Sytuacja ludu śląskiego. "Lud górnośląski był zawsze sługą nigdy panem. Zawsze posłuchał. zawsze milczał; nigdy nie był panem swego losu, zawsze przedmiotem targu politycznego. Nie miał nic własnego. Ziemia, która obrabiał, strzecha pod która mieszkał, progi, po których chodził – to wszystko...