CZY PSYCHOLOG JEST WŁAŚCIWIE DO CZEGOŚ POTRZEBNY? (Zanim uwierzysz „psychoterapeucie”) cz. 1
Dzisiejszy tekst dedykuję wszystkim, którzy interesują się psychologią. Tekst będzie pisany troszkę w taki popularnonaukowy (parapopularnonaukowy ;) ) sposób, ale postaram się mimo wszystko zachować moje lekkie pióro, które tak lubicie ;) Liczę na dyskusję, która wyprowadzi mnie być może z błędów, oczywiście popartą merytorycznymi argumentami.
ŻYCIE
„Zaczyna się ono narodzinami, potem spotykają nas różne bardziej lub mniej szczęśliwe zdarzenia, problemy związane z dorastaniem, zawody miłosne, pewnie śmierć kogoś z rodziny, być może nawet nieuleczalnie chorego i cierpiącego, z pewnością przytrafią się nam osobiście jakieś choroby lub wypadki, doświadczymy bólu, najpewniej w trakcie życia rozstaniemy się raz lub więcej z naszym partnerem, być może ktoś nas zdradzi, mamy duże szanse uzależnić się w ciągu życia od jakiejś substancji psychoaktywnej, dość prawdopodobne jest, że zetkniemy się osobiście z jakąś formą agresji, że wielokrotnie będziemy odczuwać, iż nie podołamy temu, co nas spotyka. Prawdopodobnie te zdarzenia będą przeplatane jakimiś epizodami pozytywnymi, dumą z osiągnięć dzieci, radością zakochania, satysfakcją z własnych osiągnięć, aż wreszcie czeka nas na końcu śmierć – większości z nas nie przypadnie w udziale jej najbardziej pożądana wersja, czyli odejście z tego świata podczas snu. Prawdopodobnie wielu z nas przed śmiercią będzie bardziej lub mniej cierpieć. Tak, w największym skrócie wygląda nasze życie.” [T. Witkowski – Zakazana Psychologia Tom I]
CZY RZECZYWIŚCIE PSYCHOLOG JEST CI NIEZBĘDNY?
Świat jest pełen mięczaków, maminsynków i rozwydrzonych córeczek tatusia. Jesteśmy tacy biedni i tak bardzo skrzywdzeni przez los; bez przerwy wszyscy tak mocno leją nas po tyłku. Pragniemy parasola ochronnego, który zapewni nam upragnioną stabilizację – ciągle do niej dążymy. Amerykański żołnierz, policjant, czy strażak po trudnej akcji pełnej ofiar śmiertelnych jest otaczany sztabem psychologów. Wszyscy wszystkim pomagają. Ludzie, którzy nigdy nie mieli do czynienia ze śmiercią face to face, nagle wiedzą i mówią tym, którzy to przeżyli jak mają sobie z tym poradzić. Czy zastanawialiście się Państwo dlaczego dobrze wyposażone, wyszkolone jednostki wojskowe, którym nigdy niczego nie brakuje i dba się żeby podczas szkolenia było wszystko, przegrywają z mniej licznymi i fatalnie wyposażonymi partyzantami, często dziećmi, którym nieobcy jest głód, zimno, brak wody, a śmierć to chleb powszedni? Te dzieci nigdy nie słyszały nawet słowa psycholog. Gdyby przeciętnego europejczyka, który lata do psychologa (bo go żona zostawiła, chomik umarł...) wrzucić do takiego lasu z partyzantami, zginąłby wciągu kilku godzin; te dzieci nie giną.
