[breidavik]

Krzyż Pawła Brylińskiego w położonej na zachodnim brzegu Prosny wsi Kania w powiecie ostrowskim. W odróżnieniu od innych zachowanych krzyży tego rzeźbiarza wszystkie figury świętych zostały wyrzeźbione w jednym pniu. Tylko poprzeczna belka została wykonana niezależnie. Prawdopodobnie Bryliński rzeźbił ten krzyż w żywym drzewie (sośnie) i dopiero gdy prace zostały ukończone sosnę ścięto i krzyż ustawiono w przeznaczonym dla niego miejscu. Krzyż powstał w 1859 roku. Ma 11 metrów wysokości. Figury świętych znajdują się na czterech kondygnacjach, nie licząc ukrzyżowanego Chrystusa.

W czasie II wojny światowej w Kraju Warty Niemcy masowo usuwali ludowe krzyże i kapliczki, które były widocznym w krajobrazie przejawem polskości tych ziem. Ten los spotkał wiele krzyży Pawła Brylińskiego. Ten los szczęśliwym trafem ominął jednak krzyż w Kani. Legenda głosi, że sam niemiecki konserwator zabytków zafascynowany pięknem krzyża zabronił jego usuwania. Niektórzy twierdzą, że sam Hitler wstrzymał rozkaz usunięcia tego akurat krzyża. W rzeczywistości krzyż został uratowany fortelem. Gdy niemieccy żołnierze przymierzali się już do jego ścięcia ktoś z mieszkańców celowo doniósł komendantowi, że wieś nie odprowadziła jeszcze kontyngentu mleka. Uwaga Niemców została przekierowana na jego zbiórkę, a o krzyżu zapomniano. Potem Polacy sami ścięli krzyż i ukryli w którymś gospodarstw. W ten sposób przetrwał wojnę.

#wielkopolska #zabytki #krzyze #sztukaludowa

[w.....k]

@breidavik: całkiem zajebisty krzyż :)

[breidavik]

@wujek_Mundek: Podobno jego wyrzeźbienie zajęło dwa lub nawet trzy lata. Było co robić.

[HorribileDictu]

rzeźbił ten krzyż w żywym drzewie

@breidavik: to ma znaczenie symboliczne czy praktyczne?

[breidavik]

@HorribileDictu: Przypuszczam, że praktyczne. Łatwiej mu było stać na drabinie i rzeźbić z różnych stron (rzeźby są z trzech stron tylko tył jest pusty), niż co jakiś czas przewracać ciężką jedenastometrową drewnianą belę.