JAK PORNOGRAFIA WPŁYWA NA TWÓJ MÓZG?
Powszechny dostęp do szerokopasmowego internetu w ostatnim dwudziestoleciu zwiększył konsumpcję internetowej pornografii i dziś praktycznie uważa się to za normę.
Natomiast równolegle tworzą się ruchy społeczne zachęcające do ograniczania pornografii i masturbacji (bo często tym kończy się jej konsumpcja) takie jak np. #NoFap.
O co więc chodzi?
Zacznijmy od biologii. Ludzki organizm zasadniczo zbudowany jest z dwóch rodzajów komórek - germen i soma.
Pierwsze odpowiadają za utrzymanie i przekazywanie naszego kodu genetycznego. Komórki somatyczne zaś, w uproszczeniu, za ochronę tych pierwszych i zapewnienie im odpowiednich warunków do pracy.
Nazwa tych drugiego rodzaju komórek odnosi się do tego co uznajesz za siebie samego - soma.
Ludzka, biologiczna natura chce by soma żyła tak długo by komórki rozrodcze mogły przekazać dalej materiał genetyczny. Twoje DNA jest tam dzięki nieustannej rywalizacji genetycznej niezliczonej ilość som, które brały w tym udział przed Tobą i Twoimi przodkami. Stąd pragnieniem natury jest byś kontynuował przekazywanie cennego materiału genetycznego.
Po co ten wstęp? Chodzi o to, aby podkreślić, jak wysoko na liście priorytetów znajduje się rozmnażanie płciowe u istot żywych.
Weźmy na przykład małe, podobne do myszy, stworzenie zwane chutliwcami. Samce żyją bardzo krótko, ponieważ w pewnym momencie kończą im się wszystkie plemniki. Kiedy do tego dochodzi, zaczynają agresywnie kopulować z jak największą liczbą samic. Niestrudzenie odbywając stosunki bez końca do tego stopnia, że ich futro odpada, mają krwotok wewnętrzny, a ich układ odpornościowy zawodzi, pozostawiając je z gangreną i tak aż do momentu, w którym zdechną. Na szczęście my, ludzie, naturalnie nie tracimy zdolności do wytwarzania plemników i jesteśmy bardzo chętni do życia mimo to. Mamy bardzo silny imperatyw, aby się zabezpieczyć, wyżywić i przeżyć przez to, że istnieje wiele mechanizmów motywujących nas do tego, w szczególności mózg ma w sobie wszechmocny układ dopaminowy. Ma motywować Cię do robienia rzeczy, które pomogą Ci przetrwać.
Oczywiście reprodukcja to bardzo silny imperatyw. Dlatego nie dziwi, że układ dopaminowy wydaje się znacząco reagować kiedy nadąża się okazja do odbycia stosunku i reprodukcji.
Porównując badanie z 1999 r. z Uniwersytetu z Cagliari z badaniem z 1997 r. z Uniwersytetu Kolumbii Brytyjskiej możemy zauważyć, że produkcja dopaminy podczas stosunku jest około dwa razy większa niż podczas jedzenia.
Jeśli cofniemy się do epoki paleolitu, kiedy mózg stanowiący zaplecze układu dopaminy się rozwijał, te możliwości reprodukcyjne nie pojawiały się zbyt często. Całe 2 miliony lat paleolitu, począwszy od pierwszego gatunku Homo, gęstość zaludnienia była niska - być może nie więcej niż jedna osoba na kilometr kwadratowy. Potencjalne możliwości reprodukcyjne były bardzo ograniczone przez sam fakt że nie było tak wielu ludzi, z którymi można było odbyć stosunek. Mózg opracował, więc pewne strategie maksymalizacji szans na reprodukcję. Na przykład dane zwierzę może zaspokoić się seksualnie po wielokrotnym stosunku z tym samym partnerem, ale poziom dopaminy będzie malał, a motywacja wraz z nią. Natomiast jeśli jednak pojawi się zupełnie nowy partner, to dopamina i motywacja do stosunku wystrzeli w górę - to strategia ma maksymalizować całkowity potencjał reprodukcyjny.
