Krótkie streszczenie wydarzeń światowych 16.02.2022

Edek_Niemiec

Deficyt handlowy strefy euro

Gwałtownie rosnące ceny energii sprawiły, że deficyt handlowy strefy euro wzrósł do najwyższego poziomu od 13 lat z powodu dużej zależności od cen importowanego gazu. Deficyt handlowy UE, czyli różnica między eksportem a importem, zwiększyła się z 1,8 mld euro  w listopadzie do 9,7 mld euro w grudniu. Wartość towarów importowanych wzrosła o 37% rok do roku w grudniu, częściowo z powodu gwałtownego wzrostu cen energii, a także rosnącego deficytu handlowego z Chinami, który był porównywalny z najwyższą różnicą zanotowana w 2008 roku. Ceny gazu w Europie są ponad trzy razy wyższe niż rok temu. Europejski Bank Centralny ostrzegł przed potencjalnym poziomem deficytu dla gospodarki regionu w wysokości 84 mld euro, jeśli dostawy gazu zostaną przerwane przez rosyjską inwazję na Ukrainę. W ostatniej dekadzie kraje strefy euro stale odnotowywały nadwyżki handlową, ale w listopadzie i grudniu, w związku z niestabilnością cen energii, odnotował deficyt. Podczas gdy nadwyżki handlowe strefy euro zwiększyły się z USA i Wielką Brytanią, jej deficyt z Chinami wzrósł z powodu silnego popytu na towary. Claus Vistesen, główny ekonomista strefy euro w Pantheon Macro, powiedział, że nadwyżka handlowa regionu "teraz oficjalnie wyparowała" po "gwałtownym odwróceniu w ciągu ostatnich sześciu miesięcy" i dodał, że "Eksport ma się dobrze, ale import gwałtownie wzrasta" Około 40 proc. importowanego gazu pochodzi z Rosji, a Moskwa próbuje zacieśnić swoją kontrolę nad dostawami dzięki gazociągowi Nord Stream 2. EBC ostrzegł, że 10-procentowy spadek dostaw gazu do strefy euro zmniejszyłby produkcję gospodarczą o 0,7 proc., co odpowiada 84 mld funtów, w oparciu o dane dotyczące PKB w 2019 roku


Najwyższy w historii eksport LNG z USA
W sytuacji, gdy ceny gazu ziemnego w USA są najwyższe od 2014 r., amerykańscy eksporterzy LNG w rekordowym tempie zwiększają eksport gazu, wysyłając ładunki za ocean do odbiorców w Europie i Azji, gdzie ceny są znacznie wyższe. Według agencji Bloomberg, amerykańscy eksporterzy LNG ustanowili nowy rekord eksportu w sobotę, kiedy to po raz pierwszy w historii, przy każdym z siedmiu działających w kraju terminali cumowały gazowce. Łącznie załadowano rekordową ilość 13,3 mld stóp sześciennych gazu ziemnego, co odpowiada mniej więcej 10 procentom dziennego zapotrzebowania na gaz ziemny w Stanach Zjednoczonych w okresie zimowym. Około dwie trzecie tej ilości jest przeznaczone na rynek europejski, gdzie ograniczone dostawy i obawy przed poważnym konfliktem na Ukrainie spowodowały wzrost cen do rekordowych poziomów. Europa otrzymuje około 40 procent dostaw gazu z Rosji, a dla konsumentów w Niemczech udział ten wzrasta do 55 procent. Ta zależność daje Rosji "ogromną siłę przymusu nad gospodarkami Europy", jak twierdzi były doradca ds. bezpieczeństwa narodowego, gen. H.R. McMaster,  a LNG od dostawców spoza Rosji może pomóc to zrównoważyć. Niestety eksport LNG z USA do Europy jest dobrym sygnałem dla sojuszników Ameryki, to niektórzy analitycy zauważają, że tempo eksportu z USA przyczynia się do zacieśniania rynku gazu i wzrostu cen krajowych. W ubiegłym tygodniu grupa 10 senatorów wezwała Departament Energii do ograniczenia eksportu LNG do czasu określenia jego wpływu na krajowe dostawy gazu, dodając, że "Prognozy wykładniczo zwiększonego eksportu z USA spowodują realne szkody dla zdolności amerykańskich rodzin do płacenia domowych rachunków za energię".


Cyberatak na ukraińskie banki
Ukraińskie władze poinformowały, że państwowe banki i strony internetowe stały się we wtorek celem jednego z największych cyberataków w historii kraju. Ukraińskie Centrum Bezpieczeństwa Informacji zasugerowało, że za atakiem mogła stać Rosja. Tymczasem ukraińskie organy ścigania przeprowadziły w weekend kilka ćwiczeń, aby zaplanować odpowiedź na ewentualne zajęcie budynków administracyjnych i departamentów policji w promieniu 30 km od Krymu, powiedział w środę minister spraw wewnętrznych tego kraju.

Rosyjskie manewry w Syrii
Minister obrony Rosji Siergiej Szojgu przybył we wtorek do Syrii, aby obserwować rosyjskie ćwiczenia morskie we wschodniej części Morza Śródziemnego. W manewrach bierze udział ponad 15 okrętów wojennych rosyjskiej floty Pacyfiku, Morza Północnego i Morza Czarnego, a także 30 samolotów MiG-31K z pociskami hipersonicznymi Kinzhal oraz bombowce dalekiego zasięgu Tu-22M3. Shoigu spotkał się również z syryjskim przywódcą Basharem Assadem, aby omówić współpracę wojskowo-techniczną między oboma krajami oraz rosyjską pomoc humanitarną w tym kraju.

Nigeria
Urzędnicy z ambasady Francji w Nigerii zaproponowali ożywienie dwustronnych umów, które pomogłyby we wspólnych wysiłkach antyterrorystycznych, szczególnie w walce z piractwem w Zatoce Gwinejskiej. Propozycja ta pojawia się w momencie, gdy Europa naciskała ostatnio na zwiększenie wysiłków antypirackich u wybrzeży Afryki Zachodniej i kilka miesięcy po tym, jak pojawiły się pogłoski, że Nigeria może zwrócić się do rosyjskiej firmy ochroniarskiej grupa Wagnera o pomoc w walce z islamskimi bojownikami na północnym wschodzie kraju. Tymczasem minister spraw zagranicznych Francji powiedział niedawno, że Paryż planuje reorganizację swoich operacji antyterrorystycznych w Sahelu. W czwartek on i francuski minister obrony będą przewodniczyć dyskusji na szczycie UE-Afryka w Brukseli.

Grecja się zbroi
Grecki parlament zatwierdził we wtorek wartą 3 mld euro, zawartą w ubiegłym roku umowę na zakup trzech fregat francuskiej produkcji. Greccy parlamentarzyści ratyfikowali również umowę na zakup dodatkowych sześciu francuskich myśliwców Rafale Dassault do istniejącego zamówienia na 18 samolotów, sześciu nowo zbudowanych i 12, które wcześniej służyły we francuskich siłach powietrznych. Członkowie NATO, Grecja i Turcja, pozostają w sporze o granice morskie i prawa do eksploatacji minerałów na Morzu Egejskim i we wschodniej części Morza Śródziemnego. Tureckie badania dotyczące ropy i gazu w 2020 roku doprowadziły do napiętego konfliktu morskiego między dwoma krajami.