Wpis z mikrobloga

Lista książek pomagających zrozumieć funkcjonowanie świata

Dzień dobry, nazywam się Lech Balcerzak, jestem pisarzem i dziennikarzem. W starożytnych czasach jako Mobius tworzyłem oprogramowanie na komputer Amiga (muzyczne, graficzne), oraz gry (ale było to jeszcze dawniej, w czasach Commodore C-64 / C-16). Publikowałem też artykuły w rozmaitych czasopismach.

Poniższa lista przedstawia wybrany zbiór książek, i choć nie zawiera wszystkich dobrych, które przeczytałem, wyszczególnia te, które zrobiły na mnie kiedyś wrażenie, albo (pozycje współczesne) uznałem, że mogłyby trafić do kogoś na półkę, jako coś uzupełniającego jego zainteresowania (np. Quo vAIdis, Dragana). Spis jest z grubsza posortowany tematycznie.

Jak działa gospodarka i władza:

Ha-Joon Chang - 23 rzeczy, których nie mówią ci o kapitalizmie (przystępne obalanie mitów wolnorynkowych).
David Graeber - Dług. Pierwsze 5000 lat (antropologia pieniądza).
Robert Cialdini - Wywieranie wpływu na ludzi (biblia mechanizmów perswazji).
Paul-Loup Sulitzer - Bogacze (publicystyka, historia wielkich fortun od starożytności po współczesność)
Praca zbiorowa - Biblia e-biznesu 3.0 (potężna cegła dla tych, którzy zamiast dyskutować, próbują coś stworzyć).

Wielka panorama:

Jared Diamond - Strzelby, zarazki i maszyny (czemu historia potoczyła się tak, a nie inaczej; klasyka tematu "zrozumieć świat").
Carl Sagan - Kosmos (wciąż najlepsze wprowadzenie do naukowego patrzenia na rzeczywistość).
Bill Bryson - Krótka historia prawie wszystkiego (cała nauka w jednym, lekko podanym tomie).
Areta Szpura - Instrukcja obsługi przyszłości (publicystyka; wywiady z interesującymi ludźmi, aktywistami, publicystami, którzy robią coś, aby polepszyć nasze życie, zarówno w Polsce, jak i na planecie Ziemia).
Yuval Noah Harari - Sapiens - Od zwierząt do bogów (publicystyka, esej).
Yuval Noah Harari - Homo deus. Krótka historia jutra (publicystyka, esej).
Malcolm Gladwell - Błysk. Potęga przeczucia (publicystyka, esej).
Malcolm Gladwell - Punkt przełomowy. O małych przyczynach wielkich zmian (publicystyka, esej).

Umysł i natura ludzka:

Antonio Damasio - Błąd Kartezjusza: emocje, rozum i ludzki mózg (publicystyka, rzecz o świadomości).
Daniel Kahneman - Pułapki myślenia. O myśleniu szybkim i wolnym (publicystyka, potężna cegła z pogranicza psychologii i innych dziedzin wiedzy)
Richard Dawkins - Samolubny gen (klasyka gatunku).
Richard Dawkins - Ślepy zegarmistrz (publicystyka, rozprawa, ewolucja i natura).
Roger Penrose - Nowy umysł cesarza. O komputerach, umyśle i prawach fizyki (cegła o świadomości na tle kwantowych teorii).
Nassim Taleb - Czarny łabędź (rola przypadku i...).
Nassim Taleb - Antykruchość (...odporność na wstrząsy).
Stanisław Lem - Dialogi (gat. mieszany, powieść-publicystyka-esej, filozofia bytu).
Stanisław Lem - Filozofia przypadku (rozprawa, esej).
Stanisław Lem - Summa Technologiae (rozprawa, esej).

Media, technologia a społeczeństwo:

Neil Postman - Zabawmy się na śmierć (prorocza rzecz o kulturze rozrywki)
Shoshana Zuboff - Wiek kapitalizmu inwigilacji (jak dane stały się towarem, pozycja ciężka, ale interesująca).
Lech Balcerzak - Zabawa w Boga: Czy w niebie jest kapitalizm? Sztuczna inteligencja i przyszłość świata. Esej o cywilizacji, metawersum i globalnych wyzwaniach (gat. mieszany, publicystyka, powieść, esej).

AI i przyszłość:

Andrzej Dragan - Quo vAIdis (publicystyka, sztuczna inteligencja dla opornych)
Max Tegmark - Życie 3.0 (najlepszy wyważony współczesny przegląd scenariuszy AI; świetnie uzupełnia Dragana).
Ray Kurzweil - Nadchodzi osobliwość (publicystyka, sztuczna inteligencja)

Felietony, #fantastyka i lekka proza:

