Odcinek o Polaku, który trafił przed oblicze Berii;
GUŁAG. Te pięć liter wyryło swoje znamię w historii świata jako jeden z najbardziej mrocznych rozdziałów. System niewolniczej pracy więźniów w Związku Radzieckim w szczytowym momencie obejmował 2,5 miliona ludzi zgromadzonych na najbardziej ciężkich do życia rubieżach Eurazji, w miejscach gdzie panuje arktyczna noc, ziemia to wieczna zmarzlina pod którą znajdują się ważne dla systemu bogactwa. Gułag nie był tylko środkiem represji. Był obłudnym narzędziem komunizmu. Systemu, który obiecywał wolność i jednocześnie zniewalał ludzi w niewolniczym systemie penitencjarnym. Gułag był jednym z filarów komunistycznej gospodarki. W pewnym sensie logicznym rozwinięciem tego systemu. Zastraszał i dyscyplinował, a przy okazji przynosił totalitarnemu państwu ogromne zyski ekonomiczne. To więźniowie Gułagu wydobywali surowce eksportowane partnerów gospodarczych ZSRR, a sieć obozów stworzyła gospodarkę Syberii, połaci Rosji gdzie bez niewolników taka eksploatacja byłaby niemożliwa. NKWD organizując ten system napisało jedną z najstraszniejszych kart w historii XX wieku. Były lata, gdy śmiertelność wśród osadzonych wynosiła ponad 20 procent. Gułag był także doświadczeniem Polaków. Do systemu obozów pracy, tak jak wcześniej na carski Sybir trafiali oni już od początku rządów bolszewików i w czasie operacji polskiej w latach 1937/1938 . Największa fala zsyłek Polaków do łagrów miała oczywiście miejsce już po ataku z 17 września 1939 roku. Polskie doświadczenie Gułagu nie skończyło się wraz z wojną. Już od 1944 roku w łapy tego systemu wpadali przede wszystkim żołnierze Armii Krajowej, Narodowych Sił Zbrojnych czy Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość. To ich wysyłano do obozów. Trafiali do Workuty, Norylska, Kazachstanu, na Kołymę i do innych, rozsianych po całym terytorium sowieckim łagrów.
W tym odcinku opowiem nie tylko o strasznej historii sowieckiego systemu Gułagów, ale także o losach pewnego Polaka, który aresztowany w 1940 roku trafił do niego, jako 15-latek. Wydostał się z Workuty dopiero po 7 latach, gdy sposób wręcz nieprawdopodobny zdołał uciec i wywalczyć sobie wolność. Fragmenty, które usłyszysz w odcinku pochodzą z książki “Golgota Narodów” będącego zapisem wspomnień Jerzego Gajdzińskiego, jednego z setek tysięcy Polaków, którzy przeszli przez zbrodniczy system, jednego z niewielu, którym udało się wrócić.
Komentarze (2)
najlepsze