Unikanie konfrontacji z problemami skutkuje coraz mniejszą odpornością psychiczną. Zwykłe przebywanie w sytuacjach trudnych/stresowych, czyli „naturalna, notoryczna terapia behawioralna”, bez użalania się nad sobą, daje dużo więcej niż pójście do jakiejś zakompleksionej babinki, która skończyła psychologię. Dzieci nawet nie mogą same dojść na basen na lekcję, tylko muszą przyjść pod szkołę i zapieprzać tam z nauczycielem, bo się mamusia i tatuś boją. Niedługo zgodę rodziców będzie trzeba brać, by dziecko mogło na pracach ręcznych przeciąć piłą kawałek drewna, a jak się skaleczy, będziemy powoływać komisję śledczą. Będą chodzić po szkole z GPS; zrób dwa kroki w prawo, teraz pięć w lewo. Jesteśmy pod kloszem mam, tatusiów, psychologów, pedagogów, polityków, prawników, czyli SAMOPRODUKUJĄCYCH SIĘ DE.BI.LI! Sprawa wygląda tak, że nastoletni cwaniaczek, zna doskonale swoje prawa, ale obowiązki już mniej. Lży sobie z nauczyciela, bo mamusia wychowała go bezstresowo. Dzieci nie są w stresie, więc będzie im później ciężko – sami gotujemy im ten los. Nauczyciel nie może dać łepkowi po uszach, bo przyjedzie policja i TVN, a pani psycholog będzie fanzolić farmazony w telewizorze o prawach dziecka. Jakiego ku....a dziecka? To rosnący, młody imbecyl, bandyta!
ADHD, DDA, dysortografia, dyskalkulia..., a może jeszcze dysgeografia, dyshistoria, dysplastyka, dysmuzyka, bla bla bla? Czy już trochę za bardzo nie przesadziliśmy? Gdy czytałem te wszystkie regułki, to wyszło mi, że:
- Mam syndrom dorosłego dziecka alkoholika (DDA). A kto go k...a nie ma jak wszyscy za komunizmu chlali.
- Sam jestem alkoholikiem, bo był okres, że waliłem do ryja przez dłuższy czas dosyć poważnie, więc wg tego jestem uzależniony do końca życia, mimo że teraz piję sporadycznie. Ciągle jestem chory!
- Mam dysortografię, bo maturę z polskiego zdałem ledwo co, a nawet temat do dziennika zdarzyło mi się wpisać z bykiem. Kiedyś miałem straszliwe problemy z tym, dziś bym sobie załatwił ten papier.
K....a! Wychodzi na to, że czem prędzej powinienem rozpocząć terapię! Oprócz alkoholizmu mam jeszcze jeden izm, ale nie będę o tym głośno mówił, bo nazbyt rozochocę moje czytelniczki ;)
Niedługo ludzie będą chodzić do psychologa, że mają problem ze swoim dotychczasowym psychologiem ;)
PROFIL PSYCHOLOGICZNY PRZECIĘTNEGO „PSYCHOTERAPEUTY”
„(...) Warto abyś wiedział również, że analizy osobowości kandydatów na terapeutów wykazały, że pragną oni poprzez wykonywanie tego zawodu zaspokoić bardzo specyficzne potrzeby, charakterystyczne dla ludzi niepewnych swojej tożsamości, wyobcowanych lub mających zahamowania społeczne, niesamodzielnych, lubiących dominować, o skłonnościach sadystycznych, nie umiejących wyrażać własnych uczuć, a czasami masochistycznych [T. Witkowski – Zakazana Psychologia] [D. I. Templer – Analyzing the psychotherapeutic]