Melchior Wańkowicz - Tędy i owędy (lekkie felietony pisane specyficznym językiem).
Stefan Wiechecki (Wiech) - Wiech na 102 (satyrykon przedwojennej i powojennej Warszawy, wspaniała, oryginalna gwara warszawska)
Charles Stross - Accelerando (hard SF; technologiczna osobliwość pokazana od środka, jedyna w swoim rodzaju powieść; za oryginalny pomysł dostaje 10+/10)
Daniel Suarez - Demon (t. 1), Wolność (t. 2). (powieść technologiczna i ciekawa wizja cyfrowej demokracji bezpośredniej opartej o tzw. Holony, czyli małe, samowystarczalne obszary gospodarcze, gdzie zamiast polityków, społecznością kieruje rozproszony supermózg obywateli, procesowany na podstawie głosowań; zaczątek idei idealnego, samooptymalizującego się państwa, gdzie w końcowej fazie najwięcej do powiedzenia mają ludzie jednocześnie dobrzy i mądrzy, podczas gdy głosy egoistów, psychopatów, aferzystów, ale też i osób niezbyt bystrych - są marginalizowane - którą rozwinąłem później w swoich własnych książkach, jako pomysł ważonych macierzy reputacji i kompetencji każdego głosującego; wyjaśnienie dla osób lubiących takie smaczki).
Harry Harrison - Opcja Turinga (powieść SF, przygodowa, etyka AI)
Jacek Dukaj - Perfekcyjna niedoskonałość (powieść SF; wygląda to tak, jakby Dukaj i Stross wpadli na podobny pomysł)
Janusz A. Zajdel - Limes Inferior (powieść SF, klasyka, social-fiction)
Kirył Bułyczow - Opowiadania guślarskie (rosyjska SF najwyższej próby, satyra i dobre pomysły w jednym).
Marcin Wolski - Numer (powieść SF, przygoda, socjologia w stylu Zajdla)
Stanisław Lem - Cyberiada (powieść fantasy; także 10+/10 - trudno spotkać gdziekolwiek coś równie oryginalnego)
Stanisław Lem - Opowieści o pilocie Pirxie (zbiór SF, lemowska klasyka stylu)
Stanisław Lem - Powrót z gwiazd (powieść SF)
Ted Chiang - Historie twojego życia (najinteligentniejsze współczesne opowiadania SF).
Ted Chiang - Wydech (jak wyżej).
Liu Cixin - Problem trzech ciał (wielotomowa cegła SF, cywilizacja, fizyka, kontakt z obcym bytem).
Aldous Huxley - Nowy wspaniały świat (dwa filary social-fiction...).
George Orwell - Rok 1984 (...obok Zajdla i Wolskiego).

Uprzedzam uczciwie: na liście jest też jedna moja książka. Nie umieszczam jej dlatego, że chciałbym stawiać się obok Lema, czy Harariego, ale dlatego, że tematycznie należy do tego samego obszaru, jakim jest przyszłość cywilizacji; poza tym przyjaciele uznali ją za interesującą. Może się komuś przyda. Ma też surrealistyczne zakończenie. Jest to w zasadzie zbiór fabularyzowanych esejów, spiętych nietypową formą literacką i zakończeniem, będącą połączeniem publicystyki edukacyjnej oraz dziennikarstwa eksperymentalnego, zawierającego też elementy fantazji.

Zachęcam, aby w komentarzach dodawać własne, przeczytane, wartościowe lektury.

Poza tematem: wkrótce planuję przeprowadzić się do pięknego miasta #wroclaw nazwanego, ze względu na ilość mostów, "Wenecją Europy", i mającego opinię najbardziej kosmopolitycznego miejsca w Polsce. Ciekawy jestem, czy to prawda? I czy polecacie jakieś ciekawe miejsca we Wrocławiu, nie tylko do zwiedzania, ale i miłego spędzenia tam czasu z dziewczyną?

#gruparatowaniapoziomu #ksiazki #czytajzwykopem #nauka #ai #filozofia
  • 62
  • Odpowiedz
  • Otrzymuj powiadomienia
    o nowych komentarzach

@LechBalcerzak: Widzę wiele pozycji ale wydaje mi się że jednak brakuje książek które próbują odpowiedzieć na pytanie Kto albo Co stworzyło ludzi oraz ten Świąt.

Nie ma Biblii, można nie wierzyć w istnienie Boga ale jednak książki powstały bp Gutenberg chciał żeby każdy tanio mógł posiadać Pismo Święte.

Można nie wierzyć w to co głoszą autorzy Starego i Nowego Testamentu ale jednak chyba nie ma częściej drukowanej
  • Odpowiedz
@SirPeacefull: pfff, nauka i wiara to dwa osobne światy. Setki lat rozwoju stracone przez katolików a Ty tu z biblia wyjeżdżasz.

@LechBalcerzak ciekawa lista, trochę z tego przeczytalem. Dodałbym do tej listy parę pozycji humanistycznych, może coś co przybliża kulturę i ludzi którzy kultura się zajmują. Wiem że nie jest to twoją domena ale może ktoś jest w stanie ta listę rozszerzyć o takie pozycje.
  • Odpowiedz
@LechBalcerzak: Taleb to jest jakieś nieporozumienie. Czarny łabędź to 600 stron bufonady (ja mądry a inni głupi) i kluczowa myśl "yyyy no czasem się zdarzy coś czego nikt nie przewidzi i wszystko się zmienia". Jeśli ktoś tu jest geniuszem to jego marketingowiec.
  • Odpowiedz
@LechBalcerzak: Niby widziałem to dziesiątki razy, ale pojawiający się w podobnych zestawieniach Harari wciąż wywołuje u mnie niedowierzanie. Rozumiem sukces jego książek wśród laików - czyta się niezwykle łatwo, narracja jest sugestywna, treść pobudzająca , a machina marketingowa wkoło przepotężna.

Ale na liście obok Damasio, Lema i Graebera? Przecież trylogia Homo od Harariego to ostatecznie pseudointelektualny fast-food; potraktowane po łebkach półprawdy przeplecione z wynurzeniami (a autor nie zamierza zaznaczać, które
  • Odpowiedz