Jeśli chcemy mieć nadzieję zrozumieć kiedyś inteligentnych kosmitów (czy nawet zorientować się, że są inteligentni) musimy przejść "test ośmiornicy" (czy ogólniej głowonoga, ale ośmiornice mają największe mózgi i póki co wykazują najwięcej interesujących zachowań). Najinteligentniejsze z bezkręgowców dzieli od nas około 500-600 mln lat ewolucyjnej historii, a nasi wspólni przodkowie pochodzą z czasów pierwszych zwierząt. Ich układ nerwowy kształtował się w całkowitym oderwaniu od naszego, dając nam szansę badania zupełnie różnego od nas ewolucyjnego eksperymentu z inteligencją.
Trzy rzeczy rzucają się w oczy - decentralizacja układu nerwowego (ok. 3/5 neuronów tego stworzenia nie znajduje się w mózgu, tylko w mackach, a i sam mózg nie jest wielce podobny w budowie do naszych), skrajnie samotniczy tryb życia ośmiornicy (kiedy mózgi naczelnych, ptaków czy delfinów ewoluowały pod presją wymagań społecznego życia, rozwój mózgu głowonogów przypuszczalnie związany jest z porzuceniem przez nie ochronnej skorupy) i niezrównana zdolność kamuflażu (trudno sobie wyobrazić, by zdolności prezentowane szczególnie przez Thaumoctopus mimicus nie wskazywały na niezwykłe zdolności nauki, nie mówiąc o szybkim podejmowaniu decyzji).
Używają narzędzi, otwierają słoiki bez treningu, pokonują labirynty, błyskawicznie się uczą (możliwe, że także przez obserwację), mają osobowość, zapamiętują i rozróżniają ludzi, bawią się, podejmują szybkie i skomplikowane decyzje, komunikują się zmieniając ubarwienie, ich układ nerwowy składa się z 0,5 mld neuronów (porównywalnie z psem lub kotem). A to wszystko tylko kilka rzeczy, które my postrzegamy jako inteligentne zachowania, z naszej perspektywy kręgowca.
Filozof Thomas Nagel zadał pytanie "jak to jest być nietoperzem?". Doszedł do wniosku, że nie jest możliwe wyobrażenie sobie, jak to jest być stworzeniem, które postrzega świat zmysłami tak różnymi od naszych. A przecież to nie tak odległy kuzyn, ssak. Jakie mamy szanse zrozumieć jak to jest być stworzeniem tak dla nas obcym, jak ośmiornica? A co dopiero kosmitą, nieposiadającym z nami żadnego ewolucyjnego pokrewieństwa?
Jedno jest pocieszające - wszelkie podobieństwa w funkcjonowaniu mózgu inteligentnych kręgowców i ośmiornic, które poznaliśmy i poznamy, wskazują na potencjalną uniwersalność tych mechanizmów w rozwoju inteligencji.
To tylko szybkie streszczenie tematu, jeśli kogoś zainteresowałem:
Deep Intellect
How do octopuses think? (podcast, ale dostępny jest transkrypt - trzeba kliknąć "Show")
Cephalopod intelligence
Is the octopus really the invertebrate intellect of the sea?
Komentarze (7)
najlepsze
Nasuwa się myśl, że gdyby były stadne i długowieczne, mogłyby być jeszcze inteligentniejsze. Z drugiej strony, może to tylko próba wpasowania je w nasze schematy.
- ośmiornice mają dominujące lewe lub prawe oko i preferencję do używania macek ze związanej z nim strony;
- matka dba o jajeczka i umiera po wykluciu się małych ośmiornic;
- wszystkie ośmiornice są jadowite;
- są powody, by przypuszczać, że widzą... skórą;
Komentarz usunięty przez moderatora
http://www.polskieradio.pl/23/266/Artykul/193207,Fascynujacy-swiat-osmiornic
http://igorks.blogspot.com/2010/07/paul-i-inteligencja-osmiornic.html
Swoją drogą niezły plagiator z tego osobnika. Zastanawiam się czy Chińczycy nie pochodzą od ośmiornic.