PORADNIKI CIEMNIOWE 1 - wprowadzenie
Jeśli to czytasz, z jakiegoś powodu zainteresowała cię fotografia tradycyjna. To wspaniały sposób na spędzanie czasu, jednak miej na uwadze, że dla uzyskania dobrych efektów, będzie ona od ciebie wymagać sporej cierpliwości. Dopiero, gdy zdobędziesz wiedzę i doświadczenie, będzie czas na pełne odprężęnie w ciemni. W początkowym etapie pilnuj sam siebie, zdobywaj wiedzę i próbuj.
Jesteś gotowy na podjęcie wyzwania? Jeśli tak, zaczynajmy.
Poradnik będzie dzielił się na tekst,
PODPOWIEDZI i
ZADANIA DOMOWE. Podpowiedzi to takie użyteczne rady od serca ;-), zadania domowe to Twój wkład - nie mogę wszystkiego opisać, bo by się wykop zaciął, poza tym chciałbym Cię skłonić do własnych analiz i poszukiwania informacji.
Część 1 - wybór aparatu
Z oczywistych względów, jeśli masz już aparat, możesz ominąć tę część.
W fotografii tradycyjnej, główny podział aparatów rozbija się o format. W uproszczeniu, możemy wyróżnić trzy główne rodzaje:
Mały obrazek (film typu 135, rozmiar klatki 24x36mm).
Średni format (film typu 120 lub 220, wysokość klatki 60mm, długość - zależna od typu aparatu - spotykamy głównie 6x4,5, 6x6, 6x7, 6x8, 6x9).
Wielki format (film arkuszowy, w wielu rozmiarach zależnych od typu aparatu, najpopularniejszy to 4x5").
Jeśli zamierzasz fotografować dynamiczne sceny, sport, dzieci, lub po prostu być bardzo dyskretnym, polecam Ci dobry aparat małoobrazkowy. Konstrukcje radzieckie odradzam. Rozglądnij się na portalach z ogłoszeniami lub aukcyjnych za jakąś Minoltą, albo innym japońskim aparatem.
Minolty z mocowaniem Minolta/Sony A-Mount są dostępne za niewielkie pieniądze, a obiektywy Minolty wyróżniają się doskonałą jakością. Jeśli nie wiesz, jaki model wybrać, sugerowałbym półprofesjonalną Minoltę 800si, jest to niedrogi aparat z bardzo szybkim AF i wszystkimi potrzebnymi funkcjami. Jeśli masz więcej pieniędzy, możesz pokusić się na Minoltę Dynax 7 lub 9. Do tego dokup obiektyw 35-70/4, a będziesz mieć świetny zestaw za niską cenę (ok. 200zł).
Do każdego innego zastosowania, zainwestuj w średni format. Aparaty te są droższe, ale dają znaczną przewagę jakościową. Sam żałuję, że do moich prac portretowych kupiłem, jako pierwszy, aparat małoobrazkowy - potem dokupowałem obiektywy, lampy systemowe, i stwierdziłem, że fajnie byłoby mieć średni format.
Doskonałym aparatem średnioformatowym dla początkującego jest
Zenza Bronica SQ-Ai z podstawowym obiektywem 80mm, lub
Mamiya C330 Professional S, albo
Mamiya C220 Professional F.
ZADANIE DOMOWE: obejrzyj sobie w internecie te trzy aparaty średnioformatowe, znajdź różnice w ich budowie. Przeanalizuj zalety i wady każdej z konstrukcji na bazie informacji tam znalezionych.
Zapewne zastanawiasz się, czemu nic nie piszę o aparacie wielkoformatowym. Odradzam taki sprzęt na początek, rodzi on wiele problemów, które mogłyby cię stłamsić na starcie.
PODPOWIEDŹ: Jeżeli dalej nie wiesz, jaki aparat wybrać, kup aparat średnioformatowy.
PODPOWIEDŹ: Rozglądając się za innymi modelami, niż podałem, zwracaj uwagę na wiek konstrukcji. Mechanika w aparatach to mechanizmy bardzo precyzyjne, im aparat młodszy, tym lepiej. Specjalnie poleciłem Ci jak najnowsze konstrukcje, żebyś nie musiał zaprzątać sobie głowy problemami ze skisłym smarem w aparacie.
Część 2 - wybór materiałów
Masz już swoje cudo w rękach. Paczka już odpakowana, powoli zapoznajesz się z obsługą aparatu.
