następny tydzień, to następny wpis w tagu #rokzlutniabarokowa :)
Dzisiejszy wpis jest lekko powiązany z poprzednim wpisem o angelice, gdyż dotyczy również kompozytora spoza czołówki komponującego na mniej popularny instrument z rodziny lutni, a konkretnie, to dzisiaj jest o Charlesie Hurelu i jego theorbie. O samym Hurelu nie wiem więcej jak można przeczytać na wiki, za to instrument już gościł podPokaż całość

16. Michel de Béthune
W tym tygodniu, pod numerem szesnasnym w tagu #rokzlutniabarokowa będzie egzotycznie, gdyż będzie Michel de Béthune, o którym praktycznie nic nie wiadomo oraz instrument, na który komponował, na którym praktycznie nikt teraz nie gra, a jest to szalecie ciekawy instrument: angélique, zwana również lutnią harfową, a to dlatego, że jest to taka lutnia (a właściwie teorba), z mnóstwem strun (16 lub 17) strojona diatonicznie jak harfaPokaż całość

15. Denis Gaultier (1597 lub 1602/3 – 1672)
Czytając o francuskich lutnistach barokowych jednego czego można być pewnym, że w końcu gdzieś pojawi się jakiś Gaultier, teraz nie jest inaczej i w piętnastym odcinku cyklu #rokzlutniabarokowa przedstawiam Denisa Gaultier, dla odróżnienia zwanego Gaultier le jeune (młodszy) oraz Gaultier de Paris (z oczywistych względów). Jest to kuzyn Ennemonda i ostatni Gaultier z jakim się spotykamy.
Jego ważnym wkładem we francuską muzykę lutniowąPokaż całość

14. Germain Pinel (c. 1600–1661)
Czternasty tydzień 2018 roku nam minął, a ja w tagu #rokzlutniabarokowa narobiłem sobie zaległości, ale już je powoli nadrabiam i przedstawiam kolejnego kompozytora, którym tym razem jest Germain Pinel. Można poczytać, że był nadwornym kompozytorem Ludwika XIII i uczył grać na lutni Ludwika XIV. Nie jest to kompozytor zbyt popularny, gdyż nagrań jego utworów jest mało (mimo, że zachowało się około 200 kopii jego utworów),Pokaż całość

13c. Esaias Reusner był, podobnie jak Mozart, cudownym dzieckiem wożonym przez swojego ojca na recitale. Ojciec, również lutnista, niechybnie nauczył go grać na lutni, jednak nie mógł wpoić mu stylu, którym później młody Ezjasz się posługiwał, gdyż przed nim nikt na ziemiach Śląska go nie znał i jest on prawdziwym prekursorem wyprzedzającym innych niemieckich lutnistów o dziesięciolecia. Musiał mieć jakiegoś francuskiego nauczyciela i sądząc po efektach musiał być to ktoś znaczący (możePokaż całość

13b. Esaias Reusner Młodszy w 1667 roku wydaje w Brzegu (tym koło Wrocławia) swój pierwszy zbiór utworów lutniowych pod tytułem Delitiæ Testudinis, co z neo-łaciny można tłumaczyć jako "lutniowe rozkosze". W późniejszych latach zbiór doczekał się kilku wydań; ostatniego, pośmiertnego, w Lipsku w 1697 pod niemieckim tytułem Erfreuliche Lautenlust (co znaczy mniej więcej tyle samo). Tytuł może być jednak trochę mylący, bo miłych rozkoszy z obcowania z nim za bardzo niePokaż całość

13. Esaias Reusner Młodszy (29 kwietnia 1636 Lwówku Śląskim - 1 maja 1679 Berlin)
Przed nami trzynasty, świąteczny tydzień tagu #rokzlutniabarokowa, w którym postanowiłem przedstawić postać Ezjasza (Esaiasa) Reusnera młodszego, pierwszego, (ale nie jedynego) Ślązaka na naszej liście, gdyż Ezjasz urodził się w Lwówku Śląskim, a pracował m.in. w Brzegu i we Wrocławiu.
Postanowiłem wspomnieć o Reusnerze właśnie w Wielkanoc, gdyż pochodził on z ewangelickiego kręgu kulturowego i wPokaż całość

12. Thomas Mace (1612 lub 1613 – c. 1706)
W dwunastym tygodniu tagu #rokzlutniabarokowa pozostajemy w Anglii oraz przy lutni 12-chórowej za sprawą postaci lutnisty, wiolinisty, śpiewaka i teoretyka muzyki Thomasa Mace’a. W 1676 wydaje swoje opus magnum Musick's Monument, którego największy rozdział poświęcony jest lutni i zawiera wiele praktycznych wskazówek odnośnie oporządzania instrumentu, jak i techniki gry, a wszystko opisane bardzo kwiecistym stylem XVII-wiecznej angielszczyzny. Publikacja traktuje sztukęPokaż całość

11. Jacques Gaultier (c.1600- przed 1660)
Dziesięć tygodni tagu #rokzlutniabarokowa za nami, pora na jedenasty w którym niespodzianka - kolejny Gaultier. Tym razem czarna owca - Jacques Gaultier, znany ze swojego porywczego charakteru i pierwszy kompozytor na lutnię barokową, którego wizerunek przetrwał do naszych czasów. W roku 1617 zabił w pojedynku rywala i zbiegł z Francji (do której już nie wraca) do Wielkiej Brytanii. Tam zrobił karierę na dworze, alePokaż całość

