Niczemu chyba nie poświęca się przy opisie idei narodowej tyle uwagi, co osławionemu realizmowi – tej ostrożności w sądach, którą propagował Dmowski, tym chłodnym endeckim analizom, jakim mieli się oddawać przedwojenni narodowcy. Przy pełnej zgodzie, że jednym z podstawowych punktów opisujących to, co możemy nazwać spuścizną Narodowej Demokracji, będzie postulat polityki realnej, ciężko nie zauważyć, że nazbyt dogmatyczne eksploatowanie tego punktu wiedzie do drastycznego spłaszczenia myśli nacjonalistycznej. Objawia się to w wyjałowieniu