Australijski eksperyment wykazał, że poziom dopaminy badanych, którzy obejrzeli ten sam materiał pornograficzny 22 razy, a następnie pokazano im nowy, wystrzelił w górę. To nie po prostu zwykła nagość, ale nowość powoduje gwałtowne podniecenie i na tym polega siła pornografii w dobie szerokopasmowego internetu. Wykorzystuje ten mechanizm, zapewniając natychmiastowy dostęp do praktycznie nieograniczonej liczby bodźców stymulujących wytwarzanie dopaminy - w ciągu 30 minut, możesz zobaczyć więcej nagich osób w sytuacjach erotycznych niż Twoi przodkowie widzieli wszystkich ludzi przez całe swoje życie. Nie wspominając o liczbie tych ludzi, z którymi faktycznie mieliby szansę odbyć stosunek. W ten sposób pornografia internetowa wykorzystuje programowanie Twojego mózgu, aby utrzymać Twoją uwagę przez wiele godzin. Marnujesz czas, ale prawdziwym problemem jest to, jak każda dawka pornografii kształtuje nieustannie Twój mózg, ponieważ mózg jest plastyczny – może się zmienić na podstawie otoczenia i Twoich zachowań. Przykładowo, w przypadku pacjentów po udarze, którzy utracili władzę nad kończynami, lekarze uważali, że powrót do zdrowia jest niemożliwy. Wprowadzono jednak nową strategię, która obejmowała takie sposoby, jak wkładanie zdrowej ręki pacjenta do rękawicy kuchennej i przyklejanie jej taśmą klejącą do ciała, pacjenci nie mieli innego wyboru, jak tylko próbować użyć niedziałającej kończyny. Po wielu frustrujących praktykach ich mózgi zaczęły się zmieniać w odpowiedzi na to zachowanie. Mózg przestawił różne obszary mózgu do kontrolowania tej kończyny i niedowład ustępował.
Oznacza to, że mózg jest w stanie zmienić swoją budową w celu odzyskania zdrowia, ale potrafi też pogorszyć jego stan…
Chodzi o to, że sposób, w jaki jakaś treść dostaje się do Twojego mózgu jest tak samo ważna, jeśli nie ważniejsza, jak sam przekaz. W naszym przypadku bez szybkiego internetu przekaz treści o charakterze erotycznym miałby mniejszy zdolność wywoływania negatywnych zmian w mózgu.
Ponieważ środek przekazu jest tak ważny, przyjrzyjmy się najpierw, jak po prostu internet sam w sobie może uzależniać nawet jeśli szukasz całkowicie bezpiecznych treści po pracy lub szkole. Wspomniany wcześniej neuroprzekaźnik dopamina to drzwi do uzależnienia. Możesz otworzyć te drzwi za pomocą substancji lub zachowań. Zapomina się o tym, ale dopamina nie jest cząsteczką przyjemności, ale to cząsteczka, która kontroluje pragnienie przyjemności. Dopamina jest uwalniana, gdy otrzymujesz nową lub nieoczekiwaną nagrodę, początkowo jej celem jest aby dowiedzieć się, jakie zachowanie dało ci tę nagrodę. Po wykonaniu tego kroku dopamina jest uwalniana, gdy rozpoznasz, że znajdujesz się w sytuacji kiedy to konkretne zachowanie może dać ci nagrodę. Celem tej dopaminy jest zmotywowanie Cię do danego zachowania. W ten sposób leki wykorzystują układ dopaminowy. Wszystkie narkotyki uzależniające zapewniają ogromne poziomy dopaminy, więc Twój mózg myśli, że właśnie otrzymałeś najlepszą, nieoczekiwaną nagrodę w historii. Tak więc wszystko, co doprowadziło do uzyskania tej substancji, jest mocno zakodowane w pamięci. W ten sposób uzależnieni rozwijają silne wyzwalacze np. mogą zobaczyć zaułek, w którym kupili jakiś narkotyk w przeszłości, a ich mózg napełni ich dopaminą, która mówi „Pospiesz się i zrób to co niezbędne do uzyskania tej substancji!” W ten sam sposób Twój nos może przyzwyczaić się do nieprzyjemnego zapachu, jeśli będziesz się nim napawał wystarczająco długo. Mózg także może przyzwyczaić się do wysokiego poziomu dopaminy. Kiedy mózg jest często narażony na podwyższoną dopaminę, receptory dopaminy zmniejszają się i obniżają poziom regulacji, a potem zapotrzebowanie na dawkę dopaminy, rośnie by uzyskać ten sam efekt. Obniżenie poziomu receptorów dopaminowych jest powszechnym objawem uzależnienia. Tak więc osoba zażywająca narkotyki traci zainteresowanie codziennymi czynnościami, ponieważ nie zapewniają tyle dopaminy, co narkotyk, więc nie są zmotywowani do wykonywania tej czynności. Mózg zaczyna faworyzować rzecz z najwyższą dawką dopaminy i pragnieniem. Substancja musi stawać się coraz silniejsza.
