Medresy Buchary

Wprowadzenie

Jako para niezamoznych Polaków (oboje zarabiamy po 3k z kawałkiem) ale wielką chęcią do zwiedzania świata, podróżujemy tam gdzie da się tanio dotrzeć i przeżyć do 2 tygodni. Świadomi swoich (nie)umiejętności - w dobie internetu ładne kadry i rzeczową wiedzę można sobie wyklikać w 5 sekund mamy taki alternatywny pomysł na dokumentowanie wypraw: ładna kartka pocztowa i list nawiązujący do miejsca (strona A4 naszego tekstu); chcielibyśmy za jakiś czas wydać to w formie albumu :) Aha, oboje biegle władamy językiem polskim. Ponadto żona potrafi się dogadać po angielsku, ja coś tam pamiętam po rosyjsku.

Medresy Buchary

Wraz z podbojami muzułmańskimi w VIIIw zaistniała swoista sytuacja geopolityczna, którą można przyrównać do Unii Europejskiej: zespolenia królestw i państw od Pirenejów (Hiszpania, Europa) po Oksus (dziś Amudaria) i Indus (wtedy jak najbardziej Indie). Nastały warunki dla syntezy wiedzy indyjskiej, perskiej, egipskiej, arabskiej, asyryjskiej, oraz helleńskiej, greckiej oraz rzymskiej. Miejscem w którym zaczęła rozkwitać nauka i filozofia była Medresa (Uniwersytet). Obok astrologi i alchemii (które dały początek astronomi i chemii) uprawiano tam matematykę, medycynę, filozofię, geografię, przyrodę, inżynierię, architekturę, literaturę, sztukę plastyczną i muzyczną. Na dobrą sprawę szengenizacja tak wielkiego terytorium stała się także przyczyną późniejszego upadku: Islam nie był w stanie udźwignąć ogromu wiedzy jaką odziedziczył po tak różnych cywilizacjach w czasie i przestrzeni. Mnogość wierzeń, praktyk i świętych tekstów (warto wymienić zoroastran, protokabalistów, sekty i herezje starochrześcijańskie manicheuszy, arian, gnostyków, po sufistyków i mistyków wszelkiej maści) powodowała chaos i dezorientację. Naturalną konsekwencją tego stanu rzeczy był powrót do Koranu i opracowanie prawa: Szarijatu. Wtedy też zaczęły gasnąć światła Medres, z czasem ograniczając się już wyłącznie do szkolnictwa religijnego zgodnego z wypowiedziami Mahometa :) Jak można sobie wyobrazić zestawiając z np. Arystotelesem - ten pierwszy zbyt wielkim myślicielem nie był.

Początki genetyki

Wracając do Złotego Wieku Islamu i Buchary - miasta leżącego na Jedwabnym Szlaku, miasta gdzie krzyżowały się drogi na Chiny, Indie, Grecję. Gdzie Awicenna mógł porównać i syntezować dorobek Hipokratesa, Galena i indyjskich Ajurwed. Gdzie w tutejszych Medresach bez mikroskopów zaczęto teoretyzować i kłaść podstawy pod genetykę wiążąc zjawisko dziedziczenia z filozofią atomów Demokryta. Starożytną koncepcję hipokratejską temperamentów jako płynów ustrojowych powiązano z układem nerwowym i unerwieniem opisanym przez Galena oraz działaniem nerwów jako przewodników i receptorów wg wiedzy indyjskiej a wiedzą o harmonii Pitagorasa. To tu zaczęto nauczać, że osobowość człowieka jest wynikiem złożenia dwóch cech układu nerwowego - z czterech ogólnie występujących cech, których nośnikiem są zarówno matka jak i ojciec. W skrócie: osobniki rodzicielskie były nośnikiem 4 rodzaju strun (do których przyrównywano układ nerwowy):

- struny grube i napięte
wymagające większej siły (bodźca) do wprawienia w drgania, ale brzmiące długo: osoby pogodne, sangwinicy

- struny grube i mniej napięte
bodziec wprawiający w wibrację jest wyhamowywany brakiem naprężenia: osoby spokojne, stoicy, flegmatycy

- struny cienkie i napięte
łatwo wprawić w drgania, drgają długo: osoby porywcze, gwałtowne, choleryczne

- struny cienkie i nienapięte
(lub skrajnie napiętne, drgania są zrywające) gdzie bodziec zostaje na strunie: osoby neurotyczne, depresyjne, melancholijne

Uznając, że w przypadku gdy np. od organizmów rodzicielskich trafi się 2x przepis na strunę grubą to struny w osobniku dziecka będą grube, ale gdy np. różnie zakodowany stopień napięcia wtedy górę bierze przepis ojcowski (jako silniejszy).

A to wszystko pod koniec IXw n.e. na tysiąc lat przed eksperymentami Grzegorza Mendla na muszkach owocówkach.

Medresy Buchary dzielą los Azji Środkowej: przechodzą z rąk perskich sasanidów w ręce arabskich Ummajadów, następnie turkijskie, mongolskie, ostatecznie rosyjskie. W ten sposób biblioteki starożytne i zdobycze nauki świata islamu stały się podwalinami pod pracę rosyjskich i radzeckich uczonych (fizjologia Iwana Pawłowa, patofizjologia Iwanow-Smoleńskiego).