Co teraz?
Przede wszystkim, jeszcze niczym nie kręć, nie wciskaj nic na siłę.
Aparaty, przede wszystkim starsze konstrukcje, to bardzo delikatne urządzenia. Posadź tyłek na fotelu i przeczytaj na spokojnie instrukcję. Jeśłi nie byłą dołączona, znajdź w internecie.
OK, już wiesz, jak to działa, pora zamówić filmy - popularnie zwane "kliszami".
Zagadnienie wyboru filmu jest bardzo rozbudowane, w związku z tym skup się w tym miejscu i staraj się zrozumieć dokładnie.
Nie ma jakiegoś generalnego podziału rodzajów filmu, ale moim zdaniem najważniejszym podziałem jest rodzaj emulsji.
Rzuć okiem na schemat budowy filmu:
źródło: blog licor.com
Cała klisza "trzyma się" na folii, na którą nałożony jest mix żelatyny oraz drobinek halogenków srebra. To one odpowiadają za światłoczułe właściwości twojego filmu - ulegają naświetleniu przez aparat. Od tyłu jest nałożona warstwa antyhalacyjna - brzmi strasznie, ale jest to po prostu warstwa przeciwodbiciowa - nie pozwala światłu "odbić się" i powrócić do drobinek, gdyż jak łatwo sobie wyobrazić - powstaną wtedy nierzeczywiste efekty.
Ze względu na formę drobinek, rozróżniamy trzy rodzaje:
Starodawne filmy z jedną warstwą emulsji, o nieregularnych drobinkach, jedynym filmem tego typu na rynku jest Adox CHS. Do lat 60-tych, były to jedyne dostępne filmy.
Wyjątkową ich cechą jest fakt, że filmy te
doskonale reagują na różne rodzaje wywoływaczy. Różnice w czasie wywoływania, rodzaju wywoływacza itd. są bardzo widoczne.
Dodatkowo, filmy te doskonale oddają przejścia tonalne. Wymagają bardzo ostrożnej obróbki, emulsja jest miękka. Zwykle są one dostępne do czułości ISO100.
Zwykłe filmy, z płaskimi drobinkami lub połączeniem płaskich i nieregularnych. Są to najpopularniejsze teraz filmy, praktycznie każdy dostępny film należy do tej kategorii.
Filmy te w mniejszym stopniu reagują na różnice w obróbce, wyróżniają się twardszą emulsją, mają w emulsji mniej srebra. Są dostępne w całej palecie czułości, od ISO25 (Rollei RPX25) do ISO400 (Kodak Tri-X).
Nowoczesne filmy z emulsją typu T. Tę kategorię reprezentują najnowocześniejsze filmy Kodak T-Max, Ilford Delta, Fuji Acros.
Filmy te są najmniej wrażliwe na obróbkę, posiadają minimalną ilość srebra w emulsji. Drobinki są tu zupełnie płaskie.
PODPOWIEDŹ: Jeśli poszukujesz taniego i niezłego filmu, wesprzyj sąsiadów i kup klasycznego Fomapana 100 :-).
Kolejnym ważnym parametrem jest
czułość filmu, od którego zależy
wielkość ziarna i zwykle również kontrast.
Czułość określa ilość światła, jaką trzeba dostarczyć do filmu, dla prawidłowego naświetlenia (i w konsekwencji udanego zdjęcia).
Aby film był bardziej czuły, producent musi zwiększyć rozmiar pojedynczej drobinki - co prowadzi do
powiększonego ziarna.
Użyj wyobraźni, a na pewno zrozumiesz :-).
ZADANIE DOMOWE: Zwróć uwagę na porównanie rozmiarów klatek w poszczególnych formatach. Spróbuj sobie wyobrazić, czemu taka sama fotografia, wykonana aparatem małoobrazkowym i średnim formatem 6x9, przy użyciu filmu tej samej marki i czułości, będzie znacznie różnić się widocznością ziarna.
Na ziarno można wpływać w procesie wywoływania, podobnie jak na czułość (w ograniczonym zakresie). Zostało jeszcze sporo do powiedzenia na temat filmów, ale wiedzę tą będę płynnie wprowadzał w dalszych częściach.
Mam nadzieję, że się podoba :-).
Zachęcam do komentowania, pytań, wszelkich sugestii. :-)
Komentarze (2)
najlepsze