Przyznam się Państwu, że wcale mnie to nie dziwi. Osobiście uważam, że większość psychologów to ludzie, którzy mają największe problemy z samym sobą. Chcą pomagać innym (tak mówią), bo sami w życiu doznali tyle cierpienia, lub na tyle przeraża ich to cierpienie widoczne w świecie, że chcieliby „ugłaskać świat, uratować go”. To stanowisko może być zauważalne u niektórych kandydatek na psychologów, które w realnym świecie ciężko sobie radzą. Jest tu również mnóstwo drapieżników i cwaniaków, którzy żerują na ludzkiej bezradności i po prostu najzwyczajniej ich wykorzystują i oszukują – to domena panów, różnych „coachów” rodem z Amwaya. Miałem styczność z paroma psychologami i nie byli to ludzie, którzy by nawet stwarzali wrażenie kogoś tak pewnego siebie jak chociażby Maria Rotkiel (nie znam kobiety, ale przynajmniej nie wygląda jak sierotka Marysia). Nawet kiedyś byłem na kilku wizytach u jednej pani psycholog i powiem Państwu szczerze, że było to dla mnie wyczerpujące przeżycie. Wystarczy, że spojrzałem na tą buźkę pełną litości (babeczka musiała dostawać nieźle po tyłku w podstawówce od kolegów) i cała ta aura chyba przechodziła na mnie. A może to moje nastawienie? Postanowiłem, że psycholog nie będzie mi do niczego potrzebny. Uważam, że zamiast psychologów potrzebni nam są prawdziwi przyjaciele. Co zrobić, gdy ich nie masz? Na pewno nie kupisz sobie przyjaźni psychologa. Znajdź prawdziwego przyjaciela, a najlepiej sam zostań swoim najlepszym psychologiem. Zanim to zrobisz, oddziel ziarna od plew.
W OGRODZIE PEŁNYM CHWASTÓW – „PSYCHOBIZNES”
O dobrego fachowca w czymkolwiek bardzo trudno. Znalezienie dobrego mechanika samochodowego, sklepu ze zdrową żywnością nie jest łatwe, a co dopiero lekarza czy psychologa. Przypomnij sobie swoją klasę w podstawówce. Ilu było cwaniaków, obiboków, zwykłych tępaków, a ilu mądrych i naprawdę uczących się? Tak, to właśnie oni teraz tworzą społeczeństwo; są mechanikami, piekarzami, lekarzami, psychologami. O ile w przypadku mechanika, metody kontroli i weryfikacji jego umiejętności są w miarę łatwe, to w przypadku lekarzy, czy ludzi, którzy są fachowcami w dziedzinie ludzkiej psychiki, jest to po prostu bardzo bardzo trudne, a czasami wręcz niemożliwe. To wspaniały obszar dla pojawienia się wszelkiej maści oszustów i ludzi ślepo wierzących w skuteczność pojawiających się nowych „psychoterapii”, które obecnie wyrastają jak grzyby po deszczu. Sprzyja temu prawo, a działalność gospodarczą pod szyldem psychoterapia, bez psychologicznego wykształcenia może dziś prowadzić nawet nauczyciel wf-u ;) Co ciekawe, niektóre metody „terapii”, które budzą wątpliwości, są w programach studiów psychologicznych mimo że nie zostały jednoznacznie zweryfikowane zgodnie z metodologią naukową.