Uzależnienia behawioralne powodują tę samą sytuację obniżającą czułość receptora dopaminy jak przy uzależnieniu fizycznym. Siła uzależniająca internetu bierze się z tego, że jest on maszyną nowości. Nowość to coś, na co szczególnie reaguje dopamina. Nowe informacje są interpretowane przez mózg jako nagroda. Możesz uzyskać nowe zdjęcie do przeciągnięcia na tumblerze, nowe linki do kliknięcia na wykopie i nowe wpisy do przewijania na fejsie. Twój mózg bardzo szybko uczy się, że kiedy trzymasz telefon, możesz wykonywać bardzo proste czynności jak machnięcie kciukiem, aby uzyskać nowe informacje. Tak więc sam widok telefonu powoduje niewielki wzrost dopaminy, co motywuje Cię do przesuwania i dostajesz nagrodę np. nowe zdjęcie, ale szansa na otrzymanie nowej informacji pojawia się ponownie tak szybko, jak Twój internet może załadować kolejną stronę. Twój mózg rozumie, że teraz pojawia się kolejna szansa na nagrodę, więc Twoja dopamina ponownie się podnosi i cykl się powtarza. Ta niekończąca się nowość utrzymuje Twój poziom dopaminy na podwyższonym poziomie, co prowadzi do obniżania poziomu receptorów i towarzyszą temu inne objawy uzależnienia. Może być trudno zrozumieć, w jaki sposób facebook może spowodować wzrost dopaminy, tak jak heroina, ale to prawda. Ważna jest tutaj częstotliwość wzrostu dopaminy. Szybkie machnięcie kciukiem to wszystko, czego potrzebujesz, aby uświadomić swojemu mózgowi, że korzystanie z Internetu jest cennym, ważnym doświadczeniem.
Teraz weźmy ten i tak już uzależniający charakter internetu i połączmy to z faktem że najstarszy schemat naszego mózgu chce, abyśmy byli super zmotywowani przez wszystko co erotyczne i zobaczymy jak pornografia internetowa ma duży potencjał do kształtowania mózgu.
Według Dr. Donalda Hiltona prześwietlenia mózgów osób oglądających pornografię wykazują takie same zmiany jak w mózgach narkomanów.
W szczególności podatność na materiały pornograficzne w połączeniu z niższym zainteresowaniem pozostałymi bodźcami oraz mniejsza aktywność w korze przedczołowej. Kora mózgowa tj. obszar mózgu odpowiedzialny za samokontrolę zaczyna zmniejszać swoją aktywność. Oznacza to, że Twój ośrodek nagród staje się bardziej responsywny i podekscytowany pornografią, a mniej podekscytowany życiem i coraz trudniej jest Ci się kontrolować.
Można spekulować jak częsty kontakt z pornografią powoduje takie zmiany, ale tak to nie działa. Zmiany pojawiają się w spektrum - każdy kontakt zmienia mózg i im jest o częstszy i bardziej nasilony tym zmiany będą większe. Badanie przeprowadzone w Instytucie Maksa Plancka wykazało, że nawet mężczyźni, którzy byli niesklasyfikowany jako uzależnieni, wykazywali zmiany w mózgu związane z uzależnieniem. Więcej godzin tygodniowo oglądania pornografii internetowej wiązało się ze zmniejszeniem istoty szarej w obszarach mózgu zaangażowanych w motywację i podejmowanie decyzji. Połączenia nerwowe między systemem nagrody a korą przedczołową pogorszyły się w związku z oglądaniem pornografii. To jest hipofrontalność, o której było wyżej.
Badania wykazały również, że:
- 60% zaawansowanych użytkowników pornografii miało zaburzania wzwodu lub niskie libido,
- Występuje wysoka reaktywność wywołana sygnałem w ośrodku nagrody tj. zachowanie jak oglądanie modelki w bikini podczas czytania wiadomości może wywołać silne pragnienie oglądania pornografii
- Użytkownicy mieli coraz większe pragnienia oglądania pornografii, ale coraz mniejszą satysfakcję z tej czynności - jest to kluczowy wzorzec obserwowany w uzależnieniu od narkotyków.