10. Jean Mercure (c.1600-1660)
To już dziesiąty tydzień tagu #rokzlutniabarokowa, którego bohaterem jest kolejny kompozytor lutni barokowej - Jean Mercure. Jak niektórzy kompozytorzy są popularni, a inni nie, to Jean należy do tej drugiej grupy i jest z nim taki problem, że bardzo trudno znaleźć o nim jakieś informacje. Do 1642 działa w Anglii na dworze Karola I, po czym wraca do Paryża. Zachowało się po nim kilkadziesiąt utworów,Pokaż całość

9. Ennemond ‘le Vieux’ Gaultier (c. 1575 – 11.12.1651)
W dziewiątym tygodniu tagu #rokzlutniabarokowa wracamy do Francji i to z przytupem, bo do samego Ennemonda Gaultier. Jest to drugi Gaultier na naszej liście (po Pierze) i był zwany Gaultier de Lyon (gdyż na początku kariery działał w Lyonie) lub le Vieux Gaultier dla odróżnienia od jego młodszego kuzyna Denisa.
Około 1600 roku trafia na służbę u Marii Medycejskiej z którąPokaż całość

8. Johannes Hieronymus Kapsberger (c.1580–1651)
W tym tygodniu dalej jesteśmy we Włoszech, ale będzie multikulturowo, bo bohaterem ósmego tygodnia tagu #rokzlutniabarokowa jest rówieśnik Castaldiego Johannes Hieronymus Kapsberger, a znany częściej jako Giovanni Girolamo, gdyż mimo, że był z pochodzenia Niemcem (jego ojciec był oficerem Monarchii Habsburgskiej, który osiadł w Wenecji), to działał we Włoszech. Girolamo po 1605 roku pojawia się w Rzymie i rozkręca zawrotną karierę wirtuoza lutni iPokaż całość

7. Bellerofonte Castaldi (1580–1649)
Przez pierwsze sześć tygodni tagu #rokzlutniabarokowa koncentrowaliśmy się na fenomenie
accords nouveau u zarania baroku i zakończyliśmy ten etap wraz z omówieniem antologii Pierre’a Ballarda. W ramach odskoczni od pełniącej dominującą rolę muzyki francuskiej chciałbym zasygnalizować, że lutnia w baroku była obecna także poza granicami Francji. Drugim liczącym się we wczesnym baroku ośrodkiem były Włochy. Dlatego też pod numerem siódmym na mojej liście ląduje włoski poeta,Pokaż całość

6. Pierre Dubut
Szósty tydzień tagu #rokzlutniabarokowa poświęcam Pierre’owi Dubut. A właściwie dwóm osobom o tym mianie, a są to Pierre Dubut le père (ojciec) (około 1610-1681) oraz Pierre Dubut le fils (syn), lub le jeune (młodszy) (po 1642 - ok. 1700). Zyskali oni wśród współczesnych status wirtuozów lutni i wielką popularność (w bazie danych utworów na lutnię barokową jest około 300 utworów przypisywanych któremuś z nich, jednak często trudno oPokaż całość

4. Nicolas Bouvier - Suita g-moll i d-moll
Czwarty tydzień tagu #rokzlutniabarokowa, to tydzień Nicolasa Bouviera. Jest to najbardziej paradoksalna postać, gdyż jest to najszerzej reprezentowany kompozytor w antologiach Pierre’a Ballarda (w zbiorze z 1631 roku jest jego dwadzieścia utworów, a z 1638 dziewięć), ale poza tymi 29 utworami, które są oznaką, że był w tamtym okresie bardzo cenionym kompozytorem, nie zachowały się o nim do naszych czasów żadnePokaż całość

3. Pierre Gaultier - Suita f-moll i Chacone C-Dur
Trzeci tydzień życia tagu #rokzlutniabarokowa poświęcamy Pierre’owi Gaultier (1599 – po 1638). Nazwisko Gaultier (Gautier, Gaulthier) jest dość szeroko reprezentowane w piśmiennictwie lutniowym i ten szczególny Gaultier zyskał przydomki Gaultier Orléanois i Gaultier de Rome ze względu na fakt, że pochodził z Orleanu i osiadł w Rzymie. Był aktywny w Rzymie w latach 1630-tych. Bardzo mało wiadomo o jego życiu. IdentyfikujePokaż całość

2. René Mesangeau - Prelude i Allemande

Drugi tydzień tagu #rokzlutniabarokowa poświęcamy panu [René Mesangeau]( https://en.wikipedia.org/wiki/Ren%C3%A9_Mesangeau) (fl. 1567–1638), gdyż można uznać go jako człowieka o największym wkładzie w stylistyczną tranzycję z renesansu do baroku. W swoim dorobku ma wiele utworów pisanych w vieil ton, ale przeważają utwory w accords nouveaux i pokaźny procent utworów w antologii roku 1631 to jego kompozycje.

W załączonym filmie mamy okazję zobaczyć pierwszy rodzaj lutni barokowejPokaż całość

1. Robert Ballard - Entrée de luth

Jak na Nowy Rok przystało lecimy z nowym postanowieniem i nową listą pod tagiem #rokzlutniabarokowa

We wpisie o panu Antoine Francisque pisałem, że jego publikacja Le Trésor d’Orphée pociągnęła za sobą dalsze zmiany, o których wspomnę tutaj.

WydawcąPokaż całość