Niektóre chwasty
PSYCHOANALIZA (Freud)
„(...) jest intensywną i długotrwałą techniką badania nieświadomych motywów i konfliktów u neurotycznych, dręczonych lękiem osób. (...) teoria Freudowska uważa zaburzenia lękowe za efekt niezdolności do adekwatnego rozwiązywania konfliktów wewnętrznych między nieświadomymi, irracjonalnymi impulsami (id), a zintegrowanymi ograniczeniami społecznymi nakładanymi przez (superego). Celem psychoanalizy jest ustanowienie wewnątrzpsychicznej harmonii, która rozszerza u danej osoby świadomość sił id, zmniejsza nadmierną uległość wobec wymagań superego oraz wzmacnia ego. [Gerrig, Zimbardo – Psychologia i Życie]
Spokojnie, już biorę w swą piękną dłoń pianisty lekkie pióro i tłumaczę:
„Id, Ego, Superego”
Króciutko. Człowiek rodząc się ma prymitywne popędy (id) (jedzenie, seks, popęd agresji, chęć posiadania itd.), które chce zaspakajać. W trakcie dorastania, społeczeństwo „instaluje” w nim „hamulce” dla id – zasady, normy społeczne. Jest to konieczne, by człowiek mógł funkcjonować w społeczeństwie. Gdyby nie było tych hamulców, życie byłoby dżunglą. Np. mężczyzna widząc ładną kobietę doznałby podniecenia i nie pytając jej o zgodę zgwałciłby ją. Ona jeśliby przeżyła, zapłakana poskarżyłaby się swojemu facetowi, a ten w odwecie zarżnąłby gościa. Potem rodzina gościa by się mściła itd. itd.; byłaby rzeź na ziemi, taka jak w czasach pierwotnych, a ludzie nie dożywaliby nawet wczesnej emerytury. Te normy i zasady tworzą w psychice człowieka pewien ideał postępowania (superego). Ego to nasza ja, nasza rzeczywistość i jest między młotem (id), a kowadłem (superego). Gdy ego potrafi „poradzić sobie” z id i superego, następuje – powiedzmy – stan względnej równowagi; osoba jest zdrowa. Człowiek po prostu żyje bez „uciążliwego i nieznośnego konfliktu” między swoimi potrzebami (troszkę je ogranicza), a tym czego wymaga od niego środowisko (rodzina, przyjaciele, współpracownicy... - nie podporządkowuje się im zupełnie, by zmniejszyć swoją uległość). Mówiąc bezczelnie: człowiek chce ugrać jak najwięcej dla siebie, zachowując jak najlepsze relacje z otoczeniem. Ego to taki psychiczny kapitalista i kieruje się zasadą minimalizacji kosztów i maksymalizacji zysków ;) Oczywiście konflikt i tak się pojawia u każdego (zgadza się?), a zadaniem „zdrowego ego” jest ograniczenie go do minimum.
(Wstawka – zauważyliście, że jako 100% mężczyzna w id umiejscowiłem na pierwszym miejscu jedzenie i seks? :D Zrobiłem to całkowicie nieświadomie – takie priorytety ;) Są zgodne z priorytetami większości moich męskich braci, pustych emocjonalnie zwierzów, którzy – zdaniem pań – nie potrafią opanować prymitywnej chuci, no i oczywiście są niedojrzali. No cóż, takie my som ;) Jestem teraz w górach i sam się śmieję do monitora, a mama, którą dziś męczyłem na nartach, mówi mi, że tylko ja jestem zadowolony z tego co sam napiszę, i nikt inny. Proszę was, powiedzcie, że to nieprawda, dajcie mi głaska ;) ) Chce waszych lajków!
„Terapia – odzyskiwanie i maglowanie wspomnień”
Gdy ego sobie nie radzi (lęki, konflikty wewnętrzne...), do akcji wkracza Psychoanaliza ;) O ile fundament psychoanalizy (id, ego, superego) jest dosyć sensowny (przynajmniej dla mnie), to rozbudowa tej teorii przez Freuda nie jest już taka łatwa w odbiorze i budzi wątpliwości. Freud uznał, że przyczyną lęków i różnych zaburzeń psychicznych są trudne przeżycia z dzieciństwa, które były na tyle silne, że zostały wyparte ze świadomości – to taki mechanizm obronny, by jednostka nie zadręczyła się ciągle powracającymi przykrymi wspomnieniami. Jednak to „ukryte” wspomnienie ciągle daje o sobie znać w postaci różnych dolegliwości: lęki, fobie itd. W trakcie analizy psychoanalityk próbuje „wyciągnąć” wyparte wspomnienia do świadomości i następnie się je przepracowuje – emocje, które zostały wtedy stłumione znajdują ujście i człowiek wraca do zdrowia. Mechanizm wyparcia, czyli zepchnięcie do nieświadomości przykrych przeżyć, nie został jednak do tej pory jednoznacznie zweryfikowany naukowo. W trakcie wielkiego bumu w USA, psychoanaliza była i w dalszym ciągu jest zaledwie teorią, a nie zweryfikowaną empirycznie terapią.