- Występowały trudności w utrzymaniu erekcji z prawdziwym partnerem, ale bez problemów z erekcją podczas konsumpcji pornografii.
- Istniał nietypowa pogłębiająca się fobia społeczna lub brak pewności siebie
- Badani byli niezdolni do koncentracji i odczuwali skrajny niepokój
- Badani mieli depresję, lęki i brak koncentracji
W przypadku kilku mężczyzn, którzy wzięli udział w odwyku od pornografii zauważono znaczący wzrost pewności siebie, zaufania, zmniejszenie lęku i zwiększenie koncentracji. Niektórzy mężczyźni, u których zdiagnozowano wcześniej ADHD, stwierdzili, że ich objawy znacząco zmalały do tego stopnia, że przestali polegać na lekach.
To dlatego, że objawy pojawiają się w związku ze zmianami w mózgu związanymi z uzależnieniem, ponieważ ośrodek nagrody wpływa na emocje, nastrój, funkcje poznawcze i radzenie sobie ze stresem, a także na autonomiczny układ nerwy i układ hormonalny.
Przykładowo przypadki takie jak fobia społeczna, depracja, brak motywacji, zaburzenia erekcji i problemy z koncentracją wiążą się z niskim poziomem dopaminy i ograniczonymi receptorami D2.
W przypadku stosunków z prawdziwym partnerem pornografia może przeprogramować mózg w zakresie oczekiwań wobec stosunku płciowego.
Nawet jeśli intensywny użytkownik pornografii świadomie zdaje sobie sprawę z tego, że jego partner jest atrakcyjny fizycznie i powinien być bardziej podekscytowany prawdziwym stosunkiem, to przez fakt, że przeprogramowany mózg zaczął utożsamiani stosunek z ciągiem przeglądania wielu partnerów na ekranie komputera (co daje tylko odczucia wizualne, a nie sensoryczne), prawdziwy stosunek nie uruchomi ośrodka nagrody w taki sam sposób jak u zdrowej osoby, a sam stosunek nie będzie tak satysfakcjonujący.
Jednocześnie bodźcieć musi być coraz silniejszy. Dlatego też osoby uzależnione od pornografii szukają filmów, w których zachowania seksualne są coraz bardziej ekstremalne (np. coraz większa eksploatacja kobiety) albo odgrywane sytuacje są coraz bardziej niecodzienne (np. wbrew normom kulturowym).
Wracając do komórek i naszego podstawowego zadania jakim jest przekazywanie materiału genetycznego możemy stwierdzić, że odizolowaliśmy doświadczenia seksualne i sprowadziliśmy je wyłącznie do doznań wizualnych, a następnie umożliwiliśmy sobie ciągłe oglądanie nowych bodźców. Tym samym oddzieliliśmy zachętę od jej celu.
Źródło:
1. Wilson Gary, Your Brain on Porn: Internet Pornography and the Emerging Science of Addiction, Commonwealth Publishing, 2015.
2. Doidge Norman, The Brain That Changes Itself: Stories of Personal Triumph from the Frontiers of Brain Science, Penguin Books, 2007.
Komentarze (13)
najlepsze
- 60% zaawansowanych użytkowników pornografii miało zaburzania wzwodu lub niskie libido,
- Występuje wysoka reaktywność wywołana sygnałem w ośrodku nagrody tj. zachowanie jak oglądanie modelki w bikini podczas czytania wiadomości może wywołać silne pragnienie oglądania pornografii
-
@t_e_o_m_o: Może i tak. Czasem się tu na wykopie pojawia, a najczęstszy komentarz jaki otrzymuje to:
"- dziadku, nie tutaj!"
Jedni lewą ręką trzymają myszkę inni jojstik ( ͡° ͜ʖ ͡°)
Gwałci go
Co do przekonania ze dopiero szerokopasmowy net zapewnil dobry dostep do pornografi to jest to blad. Wczesniej byly materialy na plytach cd a wczesniej na kasetach vhs. W tym, podobnie jak filmy fabularne, mozna bylo pozyczac z wypozyczalni czy tez taniej, na dluzej i wieksza oferte(oraz bez przejmowania sie wiekiem pozyczajacych ;)) od owczesnych "piratow".
Byly tez wczesniej i potem rownolegle