„Co czwarta kobieta przynajmniej raz w życiu została zgwałcona, co trzecia lub co druga była wykorzystywana seksualnie w dzieciństwie, najczęściej przez kogoś z rodziny, 50-60% pacjentów oddziałów psychiatrycznych było w dzieciństwie fizycznie lub seksualnie molestowanych, 50 tys. z ogólnej liczby 255 tys. terapeutów jest przekonanych o tym, że ich pacjenci byli w dzieciństwie molestowani seksualnie, choć większość takie wspomnienia wyparła. To obraz amerykańskiego społeczeństwa lat 80-tych XX wieku, stworzony na podstawie badań ankietowych i relacji terapeutów. (...) Niestety, o ile problem molestowania seksualnego, szczególnie dzieci, jest rzeczywistym problemem, o tyle skala w jakiej został przedstawiony jest wymysłem terapeutów, którzy nie tylko oparli swoje koncepcje na fałszywych teoriach, ale wmieszali do swojej pracy ideologię. Niewielu z nich wycofało się jednak ze swoich koncepcji, bo „odkrywanie” molestowania seksualnego w pamięci pacjentów okazało się nieźle prosperującym biznesem, który nadal ma się dobrze. (...) działaczki ruchu wyzwolenia kobiet, Bass i Davis, prowadząc grupy spotkaniowe kobiet zauważyły, że część z nich potrafi się zwierzyć ze swoich przykrych doświadczeń seksualnych z przeszłości. Zwierzenia takie nieodmiennie spotykały się ze współczuciem i wsparciem udzielanym przez inne kobiety. Ofiary molestowania stawały się swego rodzaju „gwiazdami” w grupie. Zachęcało to inne kobiety do podobnych zwierzeń. Kiedy terapeutki podsuwały pomysł, że podobne zdarzenia mogły zostać (zgodnie z koncepcją Freuda) wyparte z pamięci, pomagało to w „odzyskiwaniu” pamięci, usprawiedliwiało jej niedoskonałości. Im więcej było podobnych przypadków, tym bardziej stawały się one normą, a grupa wytwarzała „kulturę ofiary”. Teraz te kobiety, które nie mogły sobie przypomnieć swoich złych doświadczeń czuły się w jakiś sposób gorsze, co znowu sprzyjało „odzyskiwaniu pamięci” [T. Witkowski – Zakazana Psychologia Tom I] Ale wróćmy do Freuda.
Słynny Filozof - Facbook
Komentarze (43)
najlepsze
Mamy wokół siebie mnóstwo bakterii i wirósów i nie każdy organizm radzi sobie z nimi tak dobrze. Poza tym co do samych psychologów - wiele lekarzy też miało problemy ze zdrowiem, albo ktoś w domu jest
Nie napisałam, że dzieciństwo jest najważniejsze, ale że jest również ważne - wiadomo, że wiele czynników na
Co do psychoterapii -
Nawet nieszczesna psychoterapia psychodynamiczna dostala jakies naukowe wsparcie.
Osoby ktore krytykuja brak naukowego podejscia w psychologii dowodza swojego braku znajomosci metody naukowej. Z definicji experyment naukowy musi byc powtarzalny. Skomplikowanie i niepowtarzalnosc ludzkiego umyslu jest tak duza, ze da
A tym strzeliłaś sobie w kolano, bo to dokładnie Witkowski napisał w swojej książce, proponuję kupić.
Ile jeszcze będą chodzić do nlpistów i coachów uprawiających sztukę niepodpartą badaniami, bo przecież psycholog jest od czubków.
Artykuł z cyklu nie znam się to się wypowiem.
Psycholog be, psychoterapia be
Do psychologii społecznej, pułapek myślenia i psychologii ewolucyjnej, a potem jakieś przemyślenia publikować.